Category Archives: Артыкулы

The BNR Rada as the oldest Belarusian democratic advocacy group

The BNR Rada in exile has several important practical functions as a legal safeguard of the first democratic Belarusian statehood, as a representation of Belarus in the Free World and as an association of politically active Belarusian communities in different countries. Below we are publishing answers to several questions that the BNR Rada has received from the public.

1. How did you manage to keep the uninterrupted tradition of statehood intact for so many years?

The tradition of the Belarusian Democratic Republic was preserved through years of effort and work of the Belarusian diaspora. Hundreds of concerned and politically active people, even in exile, remained faithful to Belarus and spent their energy, time and money on Belarusian activism. The constitutional regulations of the BNR Rada, adopted in 1917-1918, allowed for the co-optation of new members. This allowed the Rada to refresh its membership over the subsequent decades.

BNR Rada has traditionally relied on the organizations of the Belarusian diaspora in the United States, Canada, the United Kingdom, France and Australia. Since the fall of the Soviet Union, Belarusian communities in the Czech Republic and Poland also play a significant role. Separate members of the Rada also live in other countries.

Continue reading The BNR Rada as the oldest Belarusian democratic advocacy group

Рада БНР як найстарэйшая беларуская дэмакратычная advocacy group

Рада БНР выконвае ў выгнаньні некалькі важных функцый: захаваньне традыцый і працяг юрыдычнага існаваньня першай дэмакратычнай беларускай дзяржаўнасьці, прадстаўленьне Беларусі ў свабодным сьвеце, а таксама яднаньне беларускіх палітычна актыўных асяродкаў у розных краінах. Падаем адказы на пытаньні, якія паступілі на адрас Рады БНР (пытаньні прыведзеныя на мове арыгіналу – украінскай).

1. Як вам вдалося так довго зберігати безперервну державну традицію?

Традыцыя БНР захавалася дзякуючы шматгадовым высілкам і працы беларускай дыяспары. Сотні неабыякавых і палітычна актыўных людзей, нават апынуўшыся ў выгнаньні, захавалі вернасьць Беларусі і дзесяцігодзьдзямі не шкадавалі сваіх сілаў, часу, грошай на беларускую справу. Канстытуцыйныя рэглямэнты Рады, прынятыя ў 1917-1918 гадах, дазвалялі кааптацыю новых членаў. Гэта дазволіла Радзе папаўняць свой склад у наступныя дзесяцігодзьдзі.

У значнай ступені Рада БНР традыцыйна абапіралася на арганізацыі беларускае дыяспары ў ЗША, Канадзе, Вялікай Брытаніі, Францыі і Аўстраліі. Пасьля падзеньня СССР значную ролю таксама граюць беларускія суполкі ў Чэхіі і Польшчы. Асобныя радныя жывуць у іншых краінах.

Continue reading Рада БНР як найстарэйшая беларуская дэмакратычная advocacy group

Sportspressen.dk: Урад у выгнаньні параўноўвае Эўрапейскія гульні ў Беларусі з Алімпійскімі гульнямі ў нацыстоўскай Нямеччыне

Прадстаўнік Рады БНР даў інтэрвію дацкаму спартоваму блогу Sportspressen.dk. Прыводзім беларускі пераклад публікацыі:

Стогадовы беларускі ўрад у выгнаньні, які працягвае змагацца за вяртаньне дэмакратыі на месца “апошняй дыктатуры Эўропы”, выступае супраць выкарыстаньня прэзыдэнтам Аляксандрам Лукашэнкам Эўрапейскіх гульняў у палітычных мэтах.

Асьвятленьне міжнародных спартовых мерапрыемстваў у СМІ часта вызначаецца тым, што выданьні выдаткоўваюць вялікія грошы, каб купіць правы трансьляцыі, і накіроўваюць на іх асьвятленьне журналістаў і фатографаў.

Ня ёсьць выключэньнем і найбуйнейшая сёлетняя алімпійская спартовая падзея ў Эўропе: Эўрапейскія гульні ў Менску, права на трансьляцыю якіх набыла дзяржаўная дацкая тэлерадыёкампанія DR.

Асьвятленьне дацкімі СМІ Эўрапейскіх гульняў у Беларусі на мінулым тыдні было ў асноўным прысьвечана перамогам і паразам атлетаў з Даніі.

Пры гэтым, у сродках масавай інфармацыі адсутнічае крытыка аўтарытарнай беларускай дзяржавы, якая на працягу 25 гадоў жорстка кіруецца прэзыдэнтам Аляксандрам Лукашэнкам, – як адсутнічае і дэмакратыя ў Беларусі, паводле крытыкаў Лукашэнкі.

Continue reading Sportspressen.dk: Урад у выгнаньні параўноўвае Эўрапейскія гульні ў Беларусі з Алімпійскімі гульнямі ў нацыстоўскай Нямеччыне

Sportspressen.dk: Government-in-exile compares European Games in Belarus with Olympic Games in Nazi Germany

Belarus’ 100-year-old exiled government, which still fights to return democracy to “the last dictatorship of Europe”, takes stand against President Alexander Lukashenka’s exploitation of the European Games as a political event.

The media coverage of international sporting events is often colored by the fact that publications have spent a fortune buying TV rights to the events and sent journalists and photographers to cover them.

This year’s biggest Olympic sports event in Europe – the European Games in Minsk, which the state-owned Danish public service media company DR has purchased the broadcasting rights to – is no exception.

Last week’s Danish media coverage of the European games in Belarus, which is called “Europe’s last dictatorship”, has largely been influenced by the Danish reporters’ focus on the Danish athletes’ sporting ups and downs during the games.

On the other hand, criticism of the authoritarian host nation, which for 25 years has been ridden hard by president Alexander Lukashenka, a former Soviet military officer, has been absent in the media just as democracy is absent in Belarus, as Lukashenka’s critics believe.

Continue reading Sportspressen.dk: Government-in-exile compares European Games in Belarus with Olympic Games in Nazi Germany

Шпацыры па беларускай Маскве: магіла Мітрафана Доўнар-Запольскага

Ня вельмі шырока вядомае, але важнае для беларусаў месца ў Маскве – магіла прафэсара Мітрафана Доўнара-Запольскага, славутага беларускага гісторыка і этнографа пачатку XX стагодзьдзя, дыплямата БНР.

Доўнар-Запольскі – аўтар шэрагу фундамэнтальных працаў па гісторыі Беларусі і лічыцца адным з заснавальнікаў беларускай гісторыяграфіі. Ён быў адным зь першых, хто ня толькі вывучаў беларускія звычаі і культуру, але і дасьледваў Беларусь як асобную краіну з уласнымі дзяржаўніцкімі традыцыямі.

Continue reading Шпацыры па беларускай Маскве: магіла Мітрафана Доўнар-Запольскага

Як БНР заваявала незалежнасць Казахстану

На будынку Тэатру імя Янкі Купалы ў Менску дагэтуль вісіць шыльда, прысьвечаная бальшавіцкаму так званаму «Першаму Ўсебеларускаму Зьезду Саветаў Рабочых, Сялянскіх і Чырвонаармейскіх Дэпутатаў», які адбыўся там у лютым 1919 г.

Толькі ўдумайцеся: устаноўчы зьезд сваёй марыянэткавай беларускай рэспублікі расейцы-бальшавікі правялі ў дакладна тым жа самым месцы, і назвалі яго амаль слова ў слова гэтак жа сама, як Першы Ўсебеларускі Зьезд сьнежня 1917 г., на якім была ўтвораная будучая Рада БНР.

Гэта была відавічная спроба перацягнуць на сябе легітымнасьць Беларускай Народнай Рэспублікі і Ўсебеларускага Зьезду 1917 году, мімікраваць пад іх, заняць іхнае законнае месца.

Ворагі беларускай дзяржаўнасьці любяць казаць, што беларускую дзяржаву стварылі бальшавікі, а ня самі беларусы. Яны кажуць, што камуністы стварылі «рэспублікі» нават для народаў Цэнтральнай Азіі, якія раней ня мелі дзяржаўнасьці, а значыцца ў любым выпадку аўтаматычна стварылі б і БССР для беларусаў, якая ў 1991 г. нібыта аўтаматычна сталася б незалежнай разам з іншымі рэспублікамі ССР.

Аднак гэты тэзіс красамоўна абвяргаецца хаця б элемэнтарнай храналёгіяй падзеяў.

Continue reading Як БНР заваявала незалежнасць Казахстану

«Аўтарытарны рэжым разглядае суверэнітэт Беларусі як прадмет для гандлю» – Вячаслаў Бортнік

Інтэрвію Сакратара Рады БНР Вячаслава Бортніка парталу “Сильные новости”.

***

У вераснi, падчас свайго вiзiта ў Беларусь, рэдакцыю «Моцных навін» наведаў наш зямляк, былы гамяльчук Вячаслаў Бортнiк, якi зараз з’яўляецца сакратаром Рады Беларускай Народнай Рэспублікі.

Спадар Бортнiк нарадзiўся ў Гомелi, дзе жыў да 2013 года. Скончыў Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Францыска Скарыны. Мае дыпломы магістра палітычных навук і дзяржаўнага кіравання ЕГУ і Амерыканскага ўніверсітэта (Вашынгтон). Вучыўся ў Акадэміі паслядыпломнай адукацыі ў Мінску. Скончыў шэраг мiжнародных праграм па правах чалавека ў Манрэалі, Жэневе, Сан-Паўлу i Варшаве. У Беларусі працаваў настаўнікам сярэдняй школы ў вёсцы Насовічы (Добрушскі раён), дзіцячым псіхолагам у Гомелi, выкладаў псіхалогію ў Гомельскім дзяржаўным універсітэце, кансультаваў недзяржаўныя арганізацыі.

У беларускім праваабарончым руху з 1995 года. З 2002 па 2006 ўзначальваў Беларускі філіял Amnesty International. У эмiграцыi з 2013 года. З чэрвеня 2015 — сябра Галоўнай Управы Беларуска-амерыканскага Задзiночання, З 2015 па 2017 — намеснiк старшыні. З 2016 па 2017 працаваў адным з кіраўнікоў Беларускага інстытута Амерыкі. У сакавiку 2016 года абраны Сакратаром Рады БНР. У лiпенi 2017 года абраны ў склад Вялiкай Рады Задзiночання беларусаў свету «Бацькаўшчына».

Мы папрасiлi спадара Вячаслава расказаць пра дзейнасць Рады БНР сёння.

Continue reading «Аўтарытарны рэжым разглядае суверэнітэт Беларусі як прадмет для гандлю» – Вячаслаў Бортнік

Беларусь: столетие первого провозглашения независимости в ХХ веке

Нататка пра 100-годзьдзе БНР, апублікаваная Згуртаваньнем Беларусаў у Вялікай Брытаніі ў лёнданскай расейскамоўнай газэце “Пульс UK” у сакавіку 2018 г.

25 марта 2018 г. белорусы во всём мире, особенно на Западе, отмечают 100-летие события, ставшего первопричиной всех форм национальной государственности Беларуси в ХХ в. – и, в конечном итоге, существования Беларуси, как страны, в наше время: провозглашения независимости Белорусской Народной Республики 25 марта 1918 года.

Можно спросить: что же праздновать, если несоветская Беларусь не смогла тогда себя защитить? В самом деле, приказ, изданный в день занятия Минска Красной Армией РСФСР от 10 декабря 1918, гласил: «Правительство белорусских помещиков и капиталистов — «Белорусская рада» — объявляется низложенной и распущенной». Однако оказалось, что провозглашение независимости БНР и деятельность её правительства повлекли необратимые последствия – новую белорусскую государственность, как таковую, оказалось уже политически невозможно «отменить. Согласно протоколу заседания Центрального бюро ЦК Компартии Беларуси от 22 января 1919 года с представителем ленинского правительства Иоффе из Москвы, один из министров (наркомов) заявлял присутствующим, как об общеизвестном им факте: «Существование Белорусской Рады заставило выдвинуть Белорусскую [советскую] Республику».

Continue reading Беларусь: столетие первого провозглашения независимости в ХХ веке

25 марца 1918 году – успаміны Антона Луцкевіча пра абвяшчэньне незалежнасьці Беларусі

“Урэшце, настаў гэты дзень, катораму было суджана стаць гістарычным днём у барацьбе за волю Беларусі. Вечарам 24 марца – у 6 гадзін, сабралася Рада Рэспублікі. І запраўды, было штось сільнага, штось магутнага ў гэтым першым беларускім народным Парляманце! Шэрыя сьвіткі, шэрыя салдацкія шынэлі, якія яшчэ мала хто пасьпеў скінуць з плеч, надавалі агульны тон сабраньню. Але сьветлыя, рахманыя вочы, энэргічныя твары іx валадароў гаварылі ясна, што то ня простыя сярмягі зыйшліся, а цьвет беларускае народнае інтэлігенцыі!” – Артыкул Антона Луцкевіча, аднаго з асноўных ідэолягаў беларускага незалежніцкага руху, прам’ер-міністра і міністра замежных справаў БНР у 1918-1919.

Калі ў лютым 1918 году нямецкія войскі занялі Менск, віленскія беларусы нязвычайна ажывіліся: гэта-ж у працягу трох гадоў мы былі зусім адрэзаны фронтам ад нашых усходніх братоў, гэта-ж ніводная вестка аб іx і іхнай працы не далятала да нас праз лінію акопаў, – i вось адкрываецца магчымасьць зьвязацца з Менскам!

Беларуская Рада ў Вільні, абраная толькі за месяц да таго на конфэрэнцыі 25.1.1918г., зараз-жа начала заходы перад акупантамі, каб дабіцца пазваленьня на падарожжу спэцыяльнае дэлегацыі ў Менск. Цяжкая была з гэтым справа: беларуская конфэрэнцыя ня споўніла таго, чаго дамагалася ад яе нямецкая ўлада, і станула на ярка незалежніцкім становішчы. Цэлы месяц прайшоў, пакуль дэлегацыя атрымала гэтак жаданае пазваленьне:перад тым у Менск быў пасланы на “рэкогносьціроўку” дазнаны шпіон, Эдмунд Зузэміль, каторага ў тайне ад Рады надзяліў пісьмамі да менскіх дзеячоў адзін з віленскіх беларусаў (імя яго ў сваім часе будзе пададзена да агульнага ведама), і толькі пасьля павароту Зузэміля, выступаўшага ў Менску пад прозьвішчам “таварыша Кузьміцкага”, пазваленьне было дадзена.

Continue reading 25 марца 1918 году – успаміны Антона Луцкевіча пра абвяшчэньне незалежнасьці Беларусі

Каліноўскі як папярэднік БНР: артыкул М. Пачкаева

Уступнае слова Заступніка Старшыні Рады БНР і Старшыні Згуртаваньня Беларусаў у Вялікай Брытаніі Мікалая Пачкаева на міжнароднай канфэрэнцыі, прысьвечанай Паўстаньню 1863-1864 гг., якая адбылася ў Лёндане ў 2014 годзе.

Падтрымка навуковай канфэрэнцыі ў Лёндане, прысьвечанай ролі К. Каліноўскага ў нацыятворчым працэсе Беларусі, сталася адной з найважнейшых справаў Згуртаваньня Беларусаў у Вялікай Брытаніі апошняга часу. У ёй ёсьць таксама штосьці глыбока сугучнае ідэёвым падмуркам нашай арганізацыі. ЗБВБ – арганізацыя грамадзкая, непалітычная, аднак ад сваіх пачаткаў у 1946 г. яднае беларусаў на грунце ідэялаў 25 сакавіка 1918 г. Гэтая канфэрэнцыя стварыла добрую нагоду таксама для ярчэйшага ўсьведамленьня гістарычнай сувязі паміж вызвольным рухам пад кіраўніцтвам Каліноўскага 1863-64 гг. — і абвяшчэньнем незалежнасьці Беларускай Народнай Рэспублікі ў 1918.

Continue reading Каліноўскі як папярэднік БНР: артыкул М. Пачкаева