Tag Archives: Менск

Зьезд беларусаў-вайскоўцаў Заходняга фронту – 18-21.10.1917

18 кастрычніка 1917 г. у Менску пачаўся зьезд беларусаў-вайскоўцаў Заходняга фронту. У войсках былой Расейскай імпэрыі імкліва адбывалася самаарганізацыя па нацыянальнай прыкмеце. Беларусы гуртаваліся разам, каб абараняць свае правы і каб дапамагчы сваёй бацькаўшчыне ў той складаны час.

“Зьезд вайскоўцаў Заходняга фронту адбыўся 18–21 кастрычніка 1917 г. Я была дэлегатам і адной з арганізатарак, прытым – адзінай жанчынай на зьезьдзе. Загадзя прыгатаваныя значкі – бел-чырвона-белыя – параздавала ўсім сябрам зьезду і ўспакоілася. Аж тут падходзіць нехта да мяне і кажа: “А ў генэрала Кандратовіча значка німа”. А ў мяне ўжо – ніводнага. Тады я адшпіліла сваю гаспадарскую бел-чырвона-белую разэтку (круглую) і прышпіліла генэралу. На трэці дзень зьезду пасадзілі мяне запісываць тых, хто хоча ў беларускія батальёны. Першым запісаўся генэрал Кандратовіч…”

З кнігі Зоські Верас (Людзьвікі Сівіцкай) “Пакуль рука пяро трымае” (“Лімарыус”, 2015)

Адам Мальдзіс і Мая Кляшторная ўзнагароджаныя Мэдалём да Стагодзьдзя БНР

4 траўня адбыліся першыя ўручэньні Мэдалёў да стагодзьдзя БНР на тэрыторыі Беларусі. За шматгадовыя заслугі ў дасьледваньні і папулярызацыі беларушчыны мэдалём узнагароджаны прафэсар Адам Мальдзіс. За працу па аднаўленьні справядлівасьці ў беларускім грамадзтве праз захаваньне памяці пра ахвяры савецкіх рэпрэсіяў, у тым ліку заслугі ў разьвіцьці мэмарыялу Курапаты, узнагароджаная Мая Кляшторная. Мэдалі ўручыў Мікалай Пачкаеў, Заступнік Старшыні Рады БНР і сябра Камісіі па Ўзнагароджаньнях пра Радзе БНР.

Continue reading Адам Мальдзіс і Мая Кляшторная ўзнагароджаныя Мэдалём да Стагодзьдзя БНР

КУРАПАТЫ – СЬВЯТОЕ ДЛЯ БЕЛАРУСАЎ МЕСЦА

Рада БНР выказвае сваё асуджэньне і сум з нагоды зьнішчэньня крыжоў ва ўрочышчы Курапаты.

Курапаты – месца, дзе савецкі таталітарны рэжым зьнішчыў дзясяткі тысячаў бязьвінных людзей. Гэта галоўны беларускі нацыянальны мэмарыял ахвяраў савецкага тэрору, аналягічны таму, як Хатынь – знакавае месца памяці ахвяраў нацыстоўскага тэрору супраць мірнага беларускага насельніцтва, а Трасьцянец і мэмарыял “Яма” ў Менску – месцы ўшанаваньня памяці соцень тысячаў беларускіх габрэяў, забітых у час Галакоста.

Адначасова Курапаты – гэта месца, якое з канца 80-х гадоў увасабляе адраджэньне беларускага народу зь нябыту. Адметнасьць і сымбалічнасьць гэтага мэмарыялу ў тым, што ён падтрымліваецца выключна сіламі беларускае грамадзянскае супольнасьці, без удзелу афіцыйных уладаў, а часьцяком і насуперак іхнаму ціску або злачыннаму бязьдзеяньню. Менавіта такім народным мэмарыялам Курапаты маюць быць у будучай дэмакратычнай Беларусі.

Рада БНР асуджае спробы ўладаў зьмяніць склаўшуюся натуру і характар мэмарыяла Курапаты і заклікае беларусаў усяляк падтрымаць актывістаў, якія стаяць на абароне гэтага сьвятога для ўсіх нас месца.

Мікола Пашковіч

1 сьнежня 1893 г. у Глыбокім нарадзіўся Мікола Пашковіч – сябра Фінансавай камісіі Рады БНР, пэдагог, ахвяра савецкіх рэпрэсіяў.

Continue reading Мікола Пашковіч

Ян Станкевіч

26 лістапада 1891 г. у Ашмянскім павеце нарадзіўся Ян Станкевіч, радны БНР, дэпутат польскага Сойму, доктар славянскай філялёгіі й гісторыі (1926), дзеяч беларускай дыяспары ў Нямеччыне і ЗША.

Continue reading Ян Станкевіч

Незаконны рэфэрэндум 1996 г.: дэталёвы аналіз парушэньняў (на расейскай мове)

24 лістапада 1996 г. у Беларусі прайшоў незаконны і нелегітымны рэфэрэндум, які стаў вырашальным этапам дзяржаўнага перавароту 1995-1996 гг. і замацаваў усталяваньне аўтарытарнага рэжыму Аляксандра Лукашэнкі.

Ніжэй прадстаўлены тэкст справаздачы, падрыхтаванай Беларускім Гельсынскім Камітэтам па выніках таго рэфэрэндуму. У дакумэнце дэманструюцца парушэньні, дапушчаныя пры арганізацыі і правядзеньні гэтага мерапрыемства. Тэкст падаецца на расейскай мове.

Референдум-96: цифры, суждения, законность

Белорусский Хельсинский Комитет
Минск; 1996 г.

Брошюра представляет собой собрание фактического, аналитического и правового материала о прошедшем в Беларуси референдуме 24 ноября 1996г. Основана на подлинных документах, газетных публикациях, действующем законодательстве, заключениях международных организаций.
Будет полезна политикам, историкам, юристам, журналистам, иностранцам, интересующимся событиями в Республике Беларусь, а также гражданам Беспублики Беларусь, которым небезразлична судьба страны.

Continue reading Незаконны рэфэрэндум 1996 г.: дэталёвы аналіз парушэньняў (на расейскай мове)

Уладзімер Тэраўскі

23 лістапада 1871 г. у Слуцкім павеце нарадзіўся Ўладзімер Тэраўскі, дырыжор, кампазытар, аўтар музыкі «Ваяцкага марша» – гімна БНР.

Continue reading Уладзімер Тэраўскі

Вацлаў Ластоўскі

8 лістапада 1883 г. у Дзісьненскім павеце нарадзіўся Вацлаў Ластоўскі, прам’ер-міністар Беларускай Народнай Рэспублікі, беларускі публіцыст і палітык.

Continue reading Вацлаў Ластоўскі

Вялікая расстрэльная ноч 1937 г.

У ноч з 29 на 30 кастрычніка 1937 г. савецкія ўлады расстралялі некалькі дзясяткаў прадстаўнікоў грамадзкай, навуковай і культурніцкай эліты Ўсходняй Беларусі. Гэтыя падзеі сталіся апагеем камуністычнага тэрора ў Беларусі, які працягваўся з 1918 г. па сярэдзіну 1950-х гг.

Сьпіс асуджаных быў падпісаны 7 верасьня 1937 году І. Сталінам, В. Молатавам, Л. Кагановічам, К. Варашылавам, Н. Ежовам і ўключаў навукоўцаў, літаратараў, высокапастаўленых супрацоўнікаў дзяржаўных установаў БССР.

Расстрэлы 29-30 кастрычніка 1937 г. адбываліся ўва ўнутранай турме КГБ ў цэнтры Менску (так званая “Амэрыканка”). Гэтая турма да сёньняшняга дня выкарыстоўваецца рэжымам Лукашэнкі, у тым ліку для ўтрыманьня палітычных зьняволеных.

Архівы КГБ БССР таксама дагэтуль застаюцца збольшага недаступнымі для дасьледчыкаў.

Continue reading Вялікая расстрэльная ноч 1937 г.