Tag Archives: Савецкая акупацыя Беларусі

DECLARATION OF MEMORY AND SOLIDARITY

DECLARATION OF MEMORY AND SOLIDARITY
by the Rada of the Belarusian Democratic Republic in Exile

Continue reading DECLARATION OF MEMORY AND SOLIDARITY

30 ліпеня 1964 г. – Савецкія перайменаваньні ў Беларусі ў 1964 г.

У 1964 годзе адбылася чарговая хваля перайменаваньняў беларускіх населеных пунктаў, зьдзейсьненая акупацыйнай савецкай уладаю.

Усяго за часамі савецкай акупацыі ў Беларусі былі перайменаваныя некалькі дзясяткаў населеных пунктаў, а таксама асноўныя вуліцы амаль ва ўсіх буйных гарадах і мястэчках.

Замест старажытных і сярэднявечных назваў уводзіліся новыя – часам з ідэалягічных матываў, часам з матываў “мілагучнасьці” тае ці іншае назвы з пункту гледжаньня расейскай мовы.

 

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA
Перайменаваньні ў БССР у 1964 г.

Дзеячы БНР, рэпрэсаваныя савецкімі ўладамі

Сьпіс дзяржаўных дзеячоў Беларускай Народнай Рэспублікі, якія сталіся ахвярамі тэрору з боку савецкага рэжыму.

Памерлі ў зьняволеньні альбо забітыя акупацыйнымі ўладамі:

Язэп Лёсік, II Старшыня Рады БНР: памёр у савецкай турме 1 красавіка 1940

Аляксандар Цьвікевіч, Прам’ер-міністар БНР: расстраляны 30 сьнежня 1937 г.

Вацлаў Ластоўскі, Прам’ер-міністар БНР: расстраляны 23 студзеня 1938

Раман Скірмунт, Прам’ер-міністар БНР: забіты па загаду савецкіх уладаў 7 кастрычніка 1939

Антон Луцкевіч, Прам’ер-міністар БНР: вязень ГУЛАГ, памёр у зьняволеньні 23 сакавіка 1942

Георгі Эльфэнгрэн, дыплямат БНР: расстраляны камуністамі ў 1927 г. у якасьці помсты за забойства П. Войкава

Антон Аўсянік, сябра Народнага сакратарыяту БНР: арыштаваны ў 1933 г., лёс невядомы

Лявон Заяц, Дзяржаўны кантралёр БНР: вязень ГУЛАГ, памёр у час сьледзтва 23 верасьня 1935 г.

Мікола Пашковіч, сябра Фінансавай камісіі Рады БНР: высланы зь Беларусі, потым вязень ГУЛАГ (Салаўкі), лёс пасьля 1935 г. не вядомы

Язэп Мамонька, сябра Прэзыдыюму Рады БНР: расстраляны ў верасьні 1937 г.

а. Стэфан Кульчыцкі, радны БНР, расстраляны 1 лістапада 1937 г.

Аляксандар Вальковіч, Народны сакратар фінансаў БНР: расстраляны 4 лістапада 1937

Аляксандар Галавінскі, дыплямат БНР: вязень ГУЛАГ, лёс пасьля 1937 не вядомы

Аркадзь Смоліч, Народны сакратар БНР у справах асьветы: расстраляны 17 чэрвеня 1938 г.

Уладзімер Пракулевіч, Дзяржаўны сакратар Ураду БНР: расстраляны 20 жніўня 1938 пасьля васьмі гадоў у ГУЛАГ

Сымон Рак-Міхайлоўскі, радны БНР: расстраляны ў лістападзе 1938

Палута Бадунова, Народны сакратар БНР у справах апекі: расстраляная 29 лістапада 1938

Сьцяпан Некрашэвіч, прадстаўнік ураду БНР на поўдні Ўкраіны і ў зносінах з францускім камандаваньнем Антанты: правёў 7 гадоў у высылцы ў Удмуртыі, расстраляны 20 сьнежня 1937 г.

Аляксандар Уласаў, радны БНР: вязень ГУЛАГ, памёр у турме 11 сакавіка 1941 г.

Яўхім Бялевіч, Міністар фінансаў, Міністар юстыцыі БНР: вязень ГУЛАГ, загінуў у лягеры 13 сьнежня 1942

Алег Васількоўскі, генэрал БНР, дыпляматычны прадстаўнік БНР у Фінляндыі і ў краінах Балтыі: вязень ГУЛАГ, загінуў у лягеры ў 1944 г.

Кастусь Езавітаў, Народны сакратар па вайсковых справах БНР: памёр у савецкай турме ў 1945 г.

а. Фабіян Абрантовіч, радны БНР: закатаваны ў маскоўскай турме, памёр 2 студзеня 1946

Вячаслаў Лаўскі, Сакратар Рады БНР: вязень ГУЛАГ, загінуў у лягеры ў 1951 г.

Янка Філістовіч, упаўнаважаны Рады БНР: расстраляны ўвесну 1953 г.

Вязьні ГУЛАГ:

Ян Серада, першы Старшыня Рады БНР: вязень ГУЛАГ на працягу 13 гадоў, лёс пасьля вызваленьня не вядомы

Антон Сокал-Кутылоўскі, адзін з кіраўнікоў Слуцкага збройнага чыну: вязень ГУЛАГ на працягу 12 гадоў

Вінцэнт Жук-Грышкевіч, VI Старшыня Рады БНР: вязень ГУЛАГ на працягу 3 гадоў

Барыс Рагуля, заступнік Старшыні Рады БНР у выгнаньні: арыштаваны ў студзені 1941 г., прысуджаны да расстрэлу, якога пазьбег праз пачатак вайны.

Ларыса Геніюш, Сакратар Рады БНР: вязень ГУЛАГ на працягу 8 гадоў

Аўген Калубовіч, Прам’ер-міністар БНР у выгнаньні: вязень ГУЛАГ на працягу 3 гадоў.

Цімох Вострыкаў, прадстаўнік Рады БНР: вязень ГУЛАГ на працягу 23 гадоў

Фабіян Ярэміч, радны БНР: вязень ГУЛАГ на працягу 11 гадоў

Пачатак масавых дэпартацый з Заходняй Беларусі: 23.02.1940

23 лютага 1940 г. адбылася першая хваля масавых дэпартацый з Заходняй Беларусі.

Дэпартацыі насельніцтва ў аддаленыя рэгіёны Савецкага Саюза (Сыбір, Казахстан і інш.) былі адным са сродкаў рэпрэсій, што выкарыстоўваліся савецкай акупацыйнай уладай у Заходняй Беларусі, якая была далучаная да СССР у 1939 годзе паводле пагадненьня паміж СССР і гітлераўскай Нямеччынай.

Мэтаю рэпрэсій было зьнішчэньне цэлых пластоў грамадзтва, патэнцыйна неляяльных да савецкай улады.

Continue reading Пачатак масавых дэпартацый з Заходняй Беларусі: 23.02.1940

Курапаты – дарога сьмерці

3 чэрвеня 1988 у газэце “Літаратура і Мастацтва” апублікаваны артыкул Зянона Пазьняка “Курапаты – дарога сьмерці”.

Артыкул упершыню распавядаў пра гісторыю масавых расстрэлаў, зьдзейсьненых савецкімі карнымі ворганамі ва ўрочышчы Курапаты пад Менскам. Публікацыя выклікала вялікі розгалас і ўсплёск цікавасьці да тэмы камуністычнага тэрору ў Беларусі. Гэтая падзея шмат у чым сталася адпраўной кропкай для актывізацыі беларускага грамадзтва канца 1980-х гадоў, якое ў хуткім часе вылучыла патрабаваньні аб дэмакратычных рэформах і дзяржаўнай незалежнасьці Беларусі.

У кастрычніку таго году ўтвораныя арганізацыя “Мартыралёг Беларусі” і Беларускі Народны Фронт, які стаўся галоўным рухавіком у здабыцьці Беларусьсю незалежнасьці ў 1991 годзе.

Тэкст артыкулу: Continue reading Курапаты – дарога сьмерці

КАМУНІСТЫЧНЫ РЭЖЫМ НЯСЕ ПРАМУЮ АДКАЗНАСЬЦЬ ЗА ЧАРНОБЫЛЬСКУЮ КАТАСТРОФУ – ЗАЯВА РАДЫ БНР

Заява XXIX чарговай сэсіі Рады Беларускай Народнай Рэспублікі З нагоды 30-годзьдзя аварыі на Чарнобыльскай АЭС

Continue reading КАМУНІСТЫЧНЫ РЭЖЫМ НЯСЕ ПРАМУЮ АДКАЗНАСЬЦЬ ЗА ЧАРНОБЫЛЬСКУЮ КАТАСТРОФУ – ЗАЯВА РАДЫ БНР

Towards Legal Settlement of Communist Crimes: Belarusian Perspective

A presentation by Deputy Secretary for Foreign Affairs Mikałaj Pačkajeŭ in the European Parliament in 2012.

Continue reading Towards Legal Settlement of Communist Crimes: Belarusian Perspective