У гэты дзень Слуцкая Брыгада БНР прыняла першы бой з войскамі Чырвонай Арміі.

Аддзел 6-й роты Слуцкага Стралковага Палка на чале з паручнікам Кернажыцкім падчас выведкі ў раёне вёсак Быстрыца, Верамейчыкі, Васільчыцы і Чарнагубава сутыкнуліся з савецкім выведвальным атрадам. Падчас першай сутычкі случчакі ўзялі “языка”.

Слуцкі Збройны Чын стаў найбольш масавым і арганізаваным збройным выступам у абарону незалежнасьці Беларускай Народнай Рэспублікі. На працягу месяца случчакі ладзілі збройны адпор пераважаючым сілам бальшавікоў, якія насоўваліся з усходу.

Вядомыя ўдзельнікі Слуцкага збройнага чыну:

• Антон Борык
• Павал Жаўрыд
• Юрка Лістапад
• Макар Касьцевіч (Краўцоў Макар)
• Юрка Моніч
• Васіль Русак
• Лявон Рыдлеўскі
• Антон Сокал-Кутылоўскі
• Андрэй Якубецкі

Нарадзіўся ў мястэчку Раманава (цяпер вёска Леніна Слуцкага раёну Менскай вобласьці) у сям’і сьвятара. У 1889 годзе скончыў Слуцкую духоўную вучэльню. У 1892—1895 служыў у войску. У другой палове 1890-х жыў на Ўрале, кіраваў аматарскімі харавымі калектывамі. Сьпяваў у капэле Д. Агрэнева-Славянскага.

Вярнуўся ў Беларусь у пачатку 1900-х. Узначальваў царкоўны хор Старажоўскай царквы, аматарскі хор Менскага таварыства цьвярозасьці; выкладаў сьпевы ў пачатковых школах.

Уладзімер Тэраўскі – аўтар дзьвюх найважнейшых беларускіх патрыятычных гімнаў пачатку 20. стагодзьдзя: «Ваяцкага Маршу», які стаўся гімнам БНР, і «Беларускай Марсэльезы» (“Адвеку мы спалі”).

У 1914 годзе стварыў Менскі беларускі хор, які ў 1917 годзе увайшоў у склад Першага Беларускага таварыства драмы і камэдыі. У 1918—1919 кіраваў харавой капэлай у Беларускім савецкім тэатры; уваходзіў у склад Таварыства працаўнікоў беларускага мастацтва.

Улетку 1920 году арыштаваны польскімі акупацыйнымі ўладамі ў Асіповічах. Пасьля ўтварэньня Беларускага дзяржаўнага тэатру ў Менску (БДТ-1) яго галоўны хормайстар.

Арыштаваны ЧК у 1921 годзе разам з У. Фальскім; прысуджаны да расстрэлу, замененага 5-гадовым зьняволеньнем. У 1923 вызвалены.

Кіраваў харавымі калектывамі БДУ, МБПТ, саюзу паштавікоў-тэлеграфістаў. Стварыў музыку да спэктакляў БДТ-1: «Бязьвінная кроў» У. Галубка (1918), «Каваль-ваявода» Е. Міровіча (1925) і інш. Найбольш вядомай стала музыка да спэктакля «На Купальле» Міхася Чарота (1921), у прыватнасьці, да песьні «Купалінка». Напісаў песьні і рамансы на словы Янкі Купалы, Якуба Коласа, Зьмітрака Бядулі, Міхася Чарота і іншых. Запісваў і гарманізаваў народныя песьні, частка якіх апублікавана ў зборніках «Беларускі сьпеўнік з нотамі на тры галасы паводле народных мэлёдыяў» (1921), «Беларускі лірнік» (1922), «Вайсковы зборнік» (1926). Браў удзел у рабоце музычнай сэкцыі Інбелкульту.

Пасьля 1930 году звольнены з працы, абвінавачаны ў нацыянал-дэмакратызьме. Служыў у царкоўным хоры Старажоўскай царквы Менску.

Арыштаваны 17 жніўня 1938. Расстраляны ў НКВД Менску. Рэгабілітаваны ў 1957 годзе.

Ваяцкі Марш: гімн БНР. Аўтар музыкі – У. Тэраўскі

Купалінка: знакамітая песьня, якую прынята лічыць народнай, музыку да якой на самой справе напісаў У. Тэраўскі

Шумныя бярозы: ёсьць меркаваньне, што Тэраўскі быў аўтарам музыкі да гэтай вядомай песьні

У складзе Зьезду былі 107 дэлегатаў з навакольля Слуцку, а таксама некалькі прадстаўнікоў арміі генэрала Булак-Балаховіча. Урад Беларускай Народнай Рэспублікі прызначыў сваім камісарам на Случчыне Паўла Жаўрыда.

Згодна з Рыскаю мірнаю дамовай тэрыторыя Беларусі была падзеленая паміж Польшчай і Савецкай Расеяй. Позьняй восеньню 1920 г. Случчына апынулася ў пераходным стане: рэгіён меў быць перададзены палякамі пад кантроль бальшавікоў. Мясцовая беларуская грамада была нязгодная з тым, што лёс Беларусі быў вырашаны без уліку меркаваньня саміх беларусаў. Памкненьні случчакоў былі актыўна падтрыманыя беларускімі арганізацыямі з іншых куткоў краіны.

На Зьезьдзе была абраная Рада Случчыны, у склад якой увайшлі Ўладзімер Пракулевіч (старшыня), Васіль Русак, Павал Жаўрыд і яшчэ 15 асобаў. Яе задачамі была арганізацыя грамадзянскага кіраваньня на Случчыне, а таксама арганізацыя абароны краю.

Зьезд прыняў рэзалюцыю, якая абвяшчала ўладу Беларускай Народнай Рэспублікі ў Слуцку і навакольлях, і выказаў пратэст супраць бальшавісцкай акупацыі.

Дэклярацыя (Ухвала) Рады Случчыны

Слуцк.

Першы Беларускі Зьезд Случчыны, скліканы ў лічбе 107 дэлегатаў, вітае Раду Беларускай Народнай Рэспублікі і сьведчыць, што ўсе свае сілы аддасьць на адбудову сваей Бацькаўшчыны.

Зьезд катэгорычна пратэстуе проці акупацыі родных зямель чужацкім наездам і проці самазванай Савецкай улады, як урад Кнорына і іншыя, якія паўтвараліся на Беларусі. Бацькаўшчына наша зруйнавана чужынцамі, якія нішчаць яе і да гэтуль, і мы, аддаючы справе адбудаваньня нашай Бацькаўшчыны ўсе нашы сілы і жыцьця, зьвертаемся да ўсяго сьвету і Саюзу Народаў аб дапамозе ў стварэньні нашай вайсковай сілы.

Шчыра вітаем нашу сястру Польшчу.

Прыняцьце ўхвалы было пакрыта воклікамі:

Няхай жыве вольная, незалежная, дэмократычная Беларуская Народная Рэспубліка ў яе этнографічных граніцах!

Няхай жыве Беларуская армія!

Няхай жыве беларускі народ!

Няхай жыве братэрства ўсіх славянскіх народаў!

Няхай жыве Беларускі Ўстаноучы Сойм!

Празь некалькі дзён была зацьверджаная дэклярацыя Рады Случчыны, у якой яна абавязвалася “цьвёрда стаяць за незалежнасьць і свабоду роднае Беларусі і бараніць інтарэсы сялянства ад насільляў з боку чужаземных захватчыкаў…” Была аб’яўлена мабілізацыя ў міліцыю, па мястэчках і вёсках пачалі ўтварацца нацыянальныя камітэты ў падтрымку Рады.

У 1917—1920 навучаўся ў Слуцкай беларускай гімназіі, сябра культурна-асьветніцкага гуртка «Папараць-кветка». У 1923 годзе скончыў Віленскую беларускую гімназію, у 1929-м — Вышэйшы політэхнічны інстытут у Подэбрадах (Чэхаславаччына).

Быў адным з самых маладых удзельнікаў Слуцкага збройнага чыну 1920 году і антысавецкага партызанскага руху на Палесьсі да 1921 году. Падчас навучаньня ў Чэхаславаччыне быў сябрам Аб’яднаньня беларускіх студэнцкіх арганізацыяў замежжа і Заходняй Беларусі. У 1929 разам зь Міколам Абрамчыкам выехаў у Францыю. Быў ініцыятарам стварэньня і адным з кіраўнікоў «Хаўруса беларускай працоўнай эміграцыі ў Францыі» ў Парыжы (1930—31).

На пачатку Другой Сусьветнай Вайны дамогся дазволу ваяваць беларусам у складзе францускага замежнага легіёну; падчас акупацыі Францыі ўдзельнічаў у францускім Супраціве.

У 1945-1947 выдваў газэту «Беларускія навіны».

У 1947 годзе абраны сакратаром Прэзыдыюму, пазьней — віцэ-прэзыдэнтам Рады БНР. У лістападзе 1948 на 1-м сусьветным зьезьдзе беларускай эміграцыі выбраны старшынём «Сусьветнага аб’яднаньня беларускай эміграцыі». Падтрымліваў цесныя сувязі зь Беларускай каталіцкай місіяй у Лёндане і іншымі рэлігійнымі арганізацыямі.

Лявон Рыдлеўскі памёр 24 кастрычніка 1953 году, быў пахаваны на могілках Гэмпстэд у Лёндане. 11 сьнежня 1955 году на ягонай магіле быў усталяваны помнік, які пазьней зьнік. 27 лістапада 2010 году помнік Лявону Рыдлеўскаму быў адноўлены.

Прадстаўнік старажытнага беларускага шляхецкага роду. З мэдалём скончыў Слуцкую гімназію (1861), Пэтэрбурскі Імпэратарскі Тэхналягічны Інстытут (1869). У 1872 годзе стаў слухачом Сельскагаспадарчай акадэміі ў Прушкаве (Польшча). Стажыраваўся на заводах Нямеччыны і Бэльгіі, пазьней працаваў інжынэрам-тэхнолягам на Путілаўскім заводзе ў Пэтэрбургу.

Па сьмерці бацькі пераехаў у Савічы, дзе займаўся арганізацыяй сельскагаспадарчае працы на аснове найноўшых дасягненьняў у гэтай галіне. У 1883 годзе прызначаны ганаровым міравым судзьдзём Слуцкага павету, а ў 1888 годзе абраны віцэ-старшынём Менскага Таварыства Сельскай Гаспадаркі.

Тройчы абіраўся ў расейскую Дзяржаўную Думу. У 1906 годзе — чалец Дзяржаўнага Савету Расеі ад Менскай губэрні. Адмовіўся ад прапанаванай П. Сталыпіным пасады віцэ-міністра сельскай гаспадаркі Расейскай імпэрыі.

Сымпатызаваў беларускаму руху, фінансава падтрымліваў яго, нягледзячы на ідэалягічныя супярэчнасьці зь ягонай тагачаснай сацыялістычна настроенай большасьцю.

У 1917 годзе працаваў у земскіх арганізацыях разам зь дзеячамі беларускага руху Аркадзем Смолічам і Раманам Скірмунтам, падтрымаў утварэньне Беларускай Народнай Рэспублікі. Удзельнічаў у пасяджэньнях Рады БНР.

У 1918 годзе ва ўмовах нямецкай акупацыі ад імя мясцовых абшарнікаў выступіў з плянам аднаўленьня Вялікага Княства Літоўскага, падтрымліваў ідэю незалежнай Беларусі ў зьвязе з Польшчай, выступаў супраць падзелу Беларусі палякамі і бальшавікамі. Быў адным зь лідараў арганізацый беларускіх палякаў і землеўласьнікаў.

Беларускі зьезд Случчыны, які распачаў Слуцкі збройны чын, праходзіў 14 і 15 лістапада 1920 году ў доме Вайніловіча ў Слуцку.

Пасьля акупацыі Беларусі саветамі жыў у Быдгашчы (Польшча), дзе збудаваў вялікі дом для дзяцей-сіротаў, якім апекваўся да свае сьмерці ў 1928 г.

У 2006 годзе парэшткі Эдварда Вайніловіча былі перавезеныя з Быдгашча ў Менск і ўрачыста перапахаваныя каля касьцёла сьвятых Сымона й Алены, збудаванага на ягоныя сродкі. Каталіцкі Касьцёл у Беларусі рыхтуе дакумэнты для бэатыфікацыі Э. Вайніловіча.

Скончыў Свіслацкую настаўніцкую семінарыю (1912), настаўнічаў. Скончыў Аляксандраўскае ваеннае вучылішча.

Удзельнік І Сусьветнае Вайны, у лютым 1918 дэмабілізаваны ў чыне капітана.

У лістападзе 1918 увайшоў у Беларускую партыю сацыялістаў-рэвалюцыянэраў, адзін з ініцыятараў склікання Гарадзенскага беларускага сялянскага зьезда (1918), старшыня створанай зьездам Гарадзенскай павятовай рады. У ліпені 1919 абраны ў Цэнтральную беларускую раду Віленшчыны і Гарадзеншчыны, кааптаваны ў Беларускую вайсковую камісію (БВК) і прызначаны намесьнікам старшыні камісіі. Восеньню 1920 у Лодзі аднавіў дзейнасьць БВК і стаў яе старшынём, у кастрычніку ў Гродне займаўся вярбоўкай жыхароў у склад беларускіх воінскіх фармаваньняў.

У лістападзе 1920 з групай беларускіх афіцэраў выехаў у м. Семежава Слуцкага павета для падтрымкі Слуцкага збройнага чыну. Найвышэйшай радай БНР прызначаны Галоўнакамандуючым узброенымі сіламі Беларусі. Пасьля збойнага чыну — у Вільні.

У лютым 1922 у ліку 33 беларускіх і летувіскіх нацыянальных дзеячаў высланы польскімі ўладамі з Вільні ў Літоўскую Рэспубліку. 3 мая 1922 у Латвіі, выкладаў у Дзьвінскай беларускай гімназіі, удзельнічаў у працы мясцовых беларускіх грамадзкіх арганізацый, супрацоўнічаў зь беларускім музэем імя І. Луцкевіча ў Вільні. Быў абвінавачаны ў антыўрадавых дзеяньнях у час судовых працэсаў над беларускімі нацыянальнымі актывістамі ў Латвіі, апраўданы судом.

Падчас II Сусьветнай Вайны кіраваў Дзвінскім аддзяленьнем Беларускага нацыянальнага аб’яднаньня ў Латвіі. Пасьля 1944 лёс невядомы.

Іншыя відныя беларускія апазыцыйныя палітыкі 90-х, што зьніклі ці памерлі пры нявысьветленых абставінах – Юры Захаранка, Генадзь Карпенка.

Віктар Ганчар нарадзіўся 7 верасьня 1958 у Менскай вобласьці. У 1984 г. абараніў дысэртацыю на званьне кандыдата юрыдычных навук. Дацэнт Беларускага дзяржаўнага інстытуту народнай гаспадаркі ім. В. У. Куйбышава (цяпер БДЭУ). Абраны дэпутатам Вярхоўнага Савету БССР 12-га скліканьня, які ў 1991 годзе абвесьціў пра аднаўленьне незалежнасьці Беларусі пасьля 70 гадоў савецкай акупацыі.

На прэзыдэнцкіх выбарах 1994 году Віктар Ганчар быў адным з кіраўнікоў выбарчага штабу Аляксандра Лукашэнкі. З 1994 году Ганчар быў намесьнікам старшыні ўраду Беларусі.

З 1995 г. — дэпутат, намесьнік старшыні Вярхоўнага Савету Беларусі.

Напярэдадні рэфэрэндуму 1996 г. і ў 1998 г. — старшыня Цэнтральнае выбарчае камісіі.

Віктар Ганчар браў актыўны ўдзел у працы Вярхоўнага Савету падчас канстытуцыйнага крызісу 1996 году, быў адным з найбольш актыўных ініцыятараў працэсу імпічмэнту А. Лукашэнку.

У траўні 1999 году Віктар Ганчар арганізаваў кампанію па выбарах прэзыдэнта Беларусі, якая была сарваная ўладамі.

Віктар Ганчар і Анатоль Красоўскі

Віктар Ганчар бясьсьледна зьнік у Менску 16 верасьня 1999 г. разам са сваім сябрам, прадпрымальнікам Анатолем Красоўскім. Пазьней на меркаваным месцы зьнікненьня — вуліцы Фабрычнай — былі знойдзеныя аскепкі шкла аўтамабіля А. Красоўскага і кроў зьніклых.

5.12.2002 суд Савецкага раёну г. Менска прызнаў В. Ганчара “адсутным бязь вестак”. У студзені 2003 г. Пракуратура г. Менску прыпыніла расьсьледваньне крымінальнай справы па факце зьнікненьня В. Ганчара і А. Красоўскага.

Паводле сьведчаньня колішняга начальніка СІЗА № 1 Алега Алкаева, Віктар Ганчар быў выкрадзены і расстраляны паводле загаду асоб, набліжаных да Аляксандра Лукашэнкі.

Патрабаваньне расьсьледваньня зьнікненьня В. Ганчара і А. Красоўскага — адно з асноўных патрабаваньняў беларускай апазыцыі, яно таксама прысутнічае ў дакумэнтах міжнародных арганізацый.

Банда: дакумэнтальны фільм тэлеканалу Белсат

https://www.youtube.com/watch?v=HOHyj23xtpQ

Справа Ганчара: дакумэнтальны фільм, 1999 г. (на расейскай мове)

Заява Віктара Ганчара пра парушэньне прэзыдэнтам А. Лукашэнкам Канстытуцыі Беларусі

Інтэрвію былога турэмшчыка Алега Алкаева пра забойства беларускіх палітыкаў рэжымам Лукашэнкі (на галяндзкай і расейскай мовах)

Скончыў Слуцкую гімназію (1909), вучыўся на юрыдычным факультэце Варшаўскага ўнівэрсытэту.

У 1916 мабілізаваны ў расейскую армію, у 1917 скончыў Віленскую вайсковую вучэльню.

Удзельнік Першага Ўсебеларускага зьезду (1917).

Потым працаваў юрысконсультам у Слуцку. У 1919 годзе арыштаваны ЧК, абвінавачаны ў дапамозе расейскаму «беламу» генэралу Денікіну. Вызвалены, у лістападзе 1919 году вярнуўся ў Слуцак.

У канцы 1920 году Найвышэйшай радай БНР прызначаны камісарам Случчыны, уваходзіў у склад Беларускае рады Случчыны. Адзін з кіраўнікоў Слуцкага Збройнага Чыну 1920 году.

У 1921 г. знаходзіўся ў Вільні, потым вярнуўся на Случчыну. У 1923—1930 гадох працаваў на розных гаспадарчых пасадах у Менску і Мар’інай Гроцы, пасьля — у Мар’інагорскім сельскагаспадарчым тэхнікуме, Інбелкульце, рэдакцыі газэты «Звязда» (пад час арышту стыльрэдактар).

Арыштаваны ДПУ БССР 18 ліпеня 1930 году па справе «Саюзу вызваленьня Беларусі». Паводле пастановы калегіі АДПУ СССР ад 10 красавіка 1931 году асуджаны за «шкодніцтва і антысавецкую агітацыю» да 5 гадоў ППК. Вызвалены 21 чэрвеня 1934 году. Пасьля выхаду зь лягеру жыў у ссылцы ў Сарапуле, Удмурцкая АССР.

Зноў арыштаваны ў 1937 годзе і асуджаны на 10 гадоў лягераў, верагодна, этапаваны ў Паўночна-чыгуначны канцлягер НКУС Комі АССР (пас. Княж-Пагост), дзе памёр ад хваробы.

Рэгабілітаваны судовай калегіяй па крымінальных справах Вярхоўнага суду БССР 10 чэрвеня 1988 году. Быў жанаты, гадаваў траіх дзяцей.

Нарадзіўся ў сям’і сялян. У 1914 годзе скончыў выкладчыцкую сэмінарыю ў Паневежы, працаваў у школе на радзіме, затым у Слуцку.

З дапамогаю іншых актывістаў нацыянальнага руху стварыў восем беларускіх школ.

У 1920 годзе – удзельнік Слуцкага Збройнага Чыну. Пасьля паразы паўстаньня пераехаў у Вільню, дзе ўвайшоў у арганізацыю “Нацыянальная сувязь”, супрацоўнічаў з газэтамі “Еднасьць”, “Беларускія Ведамасьці”, “Наша думка”.

У 1922 вярнуўся ў Слуцак, які знаходзіўся ў складзе БССР. Настаўнічаў, у 1923—1925 гадох працаваў выкладчыкам беларусазнаўства на Слуцкіх агульнаадукацыйных пэдагагічных курсах, дзе блізка сышоўся зь Якубам Коласам. У сярэдзіне 1920-х гадоў працаваў стыльрэдактарам Дзяржвыдавецтва БССР.

У 1922-25 у Слуцку на базе агульнаадукацыйных курсаў склалася нелегальнае моладзевае кола, якое ставіла за мэту адраджэньне беларускай мовы, прапаганду беларускай культуры. Зь цягам часу арганізацыя набыла антысавецкія рысы. “Падпольшчыкі” выдавалі рукапісны часопіс “Наша слова”, а таксама адозвы, дзе заклікалі змагацца з савецкай уладай.

Органы бясьпекі зацікавіліся ўлёткамі й у 1925 арыштавалі ўдзельнікаў акцыі, у т.л. Ю.Лістапада, якому інкрымінавалася кіраўніцтва арганізацыяй. У сакавіку 1926 у Менску адбыўся суд над удзельнікамі групы, якіх асудзілі на тэрміны пакараньня ад 1 да 5 гадоў. Ю. Лістапад быў асуджаны на 5 гадоў турэмнага зьняволеньня.

Ю. Лістапад быў вызвалены праз два гады, у лістападзе 1927 г. Даўгі час ня мог уладкавацца на працу, зарабляў грошы як “вольны перакладчык” у Белдзяржвыдавецтве.

Зноў арыштаваны летам 1930 г. па справе “Саюзу вызваленьня Беларусі”, вызвалены празь некалькі месяцаў.

У ліпені 1933 году перасяліўся ў Ржэў (Расея), працаваў рахункаводам збожжанарыхтоўчага пункту.

У кастрычніку 1933 арыштаваны па справе “Беларускага нацыянальнага цэнтру”, у студзені 1934 асуджаны на 8 гадоў зьняволеньня. Этапаваны ў Байкала-Амурскі канцлягер ОГПУ Далёкаўсходняга краю (г. Свабодны), паводзіў сябе там непакорліва.

У жніўні 1935 на яго была заведзеная крымінальная справа. 31 сакавіка 1938 “тройкай” НКВД за «антысавецкую агітацыю сярод зьняволеных» прыгавораны да расстрэлу.

Па прысудах 1934 і 1938 гадоў рэгабілітаваны 18 красавіка 1956 году. Групавая справа Ю. Лістапада і іншых (№ 10182-с; захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі) спыненая 16 жніўня 1956 года пастановай КДБ БССР.

Быў жанаты, меў дзіця.

Браў удзел у Першай сусьветнай вайне ў чыне прапаршчыка на Паўднёвым фронце. З 1917 сябра Беларускай Сацыялістычнай Грамады.

У 1917—1920 браў удзел у стварэньні беларускага вайсковага руху, дэлегат Першага Ўсебеларускага Зьезду (сьнежань 1917).

З 1918 году жыў на Случчыне. Арыштоўваўся немцамі ў 1918 годзе, бальшавікамі ў 1919. Уваходзіў у кіраўніцтва Беларускага нацыянальнага камітэту. Удзельнік антысавецкага і антыпольскага рухаў.

Старшыня Зьезду Случчыны. Абраны ў Раду Случчыны. Прымаў удзел у Слуцкім збройным чыне 1920 году — камісар Другога Грозаўскага палка.

У 1921 інструктар Беларускай вайсковай камісіі. Актыўна ўдзельнічаў у антыпольскай партызанцы ў Заходняй Беларусі.

З траўня 1922 у Коўне.

У канцы 1922 зьехаў у Чэхаславаччыну. У 1928 скончыў Праскую вышэйшую тэхнічную школу на агранамічным факультэце. Адзін з кіраўнікоў Праскага аб’яднаньня беларускіх студэнцкіх арганізацыяў. З 1931 кіраўнік Беларускага нацыянальнага камітэту ў Празе.

Выдаў зборнік уласна запісаных беларускіх песень «Беларускі сьпеўнік» (1934), фундаваў выданьне часопіса «Іскры Скарыны». У 1939 выпусьціў на нямецкай мове інфармацыйную брашуру пра Беларусь з этнаграфічнай мапай, паштоўку з выявай Пагоні (1941), «Беларускія (крывіцкія) песьні» (1943).

У час Другой сусьветнай вайны сябра Беларускага нацыянальнага камітэту ў Празе. Разам з Ларысай Геніюш езьдзіў прымаць удзел у Другім Усебеларускім зьезьдзе 27 чэрвеня 1944.

У чэрвені 1945 г. арыштаваны савецкімі спэцслужбамі, у чэрвені 1946 г. асуджаны да 10 гадоў лягераў. Праз восем гадоў, 23 жніўня 1954 году, памёр у лягеры.