Category Archives: Звароты Старшыні Рады БНР

Адкрыты ліст Старшыні Рады БНР Івонкі Сурвіллы да беларускага народу з нагоды вайсковых пагадненьняў з Расеяй (2008)

Дарагія суродзічы беларусы!

Як вы ўжо, магчыма, заўважылі, зьвяртаюся да вас з адкрытымі лістамі рэдка, і толькі калі ўважаю, што жыцьцё вашае і беларуская дзяржава ў вялікай небясьпецы, Сёньня пішу вам ў сувязі з падзеямі ў Грузіі і праектам А.Лукашэнкі падпісаць новыя вайсковыя дамовы з Масквой.

У час, калі ўвесь дэмакратычны сьвет асудзіў маскоўскую агрэсію супраць Грузіі Лукашэнка паехаў сустракацца з пуцінскім паплечнікам не дзеля таго, каб выступіць у абарону пакрыўджанай сувэрэннай дзяржавы, а наадварот – каб павіншаваць злачынныя ўлады суседняй імпэрыі зь іх “прыгожай” агрэсіяй”. Дарагія суродзічы, з жалем гляджу, як некаторыя з вас, замест каб абурацца гэтай ацэнкай падзеяў у Грузіі ад вашага імя, вераць вераць крамлёўскай прапагандзе і ўважаюць яе слушнай і прымальнай.

Ды каб гэта было ўсё!

Ад вашага імя, ад імя зьнямелага беларускага народу, якому не дазволена выказваць сваіх здаровых меркаваньняў ні на гэтую, ні на ніякую іншую тэму, цесна зьвязаную зь ягонай будучыняй, кіраўнік беларускай дзяржавы абяцае маскоўскім сатрапам уваходзіць зь імі ў новыя “абаронныя” дамовы, якія ізноў уцягнуць наш народ у чужыя войны і зробяць яго першай ахвярай любога канфлікту Расеі з рэштай сьвету.

Дарагія суродзічы, не дазвольце, каб такое пагадненьне зьдзейсьнілася. Не дазвольце, каб варожыя вам людзі гандлявалі вашай радзімай і вашым жыцьцём! Вайсковае пагадненьне з Масквой – гэта новы захоп вашага найдаражэйшага скарбу, зямлі вашых продкаў, вашых дзетак, вашых унукаў.

Абавязкам кожнага з нас ёсьць бараніць гэты Богам дадзены нам край. Прашу Усемагутнага, каб данёс да вас мой голас. Каб вы пачулі і зразумелі, да якой ступені сёньняшнія падзеі пагражаюць вашай будучыні. У дачыненьні да Грузіі, Расея паказала свой сапраўдны твар. Паказала яшчэ раз, што паняцьці маральнасьці і людзкой годнасьці для яе ёсьць паняцьцямі чужымі, незразумелымі. Гэтак, як яна напала на маленькую Грузію, гэтак яна скарыстае першую нагоду – альбо прыдумае яе – каб прыслаць свае танкі ў Беларусь. Тады будзе запозна, дарагія суродзічы, бараніцца. Бараніцца трэба цяпер.

Але перад гэтым пратэстуйце ўсімі сіламі супраць заключэньня псэўда-абароннай дамовы з Расеяй, бо станецца ён нашай агульнай магілай.

Жыве Беларусь!

21 жніўня 2008 г.

Івонка Сурвілла,
старшыня Рады Беларускай Народнай Рэспублікі

Зварот Старшыні Рады БНР з нагоды Дня Волі – 2008

Дарагія суродзічы!

Вітаю Вас зь вялікім Юбілеем у жыцьці беларускага народу: дзевяностымі ўгодкамі абвешчаньня незалежнасьці Беларускай Народнай Рэспублікі.

Пасьля стагодзьдзя жудаснай няволі і этнацыду, пасьля чатырох гадоў голаду і мукаў спрычыненых чужой вайной на беларускай зямлі, народ наш знайшоў у сабе сілу і годнасьць абвесьціць сьвету, што ён таксама хоча жыць вольным на гэтай зямлі, што ён таксама мае права быць гаспадаром у сваёй хаце.

III Устаўная Грамата БНР – ці Акт 25-га Сакавіка, – найважнейшы дакумэнт у нашай сучаснай гісторыі. Вось першыя яго словы:

«Год таму назад народы Беларусі разам з народамі Расеі скінулі ярмо расейскага царызму, які найцяжэй прыціснуў быў Беларусь. Ня пытаючыся народу, ён кінуў наш край у пажар вайны, якая чыста зруйнавала гарады і вёскі беларускія. Цяпер мы, Рада Беларускай Народнай Рэспублікі, скідаем з роднага краю апошняе ярмо дзяржаўнай залежнасьці, якое гвалтам накінулі расейскія цары на наш вольны і незалежны край. Ад гэтага часу, Беларуская Народная Рэспубліка абвяшчаецца незалежнаю і вольнаю дзяржавай. Самі народы Белараусі, у асобе Устаноўчага Сойму, пастановяць аб будучых зьвязях Беларусі».

Нам усім ведама, дарагія суродзічы, што без Акту 25-га Сакавіка, без Беларускай Народнай Рэспублікі, ня было-б сёньня беларускага народу на гэтай зямлі…

Беларуская Народная Рэспубліка ня ўсьпела аднак замацаваць новаабвешчаную дзяржаву. Хаця суседзі яе прызналі, нашым паслом у Вэрсалі не ўдалося абараніць права беларускага народу на самавызначэньне. Ворагі нашыя былі мацнейшымі. I Беларусь у тыя часы ня мела ў Вашынгтоне, Лёндане і Парыжы сяброў, якія лябіравалі-б на яе карысьць, такіх якіх мелі Палякі і Балты. Абвешчаньне Беларускай Народнай Рэспублікі змусіла аднак захопнікаў стварыць БССР. Рэшту гісторыі Вы ведаеце.

Савецкі пэрыяд нашай гісторыі я назвала-б пэрыядам ВЯЛІКАЙ ХЛУСЬНІ. БССР была васалам дзяржавы, якой кіравалі адны з найбольш дзікіх злачынцаў у гісторыі чалавецтва. Дасюль ніхто не пабіў ліку – сто мільёнаў – ахвяраў камунізму.

Нішчыла Масква наш народ і адначасна пераконвала нашых паняволеных людзей, якія ня мелі доступу да праўды, што яна ёсьць тым «братнім народам», без апекі якога яны ня могуць абыйсьціся.

Рада БНР у міжчасе, хаця ў экзылі, прадаўжала змаганьне за незалежнасьць. Яе прадстаўнікі ўва усім сьвеце былі тымі абаронцамі правоў беларускага народу, якіх ён ня меў у 1918-м годзе.

Па крысе, ня гледзячы на дзікую прапаганду супраць нас Масквы і яе тагачаснага васала – Менску, мы інфармавалі вольны сьвет пра паняволены народ, пра нашую гісторыю, нашую культуру, нашае права быць гаспадарамі на сваёй зямлі.

Каб пра нас ведалі, мы стараліся, каб слова Беларусь гучала падчас усіх мерапрыемстваў, у якіх бралі ўдзел іншыя народы. Мы былі тым агенчыкам, які даваў надзею на ажыцьцяўленьне ідэалаў выказаных у акце 25-га Сакавіка.

Сёньня мы ведаем, што ідэалы гэтыя стануцца рэчаіснасьцю, што наш народ зойме пачэснае месца між іншымі вольнымі народамі сьвету. Так як развалілася савецкая турма народаў, разваліцца і сёньняшняя дыктатура, якая пануе ў Беларусі. Разваліцца, бо расьце новае пакаленьне Дашкевічаў, Фінкевічаў і Севярынцаў, якія жывуць верай у лепшую будучыню Беларусі, і якія пероймуць нашае змаганьне за ажыцьцяўленьне ідэалаў 25-га Сакавіка.

Беларускі народ зразумее, што няма будучыні без вольнай і незалежнай беларускай дзяржаву. Прыпомніць словы Кастуся Каліноўскага, які з-пад шыбеніцы папяраджаў нас, што зажывём мы спакойна і шчасьліва толькі калі Маскалёў ня будзе над намі, і адмовіць права халуём на службе чужакоў вырашаць наш лёс.

Хаця я ўжо не маладая, веру, што пабачу яшчэ вольную і незалежную Беларусь, такую, якой яна сёньня была-б, калі-б бальшавіцкія агрэсары не напалі на Беларускую Народную Рэспубліку і не зьняможылі яе.

Адродзім наш цудоўны край. Народ наш пераможа страх і ўваскрэсьне, так як Уваскрос Наш Госпад Ісус Хрыстос!

Дык памажы нам Божа! Жыве Беларусь!

Івонка Сурвілла,
старшыня Рады Беларускай Народнай Рэспублікі

Зварот Старшыні Рады БНР з нагоды Дня Волі 2007

Дарагія суродзічы-беларусы!

Ад імя Рады Беларускай Народнай Рэспублікі вітаю вас з нашым вялікім нацыянальным сьвятам – Днём 25-га Сакавіка.

25 сакавіка 1918 году беларускі народ абвясьціў сьвету, што ён скідае з свайго краю апошняе ярмо дзяржаўнай залежнасьці і абвяшчае Беларускую Народную Рэспубліку незалежнай і вольнай дзяржавай.

На жаль, ня змог тады наш аслаблены вайною народ абараніць сваю маладую Рэспубліку ад новай няволі. І ня мелі мы прыяцеляў у сьвеце, якія б за нас заступіліся. Пачаўся новы перасьлед. Чужакі гэтым разам фізычна нішчылі нашых найлепшых людзей, выкаранялі нашую мову, нашыя адвечныя хрысьціянскія каштоўнасьці. Нішчылі нас і казалі, што яны нашыя “браты”.

І на жаль, некаторыя з нас ім паверылі. А дасюль верылі. Толькі падзеі апошняга часу іх пераканалі, што народ наш зажыве шчасьліва адно тады, калі будзе сам гаспадаром у сваёй хаце.

Дарагія суродзічы, нашая будучыня сёньня ў нашых руках. Ад нас залежыць, ці мы будзем гаспадарамі ў сваёй хаце, ці будзем надалей жыць, дастасоўваючыся да чужых жаданьняў.

Нашае нацыянальнае сьвята – Дзень Волі – найлепшая нагода, каб паказаць сьвету і самім сябе, што мы народ паўнавартасны, што мы здольныя ня толькі быць гаспадарамі ў сваёй краіне, але што мы здольныя быць добрымі гаспадарамі. Адзінае, чаму нам трэба зноў навучыцца – гэта любіць і шанаваць адзін аднаго, бо ўсе мы беларусы, усе мы сыны і дочкі тае самае беларускае зямлі.

Дык зь вялікай надзеяй зьвяртаюся сёньня да ўсіх вас, дарагія мае суродзічы-беларусы, дома і на чужыне: пакажыце ў дзень 25-га Сакавіка, што мы зьяднаны народ і што разам мы здольныя адрадзіць наш край, каб перадаць нашым дзецям і ўнукам не “апошнюю дыктатуру ў Эўропе”, а вольную Беларускую Народную Рэспубліку.

Дык памажы нам Божа!

Жыве Беларусь!

Івонка Сурвілла,
старшыня Рады Беларускай Народнай Рэспублікі

Зварот Старшыні Рады БНР да прэзідэнцкіх выбараў 19 сакавіка 2006

Атаўская газэта “The Ottawa Citizen” перадрукавала 10 сакавіка артыкул Джэрэмі Пэйдж з London Times пад загалоўкам “Страх ахапіў Беларусь напярэдадні выбараў”.

І тут мне прыпомніліся словы Папы Яна Паўла Другога да польскага народу. “НЯ БОЙЦЕСЯ” – казаў ён. Словы гэтыя мелі велізарны водгук і ім заўдзячаецца шматлікімі аналітыкамі перамога “Салідарнасьці” супраць нялюдзкага рэжыму.

Усе тыраніі, усе дыктатуры абапіраюцца на страх. Страхам апраўдваюцца так званыя “моцныя” рэжымы, бо ж, маўляў, толькі “моцны” правадыр можа абараніць народ ад нутраных і вонкавых ворагаў. Калі ж ворагаў няма, трэба іх прыдумаць. Так былі прыдуманыя “страшны” Захад, “агрэсыўная” Амэрыка, ды й найгоршыя з найгоршых – нашыя ўласныя “нацыяналісты”.

У адсутнасьці аб’ектыўнай інфармацыі людзям ня бачна, што ўся гэтая прапаганда, якой прамываюцца іх мазгі ад часоў Сталіна, ня мае іншай мэты, як зрабіць зь іх застрашаных нявольнікаў, якія будуць працягваць казаць, як нашыя дарагія бабулькі – “абы вайны не было”. Тыран Сталін укатрупіў дваццаць мільёнаў нявінных людзей пад тлумачэньнем, што ён зьнішчае “ворагаў народу”.

Новы кандыдат на гэтую ролю, Аляксандар Лукашэнка, які трымае ў сваіх руках уладу дзякуючы наступнікам Сталіна, карыстаецца тымі самымі аргумэнтамі. Нават назоў “бацька”, які дыктатар прысвоіў, сьведчыць пра такія намеры. Ён, маўляў, мусіць быць жорсткім “бацькам”, каб абараніць “нашу Беларусь” ад усіх ворагаў, уключна зь яе дэмакратычнай Апазыцыяй.

Жорсткасьць гэтая дазваляе яму гвалціць абсалютна ўсе людзкія правы – нават тыя, якімі наш народ карыстаўся яшчэ ў шаснаццатым стагодзьдзі, калі ён быў адным з найбольш цывілізаваных народаў Эўропы. Сёньня забараняецца чытаць вольную прэсу, канфіскуецца выбарчы матэрыял, арыштоўваюцца патрыёты, якія змагаюцца не за ўладу, а за лепшую долю свайго народу, забараняюцца мітынгі выбаршчыкаў, канкурэнты Лукашэнкі не дапускаюцца да СМІ і зьбіваюцца.

Дыктатар спадзяецца, што застрашаны люд даверыць яму яшчэ пяць гадоў улады і дазволіць яму закончыць сваё здрадніцкае жаданьне – адаць наш край у няволю. Гэта ўважаю найбольшай небясьпекай для будучыні Беларусі. Калі Лукашэнка здолее зьдзейсьніць сваю задуму “саюзу з Расеяй”, дзяржава нашая перастане існаваць, як яна перастала існаваць пасьля першага Аншлюсу яе ў Расейскую Імпэрыю ў 1795 годзе.

Дарагія суродзічы, Вы маеце права, як і ўсе людзі, жыць спакойна і шчасьліва ў сваёй уласнай дзяржаве, без страху, без тэрору. Вы маеце права працаваць самі на сябе, на сваіх дзетак, на сваіх унукаў. Вашыя суседзі прайшлі ўжо шлях да нармальнага стану жыцьця. Усе яны гатовыя вам дапамагчы. Адзін толькі сусед вам дабра не жадае, бо калі б жадаў, не падтрымоўваў бы дыктатара Лукашэнку.

Дык паўтару словы Папы Яна Паўла – НЯ БОЙЦЕСЯ!

Не давайце нікому адабраць у Вас Ваш голас. Не апускайце рук. Пакажыце сьвету сваю чалавечую годнасьць, каб Дзень 25-га Сакавіка стаўся назаўсёды усебеларускім Днём Волі.

Жыве Беларусь!

Івонка Сурвілла,
Старшыня Рады БНР
Канада, 12 сакавіка 2006

Віншавальнае пасланьне з нагоды Дня Герояў (2003)

Дарагія Суродзічы,

Ад імя Рады Беларускай Народнай Рэспублікі маю гонар вітаць Вас з нашым слаўным Днём Герояў, Днём калі Беларусы ўва ўсім сьвеце адзначаюць Слуцкі Збройны Чын.

Случчакі разумелі, якой каштоўнасьцяй ёсьць для кожнага народу воля і незалежнасьць, і вырашылі ісьці ратаваць беларускую незалежную дзяржаву – Беларускую Народную Рэспубліку – хаця і добра ведалі, якім будзе асабісты кошт гэтага змаганьня. Пра гэта сьведчаць словы на сьцягу змагароў: Пайшлі ўміраць, каб жыла Бацькаўшчына.

Нядаўна – 11-га лістапада – глядзела, як Канада ушаноўвала памяць сваіх герояў. Бяз танкаў і пераможных лозунгаў, а з любоўю, павагай і ўдзячнасьцю. Хочу прасіць усіх Вас – уключна з сёньняшнімі Случчакамі, унукамі і ўнучкамі Слуцкіх герояў – каб належна ўшанавалі памяць сваіх дзядоў. Бо толькі калі мы ўсе зразумеем тое, што ведалі Случчакі, толькі калі наш край станецца назаўсёды незалежным, зажыве беларускі народ вольна, заможна і шчасьліва. Перад намі такая самая адказнасьць за будучыню нашай Бацькаўшчыны.

Не дарма амаль стагодзьдзе асьвячае нашую барацьбу за незалежнасьць ваяцкі марш, які ужо сьпявалі Слуцкія змагарьі:

Мы выйдзем шчыльнымі радамі
На вольны, родны свой прастор.
Хай воля вечна будзе з намі,
А гвалту мы дамо адпор!

Жыве Беларусь!

Івонка Сурвілла
Старшыня Рады Беларускай Народнай Рэспублікі

Лістапад, 2003 г

Зварот да беларускага грамадзтва з нагоды 85 угодкаў абвешчаньня незалежнасьці Беларусі

ЗВАРОТ
да беларускага грамадзтва з нагоды 85-х угодкаў абвешчаньня Незалежнасьці Беларусі

Дарагія Суродзічы,

Ад імя Рады Беларускае Народнае Рэспублікі, вітаю Вас з нашым вялікім нацыянальным сьвятам і юбілеем, 85-мі ўгодкамі абвешчаньня – пасьля даўгога пэрыяду паняволеньня нашага краю расейскай імпэрыяй – Незалежнасьці Беларускай Народнай Рэспублікі.

Жадаю кожнаму з Вас асабістага шчасьця і задавальненьня з жыцьця. Але ведаю сама па сабе: сапраўднае шчасьце мы адчуем толькі ў сваёй незалежнай і дэмакратычнай дзяржаве.

Дык што ж: трэба працягваць змаганьне. І таму жадаю Вам патрэбных у гэтым змаганьні мужнасьці і вытрываласьці, гордасьці нашай спадчынай ды веры ня толькі ў свае сілы, але і ў сілы ўсяго беларускага народу.

Хацела б адначасна падзяліцца думкамі пра нашую найбольшую патрэбу – еднасьць.

Трагедыя нашага народу – як на Бацькаўшчыне, так і на чужыне – гэта адсутнасьць між намі адзінства і салідарнасьці. Думаю, што выплывае гэта з нашага скрайняга індывідуалізму. Дзіўны парадокс беларускае натуры: беларус памяркоўны ў дачыненьні да чужых, але часта вельмі непамяркоўны ў дачыненьні да сваіх. На дзіва, гістарычна гэта не ператварылася ў неталерантнасьць нашага народу.

Затое на кожным кроку бачу, да чаго вядзе наша міжсобная непамяркоўнасьць. Divide et impera – казалі рымляне: падзяляй і пануй. Гэта зразумелі ўсе калянізатары, усе імпэрыі. Перад тым, як пачаць сьціраць гістарычную памяць народу, перад тым, як адбіраць у яго рознымі спосабамі ягоныя каштоўнасьці, каб лягчэй было яго паняволіць, яго дзеляць. Нас дзялілі і адны, і другія шмат разоў. Дзялілі нашую тэрыторыю, дзялілі нас на ўсходніх і заходніх, на праваслаўных і каталікоў на працоўных і паноў і г.д, і г.д. Толькі з аднэй мэтай: каб лягчэй было нас падпарадкаваць ды сьцерці як нацыю з паверхні зямлі.

Сёньня заклікаю кожнага палітычнага і арганізацыйнага лідэра: яднайце людзей вакол ідэалаў 25-га Сакавіка і яднайцеся між сабою. Незалежнасьці паасобку мы не абаронім. Рэжыму паасобку ня зьменім. Дабрабыту нашага народу паасобку мы не дасягнем.

Адзін вельмі дарагі мне сьвятар прыгадаў аднойчы народную мудрасьць – прыклад веніка, які лёгка паламаць галінка па галінцы, а які такі моцны, калі зьвязаны. Нядаўна пацьвердзілі гэта падзеі ў Югаславіі. Народ пазбыўся дыктатуры толькі тады, калі зьяднаўся ды выйшаў сотнямі тысяч на вуліцы Бялграду. Прыклад гэты, магчыма, цяжка ажыцьцявіць у Беларусі ў гэтым мамэнце, але калі хочам выжыць як нацыя, мусім цяпер ужо шукаць адзінства. Мы выратуем наш край і здабудзем той лад жыцьця, на які заслугоўваем, толькі разам – зьяднаныя.

Жыве Беларусь!

Івонка Сурвілла
Старшыня Рады Беларускай Народнай Рэспублікі

Рада БНР вітае з Днём Волі (2004)

Дарагія Суродзічы!

Ад імяРады Беларускай Народнай Рэспублікі, вітаю Вас з нашым слаўным Днём Волі – 25-м Сакавіком – Днём калі наш народ абвесьціў сьвету у 1918-м годзе, пасьля доугіх гадоў зьняволеньня, што ён жыве, што жадае мець сваю ўласную незалежную дзяржаву, што хоча заняць пачэснае месца міжіншымі народамі сьвету.

Падчас доўгіх гадоў бальшавіцкае ўлады, калі Масква і яе калябаранты ў Менску стараліся ўсякімі спосабамі сьцерці гэты Дзень з нашае памяці, ён быў для беларусаў тым «агоньчыкам», той надзеяй, яб якой наш дарагі Васіль Быкаў гаварыў на сваім апошнім сьвяткаваньні 25-га Сакавіка, год таму у Празе.

Дык адзначым гэты Дзень зь любоўю да свае Бацькаўшчыны, з гордасьцю за сваю спадчыну, за сваю гісторыю, за сваіх продкаў, якія аддана і адважна баранілі сваю зямлю ад захопнікаў, і з радасьцю – бо мы усё-ж перамаглі!

Аднак край наш яшчэ ня ёсьць такім, якім мы яго жадаем Цяжкія умовы жыцьця, непавага да людзкіх правоў і да нашай мовы і культуры, пагроза незалежнасьці нашай дзяржавы яшчэ ўсё турбуюць жыцьцё нашага народу Але-ж ёсьць у нас дзяржава! I Заходні сьвет ніколі так ня спрыяў незалежнасьці Беларусі і дэмакратычнаму ладу жыцьця ў нашай краіне – як цяпер.

I цяпер ад нас самых залежыць, ці мы выкарыстаем гэтыя спрыяльныя палітычныя ўмовы і ці зойме нашая дзяржава пачэснае месца міжіншымі народамі сьвету, ці не.

Нашым сьвятым абавязкам ёсьць ня толькі абараніць здабытае, але і адбудаваць наш край Гэта мусіць быць мэтай кожнага беларуса, пакуль наш край не станецца нармальнай эўрапэйскай дэмакратыяй, а урад наш не пачне працаваць на карысьць Беларусі, а ня штучнай – толькі яму выгаднай -ідэалёгіі.

Дык памажы нам Божа!

Івонка Сурвілла,
Старшыня Рады БНР

Атава, Канада, сакавік 2004.

Adkryty list da biełaruskaha narodu (Luty, 2003 hod)

Darahija maje Braty j Siostry Biełarusy, 25-ha Sakavika 1918-ha hodu, Rada Biełaruskaj Narodnaj Respubliki abvieściła Biełaruś niezaležnaj, demakratyčnaj dziaržavaju. Narod naš ŭžo tady razumieŭ, što tolki volnym ad čužoj akupacyji jon moža asiahnuć metu kožnaha narodu – być haspadarom u svaim domie.

Kab my tady mieli mahčymaść abaranić našuju novazdabytuju niezaležnaść, to naš kraj zajmaŭ by ciapier pačesnaje miejsca pamiž inšymi volnymi narodami śvietu. My žyli b pa-ludzku, nie bajučysia havaryć toje, što dumajem, dy hałasavać za tych kandydataŭ, jakija hatovyja najbolš zrabić dziela našaha dabra dy dziela dabra našaje Baćkaŭščyny. Našaju metaju nia było b uciačy za miažu ŭ pošukach voli dy kavałku chleba, a adbudavać naš kraj, tak jak heta robiać našyja susiedzi. Naš narod pracavity, talenavity, razumny. Niama toj mety, jakoj my nie mahli b asiahnuć.

Ale ž vyšla jano jinakš. Nas akupavała najbolš źvierskaja ŭ historyi čałaviectva imperyja. Dziakujučy “braterskaj Rasieji”, za 20-taje stahodzdzie Biełaruś straciła bolš za pałovu svajho nasielnictva. Nas vyvozili, rasstrelvali, katavali. Brali nam našuju majomaść, našuju pamiać, našuju movu. A my hladzieli na ŭsio heta j čakali, što niešta źmienicca biaz našaha ŭdziełu.

Byli časy, kali heta było zrazumieła. Narod namahaŭsia nejak vyžyć.

Ciaper ža, śviet nas nie razumieje. Nie razumieje narodu, jaki niachoča viedać dzie praŭda, a dzie prapahanda, dzie spraviadlivaść dy ludzkaja hodnaść, a dzie niavola dy gienacyd.

Śviet nie razumieje jak naš narod moh dvojčy dapuścić da ŭłady Łukašenku, jak jon moža dazvalać amonaŭcam ździekvacca nad žančynami, jak jon moža pahadžacca z paŭtornymi falsyfikacyjami vybaraŭ. Nie razumieje čamu naš narod nia vyjšaŭ sotniami tysiačaŭ, kab baranić svaju nezaležnaść kali Putin zajaviŭ, što jon choča zrabić z nas rasiejskuju guberniju.

Kolki času jašče roznyja prajdziśviety buduć nad nami ździekvacca, traktavać nas jak reč, jakoju možna handlavać u imia čužych intaresaŭ.

Rasiejski faktar hraje biezumoŭna vialikuju rolu. Maskva nijak nia moža pahadzicca z tym, što na jejnaje darozie ŭ Kalininhrad dy ŭ Eŭropu znachodzicca niezaležnaja dziaržava, ź jakoju treba ličycca. Usio budzie rabić, kab nas niejak iznoŭ uklučyć u svaju imperyju.

Ale Maskva ničoha nia zmoža zrabić suprać nas, kali my hetaha nie dapuścim. Čas pračnucca, čas abvieścić śvietu, što my chočam być volnymi dy niezaležnymi, što my bolš nie dazvolim anikomu nas pradavać! Kali my hetaha ciapier nia zrobim, kali dazvolim Maskvie nas “intehravać”, tady nazaŭždy zahiniem jak nacyja, jak narod.

Pieršym krokam našaha adkazu Putinu mohuć stacca šeści, jakija adbuducca ŭ Miensku a ŭ inšych haradoch Biełarusi z nahody našaha sapraŭdnaha nacyjanalnaha śviata, Dnia Voli. U hety dzień uvieś biełaruski narod musić skazać śvietu, što jahonaja vola, jahonaja niezaležnaść, jahonaja majomaść, jahonyja hrošy, jahonaja terytoryja nie padlahajuć nijakamu šantažu, nijakamu handlu. Tolki ŭ svajoj ułasnaj, niezaležnaj krajinie, my abaronim tyja čałaviečyja pravy, jakimi karystajecca ŭvieś cyvilizavany śviet. Tolki kali budziem haspadarami jaje, budziem žyć tak jak žyvuć ludzi ŭva ŭsich naramalnych krajinach śvietu. Ale heta nia staniecca biaz nas, biaz našaha ŭdziełu! Pryhadajma jašče raz słovy našaha praroka Janki Kupały:

Paŭstań narod!
Dla budučyni ščaście
Ty stroj, kab
put nia strojiŭ bolš susied,
Nia dajsia ŭ hety
hrozny čas prapaści –
Prapaščych nie
paciešyć ščaściem śviet.

Žyvie Biełaruś!

Ivonka Survilla
Staršynia Rady Biełaruskaj Narodnaj Respubliki

АДКРЫТЫ ЛІСТ ДА БЕЛАРУСКАГА НАРОДУ (люты 2003 г.)

Дарагія мае Браты і Сёстры Беларусы,

25-га Сакавіка 1918-га году Рада Беларускай Народнай Рэспублікі абвесьціла Беларусь незалежнай, дэмакратычнай дзяржаваю. Народ наш ўжо тады разумеў, што толькі вольным ад чужой акупацыі ён можа асягнуць мэту кожнага народу – быць гаспадаром у сваім доме.

Каб мы тады мелі магчымасьць абараніць нашую новаздабытую незалежнасьць, то наш край займаў бы цяпер пачэснае мейсца паміж іншымі вольнымі народамі сьвету. Мы жылі б па-людзку, не баючыся гаварыць тое, што думаем, ды галасаваць за тых кандыдатаў, якія гатовыя найбольш зрабіць дзеля нашага дабра і дзеля дабра нашае Бацькаўшчыны. Нашаю мэтаю не было б уцячы за мяжу ў пошуках волі ды кавалка хлеба, але адбудаваць наш край, так як гэта робяць нашыя суседзі. Наш народ працавіты, таленавіты, разумны. Няма той мэты, якой мы не маглі-б асягнуць.

Але выйшла яно інакш. Нас акупавала найбольш зьверская ў гісторыі чалавецтва імпэрыя. Дзякуючы «братэрскай Расеі», у 20-тым стагодзьдзі Беларусь страціла больш за палову свайго насельніцтва. Нас вывозілі, расстрэльвалі, катавалі. Адбіралі ад нас нашую маемасьць, нашую памяць, нашую мову. А мы глядзелі на ўсё гэта й чакалі, што нешта зьменіцца бяз нашага ўдзелу.

Былі часы, калі гэта было зразумела. Народ намагаўся неяк выжыць.

Цяпер-жа, сьвет нас не разумее. Не разумее народу, які ня хоча ведаць дзе праўда, а дзе прапаганда, дзе справядлівасьць ды людзкая годнасьць, а дзе няволя ды генацыд. Сьвет не разумее як наш народ мог двойчы дапусьціць да ўлады Лукашэнку, як ён можа дазваляць амонаўцам зьдзекавацца над жанчынамі, як ён можа гадзіцца з паўторнымі фальсыфікацыямі выбараў. Не разумее чаму наш народ ня вышаў сотнямі тысячаў, каб бараніць сваю незалежнасьць калі Пуцін заявіў, што ён хоча зрабіць з нас расейскую губерню.

Колькі часу яшчэ розныя прайдзісьветы будуць над намі зьдзекавацца, трактаваць нас як тавар, якім можна гандляваць у імя чужых інтарэсаў?

Расейскі фактар адыйгрывае безумоўна вялікую ролю. Масква ніяк ня можа пагадзіцца з тым, што на яе дарозе ў Калінінград ды ў Эўропу знаходзіцца незалежная дзяржава, зь якою трэба лічыцца. Усё будзе рабіць, каб нас неяк зноў уключыць у сваю імпэрыю.

Але Масква нічога ня зможа зрабіць супраць нас, калі мы гэтага не дапусьцім. Час прачнуцца! Час абвесьціць сьвету, што мы хочам быць вольнымі і незалежнымі, што мы больш не дазволім нікому нас прадаваць! Калі мы гэтага цяпер ня зробім, калі дазволім Маскве нас «інтэграваць», тады назаўсёды загінем як нацыя, як народ.

Першым крокам нашага адказу Пуціну могуць стацца шэсьці, якія адбудуцца ў Менску і ў іншых гарадох Беларусі з нагоды нашага сапраўднага нацаыянальнага сьвята, 25-га Сакавіка. У гэты дзень увесь беларускі народ мусіць сказаць сьвету, што ягоная воля, ягоная незалежнасьць, ягоная маемасьць, ягоныя грошы, ягоная тэрыторыя не падлягаюць ніякаму шантажу, ніякаму гандлю.

Толькі у сваёй уласнай, незалежнай краіне, мы абаронім тыя чалавечыя правы, якімі карыстаецца ўвесь цывілізаваны сьвет. Толькі калі будзем гаспадарамі яе будзем жыць так як жывуць людзі ўва ўсіх нарамальных краінах сьвету. Але гэта ня станецца бяз нас, бяз нашага ўдзелу! Прыгадайма яшчэ раз словы нашага прарока Янкі Купалы:

Паўстань народ! Для будучыні шчасьце
Ты строй, каб пут ня строіў больш сусед,
Ня дайся ў гэты грозны час прапасьці –
Прапашчых не пацешыць шчасьцем сьвет.

Жыве Беларусь!

Івонка Сурвілла
Старшыня Рады Беларускай Народнай Рэспублікі

Люты, 2003 год

Vystupleńnie Staršyni Rady BNR na III-aj Kanferencyji Biełarusaŭ Bałtyji

Vysoka Pavažanyja Hości, Delehaty, Arhanizatary,
Darahija Surodzičy

Maju honar vitać Vas ad imia Rady Biełaruskaj Narodnaj Respubliki na hetaj Treciaj Kanferencyi Biełarusaŭ Bałtyji. Žadaju Vam sapraŭdy plonnaj pracy.

Continue reading Vystupleńnie Staršyni Rady BNR na III-aj Kanferencyji Biełarusaŭ Bałtyji