Надыходзіць нашае другое, пасьля 25-га сакавіка, вялікае нацыянальнае сьвята — 25-га жніўня. Але замест таго, каб танчыць на вуліцах, як гэта ў маім дзяцінстве рабілі 14-га ліпеня французы, ці радасна сьвяткаваць 1-га ліпеня перад парлямэнтам у Атаве, як гэта робяць дзясяткі тысяч канадыйцаў, нашаму народу дазволена адзначаць толькі замену адной акупацыі другой.

25 жніўня нельга будзе нават выйсьці на вуліцы Менску зь бел-чырвона-белым нацыянальным сьцягам, бо сілавікі пацягнуць у аўтазакі і турмы, а тыя, што завуць сябе «судзьдзямі», асудзяць на тры (калі ня болей) гады турмы.

Праз трыццаць год пасьля таго, як Дэклярацыя аб дзяржаўным сувэрэнітэце набыла канстытуцыйную сілу, народ наш працягвае жыць не ў сваёй вольнай дзяржаве, а пад ботам садыста, які ўжо 27 гадоў зьдзекуецца зь яго.

Уявіце сябе, якім магло б быць вашае жыцьцё ў вольнай беларускай дзяржаве. Зірніце, як людзі жывуць у такіх краінах, як Швэцыя, Данія ці нэўтральная Швайцарыя. Так маглі б жыць і вы. Не забываючыся, безумоўна, на пагрозу з усходу, беларусы маглі б сёньня быць гаспадарамі на сваёй зямлі.

Дарагія суродзічы, год таму вы паказалі сьвету, што вы адказны і адначасна цывілізаваны народ, што вы цэніце сваю спадчыну і сваю незалежнасьць і што адзінае, чаго вы жадаеце, — гэта быць вольнымі гаспадарамі на сваёй зямлі. Увесь сьвет нарэшце пабачыў годнасьць і памяркоўнасьць Беларуса. За гэта дыктатар пусьціў на вас шалёных наёмнікаў з дазволам рабіць з вамі што заўгодна.

Чвэрць стагодзьдзя ўмацоўваў сілавыя структуры з адзінай мэтай — утрымацца пры ўладзе. Відаць, адчуў, што толькі сілай ён яшчэ мае шанцы перамагчы свой народ. Перамагчы вас! Не зьвярнуў увагу на сілу вашай любові да дадзенай вам Богам зямлі і на вашае глыбіннае пачуцьцё прыналежнасьці да яе.

Я моцна веру, што гэтая вашая любоў да Беларусі зьберажэ вас, як зьберагала кожны раз, калі народ наш быў пад пагрозай. Выжылі мы на гэтай зямлі дзесяць стагодзьдзяў дзякуючы нашаму глыбокаму пачуцьцю прыналежнасьці да Беларусі.

У гэтыя 30-я ўгодкі незалежнасьці волі мы яшчэ не здабылі. Перад намі яшчэ таемныя перагаворы з суседняй імпэрыяй, якая яшчэ ўсё ня хоча зразумець, што Беларусь не прадаецца, як бы гэтага не жадаў наш гандляр скрадзеным краем!

Таксама ўжо надышоў час, каб „старэйшы брат“ зразумеў, што гены нашыя вельмі розьняцца ад ягоных. У адрозьненьне ад яго, адзінае, чаго беларусы жадаюць, гэта жыць спакойна на сваёй зямлі, як мага далей ад іванаў грозных і вялікіх кацярын. Наш народ працавіты, спакойны і справядлівы. Зла ён нікому не жадае. Чужой зямлі не чапае і спадзяецца таго самага ад сваіх суседзяў.

Сьвяткуем мы цяпер вялізнае сьвята! Ня ведаю, ці будзе калісь лепшая нагода падумаць усім нам над тым, што трэба зрабіць, каб Беларусь ніколі больш не пазнала падзелаў і зьдзекаў. Каб ніколі больш ня трапіла ў няволю. А найважнейшае, магчыма, каб любоў, якую мы адчуваем адны да адных, была мацнейшая за ўсе гневы, усе крыўды. Мы ўсе належым да тае самае вялікае сям’і.

Продкі нашыя былі братамі і сёстрамі. А пад зямлёй у Беларусі ляжаць косткі нашых дзядоў і прадзедаў, якія змагаліся за нашую волю. Мо час прыпомніць словы нашага нацыянальнага гімну: «Мы выйдзем шчыльнымі радамі…». Зьяднанымі — мы можам, зьяднанымі — пераможам!

Мы заўсёды адчувалі любоў да нашага прыгожага краю. Магчыма таму, што, як у песьні, «каб любіць Беларусь нашу мілую, трэба ў розных краях пабываць». Тыя з нас, хто апынуўся на чужыне, даўно здалі сабе справу, што няма нічога мілейшага за свой родны кут. Іх няма патрэбы пераконваць, што трэба цаніць і шанаваць сваю дзяржаву.

Але, магчыма, варта задумацца, што робіць жыхароў Даніі найшчасьлівейшымі людзьмі на гэтай зямлі? Кажуць, што на першым месцы — давер да іншых… Магчыма, варта было б ад гэтага і пачаць?

Здабыцьцё дзяржаўнага сувэрэнітэту сталася вынікам барацьбы, якую беларусы вялі цягам многіх пакаленьняў. Тысячы нашых землякоў ахвяравалі сваім жыцьцём і свабодай дзеля таго, каб зрабіць Беларусь самастойнай агульнапрызнанай дзяржавай нароўне з іншымі.

25 жніўня 1991 году наш народ дасягнуў гэтае мэты.

Сёньня мы сьвяткуем ня проста абвяшчэньне, але аднаўленьне незалежнасьці Беларусі. Дзяржаўнасьць беларускага народу мае тысячагадовую гісторыю, якая ўключае Полацкае і іншыя старажытныя княствы, Вялікае княства Літоўскае, а таксама першае адраджэньне беларускай дзяржавы ў якасьці Беларускай Народнай Рэспублікі.

Наш народ як ніводзін іншы ў Эўропе ведае цану страты незалежнасьці. Калі краіна захопленая і падзеленая суседнімі імпэрыямі, ёй вельмі складана вярнуцца да самастойнасьці. Жыхары гэтай краіны вымушаныя пакутаваць, цярпець зьнявагу і страты. Сёньняшні аўтарытарны рэжым у Беларусі таксама зьяўляецца прамым наступствам 70-гадовай акупацыі, дзесяцігодзьдзяў тэрору і антыбеларускай савецкай прапаганды.

Нам удалося адрадзіць нашую незалежную дзяржаву. Гэта вялікая нашая гістарычная перамога. І тым пільней беларусы павінны даражыць атрыманай незалежнасьцю, не даваць ставіць яе пад пагрозу ані вонкавым недобразычліўцам, ані несумленным палітыкам унутры Беларусі.

Перад Беларусьсю цяпер стаіць гэтакая ж сама важная гістарычная задача здабыць сабе дэмакратыю і свабоду. Беларускі народ дастойны іх, і гэтую задачу ён у стане вырашыць. Няхай памяць пра адраджэньне незалежнасьці і гонар за нашую перамогу ў 1991 годзе натхняюць нас у гэтым.

Ад імя Рады Беларускай Народнай Рэспублікі віншую вас з 25 жніўня, днём адраджэньня незалежнасьці Беларусі.

Пачынаецца юбілейны, трыццаты год існаваньня адроджанай Беларусі як сувэрэннай паўнавартаснай дзяржавы. Адраджэньне Беларусі было вынікам дзесяцігодзьдзяў упартай барацьбы, тысячы людзей ахвяравалі жыцьцём і свабодай дзеля гэтага.

Нашае змаганьне за свабоду і дэмакратыю ня скончаная і дагэтуль. Сотні тысячаў беларусаў у апошнія тыдні пераадолелі свой страх і, нягледзячы на пагрозы дыктатара і ягоных памагатых, выйшлі на вуліцы сваіх гарадоў, каб заявіць, што Беларусь павінна належаць усім яе жыхарам, а не аднаму чалавеку.

Перамога над тыраніяй ня будзе простай. Нашаму народу наканавана прайсьці праз больш жорсткія выпрабаваньні, чым іншым.

Я жадаю ўсім нам сілаў, трываласьці і веры ў лепшую будучыню. Гэтая будучыня ў руках кожнага беларуса, кожнага і кожнай з нас.

Будзьце сьмелыя, будзьце годныя, будзьце моцныя духам, каб дачакацца перамогі і наблізіць яе. Праўда на нашым баку, і перамога будзе нашай.

Івонка Сурвілла
Старшыня Рады БНР

Станіслаў Шушкевіч – Старшыня Вярхоўнага Савету Беларусі XII скліканьня, першы галава адроджанай незалежнай беларускай дзяржавы з 1991 па 1994 гг., падпісант ад імя Беларусі Белавескіх пагадненьняў і першых дзяржаватворчых дакумэнтаў Беларусі.

Сяргей Антончык – дэпутат Вярхоўнага Савету Беларусі XII скліканьня, сябра Апазыцыі БНФ, якая сталася галоўным рухавіком дэмакратычных пераменаў у Беларусі ў 1990 – 1991 гг.

Уладзімер Арлоў – выбітны літаратар і гісторык, адзін з найбольш яскравых папулярызатараў беларускае гісторыі, аўтар шматлікіх мастацкіх і навукова-папулярных твораў.

Радзім Гарэцкі – выбітны беларускі навуковец-геоляг, сябра Акадэміі Навук Беларусі, а таксама шматгадовы грамадзкі актывіст, сябра Рады Згуртаваньня беларусаў сьвету “Бацькаўшчына” і Таварыства беларускае мовы імя Ф. Скарыны, публіцыст.

Сьвятлана Алексіевіч – сусьветна вядомая беларуская пісьменьніца і журналістка, ляўрэят Нобэлеўскае прэміі па літаратуры, якая распавяла сьвету пра выпрабаваньні, празь якія ў XX стагодзьдзі прайшлі беларусы разам з іншымі народамі былога СССР. Сьвятлана Алексіевіч не змагла асабіста прысутнічаць на цырымоніі з-за хваробы, мэдаль ёй будзе перададзены Ул. Арловым.

Уручэньне адбылося ў будынку, дзе 25 сакавіка 1918 г. была прынятая Трэцяя ўстаўная грамата Рады БНР (цяперашняя вул. Валадарскага, дом 7).

У першы склад грамадзкае рады «Мартыралёгу» ўвайшлі Зянон Пазьняк (старшыня), Васіль Быкаў, пісьменьнік Міхась Дубянецкі, паэт Сяргей Грахоўскі і іншыя. Грамадзкая цікавасьць да тэмы рэпрэсій і савецкага тэрора ў Беларусі рэзка падвысілася ў другой палове 80-х гадоў пасьля таго, як ува ўрочышчы Курапаты каля Менску былі знойдзеныя магілы ахвяраў масавых растрэлаў, якія праводзіліся савецкімі карнымі органамі на працягу 1930-х гг.

На першым урачыстым паседжаньні «Мартыралёгу Беларусі», якое адбылося ў Чырвоным касьцёле (за савецкім часам «Дом кіно»), быў створаны арганізацыйны камітэт дзеля стварэньня Беларускага Народнага Фронту «Адраджэньне» на ўзор ужо створаных тады народных франтоў у Балтыі.

На ілюстрацыі – мітынг у Курапатах, канец 1980-х.

Эскіз гербу “Пагоня”, прынятага ў якасьці дзяржаўнага гербу Рэспублікі Беларусь у 1991 годзе, распрацавала група мастакоў на чале зь Яўгенам Куліком.

Гімнам Рэспублікі Беларусь заставалася мэлёдыя гімна БССР кампазытара Несьцера Сакалоўскага, але без словаў.

Адначасова ў гэты дзень была афіцыйна зацьверджаная новая назва беларускай дзяржавы – Рэспубліка Беларусь, скарочана – Беларусь. Пастанаўлялася выкарыстоўваць гэтую назву (Belarus) на ўсіх мовах сьвету.

Дзяржаўны статус нацыянальных беларускіх герба і сьцяга быў фармальна скасаваны на рэфэрэндуме 1995 года, які быў арганізаваны і праведзены з грубымі парушэньнямі і таму ня мае юрыдычнае сілы.

Рада БНР, як шматразова адзначалася ў адпаведных заявах, выступае за аднаўленьне ў Рэспубліцы Беларусь дзяржаўнай сымболікі, зацьверджанай рашэньнем Вярхоўнага Савету Беларусі ад 19 верасьня 1991 г.

Эскізы герба і сьцяга Беларусі, 1991 г.

Афіцыйныя дакумэнты аб зацьверджаньні “Пагоні” ў якасьці дзяржаўнага гербу:

Разам з гэтым Менску быў вернуты ягоны старажытны герб.

Вяртаньне гістарычнай назвы так і не было зацьверджанае Вярхоўным Саветам Беларусі, а сама прапанова зьвярнуцца да ўладаў Беларусі была скасаваная недэмакратычна сфармаваным гарадзкім саветам у сакавіку 2001 г.

Многія беларускія гарады і вёскі дагэтуль афіцыйна носяць польскія (Гародня – “Гродна”, Берасьце – “Брэст”, Наваградак – “Навагрудак” і інш.) альбо савецкія (Койданава – “Дзяржынск”, Прапойск – “Слаўгарад” і інш.) назвы замест гістарычных беларускіх.

Тэкст рашэньня:

РАШЭННЕ МІНСКАГА ГАРАДСКОГА САВЕТА НАРОДНЫХ ДЭПУТАТАЎ
5 верасня 1991 г. N 167

АБ ГЕРБЕ г.МІНСКА І АБ ВЯРТАННІ ГОРАДУ ЯГО ГІСТАРЫЧНАЙ НАЗВЫ МЕНСК
___________________________________________________________

Зыходзячы з неабходнасці аднаўлення гістарычнай  справядлівасці і з нагоды 400-годдзя надання месту Менску герба, Мінгарсавет лічыць неабходным вярнуць гораду яго  спрадвечнае  гістарычнае  найменне  – Менск – і пацвердзіць герб, нададзены яму 12 студзеня 1591 г.

Згодна з названым вышэй сесія Мінгарсавета прымае рашэнне:

1. Пацвердзіць герб,  нададзены гораду 12 студзеня  1591  г.  у
выніку атрымання Магдэбургскага права ў 1499 г.

2. Звярнуцца  ў ВС БССР з прапановай адмяніць рашэнне 2-й сесіі ВС БССР I склiкання ад 29 лiпеня 1939 г.,  згодна з якім горад Менск быў перайменаваны ў Мінск.

Старшыня                                         А.ГЕРАСІМЕНКА

Такім чынам Беларусь пасьля больш як 70 гадоў савецкае акупацыі зноў афіцыйна рабілася сувэрэннаю дзяржавай.

Пастанова аб наданьні статуса канстытуцыйнага закону Дэклярацыі аб дзяржаўным сувэрэнітэце

Пастанова аб забесьпячэньні палітычнай і эканамічнай самастойнасьці Беларусі

Пастанова аб дэпартызацыі органаў дзяржаўнай улады і кіраваньня Беларусі

Пастанова аб часовым прыпыненьні дзейнасьці КПБ-КПСС на тэрыторыі Беларусі

Дакумэнты з асабістага архіву Лявона Дзейкі, былога дэпутата Вярхоўнага Савета Беларусі ад Беларускага Народнага Фронту.

27 ліпеня 1990 г. Вярхоўны Савет БССР прыняў Дэкларацыю аб дзяржаўным сувэрэнітэце Беларускай ССР.

Паводле Дэклярацыі, Беларусь абвяшчалася сувэрэннай дзяржавай, “якая ўсталявана на аснове ажыцьцяўленьня беларускай нацыяй яе неад’емнага права на самавызначэньне, дзяржаўнасьці беларускай мовы, вяршэнства народа ў вызначэньні свайго лёсу”. Сілу канстытуцыйнага закона Дэклярацыя набыла толькі 25 жніўня 1991 г.

З 1991 па 1996 гг. 27 ліпеня адзначалася ў якасьці Дня Незалежнасьці Рэспублікі Беларусь.

Тэкст дэклярацыі:

ДЭКЛАРАЦЫЯ

Вярхоўнага Савета
Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі
Аб дзяржаўным суверэнітэце
Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі

Прынята на першай сесіі
Вярхоўнага Савета Беларускай ССР
дванаццатага склікання 27 ліпеня 1990 года

Вярхоўны Савет Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі,выяўляючы волю народа Беларускай ССР,

усведамляючы адказнасць за лёс беларускай нацыі,

пацвярджаючы павагу годнасці і правоў людзей усіх нацыянальнасцей, якія жывуць у Беларускай ССР,

сведчачы павагу да суверэнных правоў усіх народаў Саюза ССР і свету,

лічачы рэспубліку паўнапраўным і незалежным членам сусветнага супольніцтва,

дзейнічаючы ў адпаведнасці з прынцыпамі Усеагульнай дэкларацыі правоў чалавека і іншымі агульнапрызнанымі міжнародна-прававымі актамі,

урачыста абвяшчае поўны дзяржаўны суверэнітэт Беларускай ССР як вяршэнства, самастойнасць і паўнату дзяржаўнай улады рэспублікі ў межах яе тэрыторыі, правамоцнасць яе законаў, незалежнасць рэспублікі ў знешніх зносінах і заяўляе аб рашучасці стварыць прававую дзяржаву.

Артыкул 1

Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка – суверэнная дзяржава, якая ўсталявана на аснове ажыццяўлення беларускай нацыяй яе неад’емнага права на самавызначэнне, дзяржаўнасці беларускай мовы, вяршэнства народа ў вызначэнні свайго лёсу.

Неад’емныя правы Беларускай ССР як суверэннай дзяржавы рэалізуюцца ў адпаведнасці з агульнапрызнанымі нормамі міжнароднага права. Беларуская ССР ахоўвае і абараняе нацыянальную дзяржаўнасць беларускага народа.

Беларуская ССР мае свой герб, сцяг і гімн.

Любыя гвалтоўныя дзеянні супраць нацыянальнай дзяржаўнасці Беларускай ССР з боку палітычных партый, грамадскіх аб’яднанняў ці асоб праследуюцца па закону.

Артыкул 2

Грамадзяне Беларускай ССР усіх нацыянальнасцей складаюць беларускі народ, які з’яўляецца носьбітам суверэнітэту і адзінай крыніцай дзяржаўнай улады ў рэспубліцы. Яго поўнаўладдзе рэалізуецца непасрэдна і праз прадстаўнічыя органы дзяржаўнай улады.

Права выступаць ад імя ўсяго народа рэспублікі належыць выключна Вярхоўнаму Савету Беларускай ССР.

Артыкул 3

Дзяржаўны суверэнітэт Беларускай ССР сцвярджаецца ў імя вышэйшай мэты – свабоднага развіцця і дабрабыту, годнага жыцця кожнага грамадзяніна рэспублікі на аснове забеспячэння правоў асобы ў адпаведнасці з Канстытуцыяй Беларускай ССР і яе міжнароднымі абавязацельствамі.

Артыкул 4

Грамадзянства Беларускай ССР з’яўляецца неад’емнай часткай яе суверэнітэту. Рэспубліка ахоўвае гонар, здароўе, правы і законныя інтарэсы сваіх грамадзян, забяспечвае іх сацыяльную абароненасць. Яны знаходзяцца пад яе абаронай, будучы за межамі Беларускай ССР. Рэспубліка прымае ў грамадзянства і вырашае пытанне аб выхадзе з грамадзянства.

Артыкул 5

Зямля, яе нетры, іншыя прыродныя рэсурсы на тэрыторыі Беларускай ССР, паветраная прастора з’яўляюцца ўласнасцю беларускага народа, якому належаць выключныя правы валодання, карыстання і распараджэння імі.

Вызначэнне прававога рэжыму ўсіх відаў маёмасці адносіцца да выключнай кампетэнцыі Беларускай ССР.

Беларуская ССР мае права на сваю долю ў агульнасаюзнай маёмасці адпаведна ўкладу беларускага народа і як рэспубліка – заснавальніца Савецкага Саюза, якая была яго правадзейным суб’ектам, мае права на сваю долю ад алмазнага, валютнага фондаў і залатога запасу СССР.

Беларуская ССР утварае Нацыянальны банк, падпарадкаваны Вярхоўнаму Савету рэспублікі, стварае сваю фінансава –крэдытную сістэму, пацвярджае права ўласнасці на спецыялізаваныя банкі, якія знаходзяцца на яе тэрыторыі на момант прыняцця гэтай Дэкларацыі, арганізуе ўласныя падатковую і мытную службу, мае права на стварэнне ўласнай грашовай сістэмы.

Артыкул 6

Тэрыторыя Беларускай ССР з’яўляецца непадзельнай і недатыкальнай і не можа быць зменена або выкарыстана без згоды Беларускай ССР.

Усе пытанні аб граніцах вырашаюцца толькі на аснове ўзаемнай згоды паміж Беларускай ССР і сумежнымі суверэннымі дзяржавамі шляхам заключэння адпаведных дагавораў, якія падлягаюць ратыфікацыі Вярхоўным Саветам Беларускай ССР.

Артыкул 7

На тэрыторыі Беларускай ССР устанаўліваецца вяршэнства Канстытуцыі Беларускай ССР і законаў Беларускай ССР.

Усе грамадзяне і асобы без грамадзянства, дзяржаўныя органы, прадпрыемствы, установы і арганізацыі, якія знаходзяцца або дзейнічаюць на тэрыторыі Беларускай ССР, абавязаны выконваць заканадаўства Беларускай ССР.

Размежаванне заканадаўчай, выканаўчай і судовай улады з’яўляецца важнейшым прынцыпам існавання Беларускай ССР як прававой дзяржавы.

Вышэйшы нагляд за дакладным і аднастайным выкананнем законаў Беларускай ССР ажыццяўляецца Генеральным пракурорам Беларускай ССР, які назначаецца Вярхоўным Саветам Беларускай ССР.

Артыкул 8

Беларуская ССР самастойна ўстанаўлівае парадак арганізацыі на тэрыторыі рэспублікі аховы прыроды, выкарыстання прыродных рэсурсаў і забяспечвае народу рэспублікі экалагічную бяспеку.

Беларуская ССР мае права на пакрыццё страт, нанесеных ёй дзеяннямі саюзных органаў, саюзных рэспублік і іншых дзяржаў.

Беларуская ССР патрабуе ад Урада СССР безумоўнай і тэрміновай кампенсацыі страт, звязаных з пераадоленнем наступстваў Чарнобыльскай катастрофы.

Сваю свабоду і суверэнітэт Беларуская ССР у першую чаргу выкарыстоўвае на выратаванне народа Беларускай ССР ад вынікаў Чарнобыльскай катастрофы.

Артыкул 9

Беларуская ССР самастойная ў рашэнні пытанняў культурнага і духоўнага развіцця беларускай нацыі, іншых нацыянальных супольнасцей рэспублікі, у стварэнні ўласнай сістэмы інфармацыі, адукацыі і выхавання.

Беларуская ССР забяспечвае функцыяніраванне беларускай мовы ва ўсіх сферах грамадскага жыцця, захаванне нацыянальных традыцый і гістарычнай сімволікі.

Нацыянальныя, культурныя і гістарычныя каштоўнасці на тэрыторыі Беларускай ССР з’яўляюцца выключна ўласнасцю рэспублікі і яе грамадзян.

Артыкул 10

Беларуская ССР мае права на ўласныя Узброеныя Сілы, унутраныя войскі, органы дзяржаўнай і грамадскай бяспекі, падкантрольныя Вярхоўнаму Савету Беларускай ССР.

Беларуская ССР мае суверэннае права вызначаць парадак і ўмовы праходжання яе грамадзянамі вайсковай службы, службы ў органах дзяржаўнай і грамадскай бяспекі, вырашаць пытанні размяшчэння войск і ўзбраення на сваёй тэрыторыі.

Ніякія вайсковыя фармаванні іншых краін, іх ваенныя базы і пабудовы не могуць быць размешчаны на тэрыторыі Беларускай ССР без згоды яе Вярхоўнага Савета.

Беларуская ССР ставіць мэтай зрабіць сваю тэрыторыю бяз’ядзернай зонай, а рэспубліку – нейтральнай дзяржавай.

Артыкул 11

Беларуская ССР самастойна ажыццяўляе правы на дабраахвотныя саюзы з іншымі дзяржавамі і свабодны выхад з гэтых саюзаў.

Беларуская ССР прапануе неадкладна прыступіць да распрацоўкі Дагавора аб саюзе суверэнных сацыялістычных дзяржаў.

Артыкул 12

Палажэнні дадзенай Дэкларацыі рэалізуюцца Вярхоўным Саветам Беларускай ССР шляхам прыняцця новай Канстытуцыі (Асноўнага Закона) Беларускай ССР, законаў Беларускай ССР.

27 ліпеня 1990 года
г. Мінск