Tag Archives: Расея

Шпацыры па беларускай Маскве: магіла Мітрафана Доўнар-Запольскага

Ня вельмі шырока вядомае, але важнае для беларусаў месца ў Маскве – магіла прафэсара Мітрафана Доўнара-Запольскага, славутага беларускага гісторыка і этнографа пачатку XX стагодзьдзя, дыплямата БНР.

Доўнар-Запольскі – аўтар шэрагу фундамэнтальных працаў па гісторыі Беларусі і лічыцца адным з заснавальнікаў беларускай гісторыяграфіі. Ён быў адным зь першых, хто ня толькі вывучаў беларускія звычаі і культуру, але і дасьледваў Беларусь як асобную краіну з уласнымі дзяржаўніцкімі традыцыямі.

Continue reading Шпацыры па беларускай Маскве: магіла Мітрафана Доўнар-Запольскага

Дэмакратызацыя – адзіная гарантыя незалежнасьці Беларусі. Заява Рады БНР

У апошнія тыдні актывізавалася грамадзкая дыскусія вакол пагрозаў незалежнасьці Беларусі з боку Расейскае Фэдэрацыі. Зважаючы на аналіз сытуацыі, а таксама:

– Канстатуючы, што ў нацыянальных інтарэсах Беларусі – рэформа эканамічнай мадэлі краіны і выхад з усіх інтэграцыйных аб’яднаньняў з Расеяй, а ў доўгатэрміновай пэрспэктыве – будаўніцтва з будучай дэмакратычнай Расеяй раўнапраўных, рынкавых, добрасуседзкіх адносінаў, заснаваных на ўзаемнай павазе;

– Улічваючы, што саюзная дамова зь цяперашняй Расеяй не адлюстроўвае волю беларускага народу, які жадае добрых і шчыльных адносінаў з усімі сваімі суседзямі, у тым ліку з Украінай і краінамі Эўрапейскага Зьвязу;

– Улічваючы, што ўлады Рэспублікі Беларусь не паведамляюць грамадзтву пра канкрэтныя зьмест і вынікі перамоваў паміж А. Лукашэнкам і Ў. Пуцінам у канцы 2018 году, што стварае глебу для спэкуляцыяў і спрыяе росту напружанасьці, а таксама ўлічваючы, што цягам апошняга месяцу маюць месца спробы маніпуляваньня публічнай дыскусіяй з боку дэструктыўных палітычных сілаў у Расеі і ў Беларусі, да якіх беларускае грамадзтва павінна ставіцца разважана і акуратна;

Рада Беларускае Народнае Рэспублікі заклікае:

– Палітычна актыўных грамадзянаў і дэмакратычныя сілы – плянаваць свае дзеяньні на выпадак абвастрэньня пагрозы незалежнасьці Беларусі. Пры гэтым павінны заставацца ў сіле мэты дэмакратызацыі палітычнага жыцьця і дасягненьня паўнапраўнага статусу беларускае мовы й культуры, забясьпечыць якія павінны ўлады Рэспублікі Беларусь;

– Беларускую дыяспару ў дэмакратычных краінах – рыхтавацца да актыўнае асьветніцкае працы ў краінах свайго пражываньня па тэме незаконнасьці гіпатэтычнай анэксіі Беларусі з боку Расеі і недапушчальнасьці прызнаньня або ігнараваньня гэткае анэксіі міжнароднай супольнасьцю;

– Улады Рэспублікі Беларусь – дэмакратызаваць палітычную сыстэму краіны, а таксама правесьці парлямэнцкія і прэзыдэнцкія выбары, заплянаваныя на 2019 і 2020 гады, у поўнай адпаведнасьці зь міжнароднымі дэмакратычнымі стандартамі. Рада БНР заяўляе, што ўладам Рэспублікі Беларусь неабходна спыніць канфрантацыю і перасьлед патрыётаў Беларусі з шэрагаў дэмакратычнай апазыцыі, зрабіць захады дзеля кампрамісу сярод палітычных сілаў Беларусі ў інтарэсах безумоўнай грамадзкай кансалідацыі вакол каштоўнасьцяў незалежнасьці Беларусі.

Рада БНР зьвяртае ўвагу на тое, што юрыдычная сіла дакумэнтаў аб стварэньні так званае “саюзнае дзяржавы”, падпісаных раней ці маючых быць падпісанымі ў будучыні, павінна быць пастаўленая пад сумнеў, калі іхным падпісантам зь беларускага боку выступае асоба, якая займае пасаду прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь не па выніках дэмакратычных выбараў.

Рада БНР заяўляе, што дэмакратычныя выбары, павага да правоў чалавека і свабода слова – гэта адзіны магчымы шлях да нацыянальнай кансалідацыі беларусаў і да выхаду зь міжнароднай ізаляцыі, у якой Беларусь знаходзіцца апошнія дзесяцігодзьдзі.

16 студзеня 2019 г.

ПРАЗ 10 ГАДОЎ ПАСЬЛЯ ВАЙНЫ Ў ГРУЗІІ РАСЕЯ ПРАЦЯГВАЕ ПАГРАЖАЦЬ МІЖНАРОДНАЙ БЯСЬПЕЦЫ — ЗАЯВА РАДЫ БНР

У гэтыя дні спаўняецца 10 гадоў вайне паміж Расеяй і Грузіяй у 2008 годзе.

Рада БНР канстатуе, што вайна сталася вынікам вонкавапалітычнай агрэсіі з боку Расеі, якая ад пачатку 1990-х гадоў аказвала матар’яльную і палітычную падтрымку сэпаратысцкім утварэньням на тэрыторыі Грузіі, выкарыстоўвала свой міратворчы мандат для прыкрыцьця гэтае падтрымкі і нарошчваньня вайсковае сілы ў Паўднёвай Асэтыі і Абхазіі. Рада БНР падкрэсьлівае, што Расея нясе адказнасьць таксама за падрыхтоўку і беспасярэдняе разьвязваньне баявых дзеяньняў у жніўні 2008 году.

Рада БНР падтрымлівае тэрытарыяльную цэласьць Грузіі ў міжнародна прызнаных межах і выказвае сваю салідарнасьць з народам Грузіі, які разам зь беларусамі пакутаваў ад дзесяцігодзьдзяў савецкае акупацыі, а пасьля распаду СССР таксама вымушаны супраціўляцца агрэсіўнаму рэваншызму з боку Расеі.

Continue reading ПРАЗ 10 ГАДОЎ ПАСЬЛЯ ВАЙНЫ Ў ГРУЗІІ РАСЕЯ ПРАЦЯГВАЕ ПАГРАЖАЦЬ МІЖНАРОДНАЙ БЯСЬПЕЦЫ — ЗАЯВА РАДЫ БНР

Патрыярх Маскоўскі блаславіў Урад БНР – 14.02.1922

У архівах захаваўся афіцыйны ліст Патрыярха Маскоўскага і Ўсяе Расеі Ціхана да Ўраду Беларускай Народнай Рэспублікі.

Патрыярх прызнае справядлівай просьбу пашырыць ужываньне беларускай мовы сярод беларускіх вернікаў і піша, што РПЦ прыняла рашэньне дазволіць выкарыстаньне беларускай мовы ў беларускіх праваслаўных епархіях, а таксама што пры будучых прызначэньнях гіерархаў РПЦ на Беларусі будзе аддавацца перавага тым, хто валодае беларускай мовай.

У канцы свайго ліста Патрыярх бласлаўляе беларускі народ і ўрад  Беларускай Народнай Рэспублікі.

Ціхан – першы Патрыярх РПЦ пасьля аднаўленьня патрыяршаства, якое адбылося пасьля падзеньня расейскай манархіі. У 1981 годзе ён прылічаны да сьвятых Расейскай Праваслаўнай Царквой у Замежжы.

 

Патріархъ
Московскій и Всея Россіи

Февраля 1/14 дня 1922 г.
№135

Г. ПРЕДСѢДАТЕЛЮ СОВѢТА МИНИСТРОВЪ БѢЛОРУССКОЙ НАРОДНОЙ РЕСПУБЛИКИ

Вслѣдствіе Вашего письма отъ 14 Января с.г. за №104, имѣю честь сообщить слѣдующее:

Меморандумъ Правительства Бѣлорусской Народной Республики о положеніи Православной Церкви въ Бѣлоруссіи и, главнымъ образомъ, подъ польской оккупаціей, отправленный 27 января минувшаго года, своевременно полученъ мною.

Въ виду особой важности возбуждаемыхъ симъ меморандумомъ вопросовъ, онъ сданъ былъ мною на обсужденіе Священнаго Синода и Высшаго Церковнаго Совета, состоящихъ подъ моим предсѣдательствомъ и представительствующихъ весь епископатъ, клиръ и мірянъ Православной Церкви. Continue reading Патрыярх Маскоўскі блаславіў Урад БНР – 14.02.1922

Утварэньне Маскоўскага Таварыства Беларускае Культуры – 1988 г.

30 сьнежня 1988 года ў Маскве адбыўся сход беларусаў-масквічоў, на якім было вырашана ўтварыць Маскоўскае Таварыства Беларускай Культуры – першую за некалькі дзесяцігодзьдзяў арганізацыю беларускае дыяспары ў Маскве. Папярэднія беларускія арганізацыі ў Маскве былі зьнішчаныя ў час сталінскіх рэпрэсіяў.

Прафэсар Алякей Каўка, асноўны арганізатар і натхняльнік імпрэзы, прапанаваў надаць новай арганізацыі імя выдатнага дзеяча эпохі Адраджэньня, першадрукара і асьветніка Францішка Скарыны.

Гэта была першая ў Савецкім Саюзе нацыянальна-культурная грамадзкая арганізацыя беларусаў за межамі БССР. Удзельнікі сходу прынялі зварот да беларусаў Масквы і Маскоўскай вобласьці.

На базе Таварыства беларускай культуры ўтварылася маскоўская суполка Беларускага Народнага Фронту, якая актыўна удзельнічала ў падзеях 90-91 гг., падтрымліваючы дэмакратычныя пераўтварэньні ў Расеі і Беларусі, дапамагаючы беларусам, якія пасьля распаду СССР пачалі масава вяртацца ў Беларусь з розных куткоў Расеі.

Таварыства існуе да гэтага часу, ягоны сайт:
http://belhramada.ru/

Тэкст звароту, прынятага на сходзе:

ДА БЕЛАРУСАЎ МАСКВЫ І ПАДМАСКОЎЯ

Дарагія землякі, браты і сестры, суродзічы!

30 снежня 1988 года на ўстаноўчым сходзе беларусаў – масквічоў утворана Маскоўскае Таварыства Беларускай Культуры імя Францішка Скарыны. Мы гуртуемся ў эпоху сацыяльнага і духоунага абнаўлення, адраджэння ленінскай канцэпцыі сацыялізма, нацыянальнага жыцця ў краіне

Continue reading Утварэньне Маскоўскага Таварыства Беларускае Культуры – 1988 г.

Рапарт аб дзейнасьці Місіі БНР у краінах Балтыі – 26.11.1919

У архівах захаваўся рапарт аб працы Вайскова-дыпляматычнае місіі Беларусі ў Балтыцы, падрыхтаваны яе кіраўніком палкоўнікам Кастусём Езавітавым.

 

Надзвычайнаму Прадстаўніку
Беларускай Народнай Рэспублікі ў Балтыцы
Грамадзяніну К. Душэўскаму

 

Рапарт

Згодна з запытаньнем Вашым аб працы, зробленай мною ў Балтыцы, маю гонар у кароткім аглядзе пазнаёміць Вас, Грамадзянін Пасол, з найгалаўнейшымі пунктамі гэтай працы.

Назначэньне маё на пасаду Шэфа Вайскова-Дыпляматычнай Місіі Беларускай Народнай Рэспублікі адбылося ў канцы жнівеня месяца гэтага году асобнай пастановай Рады Міністраў БНР, але фармальныя пашнамоцтвы былі атрыманыя мною толькі ў канцы верасьня ў м. Коўне. Гэта затрымала ад’езд мой у Балтыку на цэлы месяц і таму я толькі 1га кастрычніка змог прыехаць у Рыгу. З 1 кастрычніка і пачынаецца мая фактычная праца ў Балтыцы. Пачаў я яе з Латвіі, дзе ў м. Рызе зрабіў сваю Штаб-Кватэру.

У працягу 15 дзён (з 1 па 15 кастрычніка) я: Continue reading Рапарт аб дзейнасьці Місіі БНР у краінах Балтыі – 26.11.1919

Перамовы зь Ленінам і Сталінам у Маскве – лістапад 1918 г.

У другой дэкадзе лістапада 1918 г. у Маскве прайшлі перамовы паміж БНР і РСФСР аб існаваньні беларускае рэспублікі ва ўмовах далейшага наступу бальшавіцкіх войскаў на Беларусь.

У рамках перамоваў адбылася сустрэча Старшыні Рады Народных Міністраў, міністра замежных спраў БНР Антона Луцкевіча з Уладзімірам Ленінам і сустрэча раднага БНР, прадстаўніка беларускіх сацыялістаў-рэвалюцыянэраў Тамаша Грыба з наркамам РСФСР па справах нацыянальнасьцяў Іосіфам Сталінам. Абмяркоўвалася магчымасьць стварэньня беларускае савецкае рэспублікі, якая ў выніку была бальшавікамі рэалізаваная, але без удзелу структураў БНР.

Таварыства Беларусаў горада Новачаркаска

28 кастрычніка 1918 рэзалюцыяй члена Народнага Сакратарыяту БНР Л. Зайца прыняты да ведама Статут Таварыства Беларусаў горада Новачаркаска.

Новачаркаск, цяпер у складзе Растоўскай вобласьці Расеі, на той момант быў сталіцай Усевялікага Войска Данскога – створанай пасьля Кастрычніцкай рэвалюцыі дзяржавы данскіх казакоў, якая існавала да 1920 г. У хаўрусе з Дабравольчай арміяй генэрала Денікіна Ўсевялікае Войска Данское вяло вайну супраць бальшавікоў.

На ілюстрацыі – дзяржаўныя сымбалі Ўсевялікага Войска Данскога.

(Паводле Архівы БНР, Том 1, Кніга 1, с. 288)

Вучэньні “Захад-2017” наносяць вялікую шкоду Беларусі – Заява Рады БНР

Заява Рады БНР аб сумесных беларуска-расейскіх вучэньнях

У Беларусі распачынаюцца вайсковыя вучэньні “Захад-2017”, якія праводзяцца сумесна з вайсковымі фармаваньнямі Расейскай Фэдэрацыі. Гэтыя манэўры адбываюцца на фоне анэксіі Масквой Крыму, вайны ва Ўкраіне і Сырыі, кібэратакаў на дэмакратычныя інстытуцыі Захаду.

Рада БНР далучаецца да засьцярогаў, якія выказваюць дэмакратычная супольнасьць Беларусі і некаторыя міжнародныя назіральнікі датычна таго, што, нягледзячы на заявы прадстаўнікоў міністэрства абароны Беларусі, асобныя фармаваньні расейскіх войскаў могуць застацца на тэрыторыі Беларусі пасьля заканчэньня вучэньняў. Рада БНР падкрэсьлівае, што гэта сталася б новым фактарам небясьпекі ня толькі для Беларусі, але і для іншых краінаў Эўропы – Латвіі, Літоўскай Рэспублікі, Польшчы. Асаблівую пагрозу гэта будзе несьці для Ўкраіны, паколькі расейскія сухапутныя часткі ў гэтым выпадку маглі б нанесьці ўдар па яе паўночных і заходніх рэгіёнах.

Рада БНР адзначае, што выхад расейскіх частак з тэрыторыі Беларусі павінен адбыцца не пазьней чым 30 верасьня, як пра гэта заяўлена афіцыйным Менскам. У супрацьлеглым выпадку кожны дадатковы дзень знаходжаньня расейскіх вайсковых частак і расейскай тэхнікі павінен разглядацца як акупацыя Беларусі.

Рада БНР усьведамляе, што нават пры ўмове выхаду ўсіх расейскіх вайскоўцаў з тэрыторыі Беларусі сам факт сумесных вучэньняў з Расеяй, краінай-агрэсарам, наносіць вялікую палітычную шкоду Беларусі, а таксама шкоду яе рэпутацыі перад міжнароднай супольнасьцю.

Рада БНР заяўляе, што беларускі народ ня мае дачыненьня да сумнеўнага вайсковага альянсу паміж аўтарытарнымі рэжымамі Беларусі і Расеі. У Беларусі ніколі не было дэмакратычнага рэфэрэндуму, пад час якога б народ выказаўся за вайсковы саюз з Расеяй. Само далучэньне Беларусі да сыстэмы Дамовы аб калектыўцай бясьпецы СНД (ДКБ), якая кантралюецца маскоўскім Генштабам, адбылося ў 1993 годзе пад ціскам пракамуністычнай прарасейскай большасьці ў Вярхоўным Савеце Рэспублікі Беларусь і насуперак Дэклярацыі аб дзяржаўным сувэрэнітэце Беларусі, якая абвяшчала курс на будаўніцтва нэўтральнай дзяржавы. Прынятая ў 1994 годзе Канстытуцыя Рэспублікі Беларусь таксама замацоўвала курс на вайсковы нэўтралітэт Беларусі. Такім чынам, фактычнае далучэньне Беларусі да вайсковага блёку з Расеяй было і застаецца парушэньнем нават дзеючай Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь.

Рада БНР, як і дэмакратычная супольнасьць Беларусі, неаднаразова зьвяртала ўвагу на небясьпечныя крокі Крамля ў дачыненьні да Беларусі, на спробы разьмяшчэньня дадатковых вайковых базаў, на ўсё больш шчыльнае ўцягваньне Беларусі ў арбіту расейскіх вайсковых інтарэсаў. Цяперашнія манэўры яшчэ больш абвастрылі гэтую праблему.

Рада БНР папярэджвае, што з улікам поўнай залежнасьці Лукашэнкі ад Масквы, адсутнасьці ў Беларусі ужо больш як два дзесяцігодзьдзя дэмакратычных  выбараў, легітымнага парлямэнту, свабоды сродкаў масавай інфармацыі; а таксама ва ўмовах татальнага панаваньня расейскай прапаганды ў інфармацыйнай прасторы Беларусі, усялякія агрэсіўныя дзеяньні Крамля да Беларусі могуць мець самыя непажаданыя наступствы для беларускай Незалежнасьці.

Рада БНР заклікае ЗША, Вялікабрытанію і Францыю, у выпадку неабходнасьці, выканаць свае абавязкі ў справе гарантыі беларускага сувэрэнітэту, дадзеныя ў адпаведнасьці з Будапэшцкім мэмарандумам узамен на вывад ядзернай зброі з тэрыторыі Беларусі.

Рада БНР заклікае беларускае грамадзтва і беларускіх патрыётаў у шэрагах збройных сілаў Рэспублікі Беларусь быць гатовымі да абароны незалежнасьці Беларусі ад любой вонкавай пагрозы.

Савецкая Расея касуе царскую дамову аб далучэньні Беларусі – 29.08.1918

29 жніўня 1918 г. РСФСР спэцыяльным дэкрэтам Савета народных камісараў афіцыйна скасавала дамовы і акты, паводле якіх Беларусь была далучаная да Расейскай Імпэрыі ў канцы 18. стагодзьдзя.

Трэці пункт адпаведнага дэкрэту казаў:

“Все договоры и акты, заключенные правительством бывшей Российской империи с правительствами королевства Прусского и Австро-Венгерской империй, касающиеся разделов Польши, в виду их противоречия принципу самоопределения наций (…) — отменяются настоящим бесповоротно.”

Гэты дыпляматычны ход быў разьлічаны на падтрымку народамі Польшчы, Беларусі, Літоўскае Рэспублікі і Ўкраіны барацьбы савецкай Расеі зь Нямеччынай, а таксама на пашырэньне ідэалаў сацыялістычнай рэвалюцыі.

Разам з гэтым ён ствараў дадатковыя юрыдычныя падставы для адраджэньня незалежнай беларускай дзяржавы і яе міжнароднага прызнаньня.

Тэкст дэкрэту:

Continue reading Савецкая Расея касуе царскую дамову аб далучэньні Беларусі – 29.08.1918