<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Таварыства Беларускай Школы &#8211; Рада Беларускай Народнай Рэспублікі</title>
	<atom:link href="https://www.radabnr.org/tag/%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0-%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B9-%D1%88%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D1%8B/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://www.radabnr.org</link>
	<description>Рада Беларускай Народнай Рэспублікі. Афіцыйны сайт</description>
	<lastBuildDate>Fri, 02 Aug 2019 06:10:21 +0000</lastBuildDate>
	<language>be</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=6.8.3</generator>

<image>
	<url>https://www.radabnr.org/wp-content/uploads/2016/11/cropped-1918-Pahonia-logo-32x32.jpg</url>
	<title>Таварыства Беларускай Школы &#8211; Рада Беларускай Народнай Рэспублікі</title>
	<link>https://www.radabnr.org</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Аркадзь Смоліч</title>
		<link>https://www.radabnr.org/arkadz-smolic/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[radabnr]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 29 Sep 2017 02:07:30 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Дзеячы БНР]]></category>
		<category><![CDATA[Аркадзь Смоліч]]></category>
		<category><![CDATA[Бабруйск]]></category>
		<category><![CDATA[Беларуская Сацыялістычная Грамада]]></category>
		<category><![CDATA[Вільня]]></category>
		<category><![CDATA[Горадня]]></category>
		<category><![CDATA[Кіеў]]></category>
		<category><![CDATA[Менск]]></category>
		<category><![CDATA[Омск]]></category>
		<category><![CDATA[Першы Ўсебеларускі Кангрэс]]></category>
		<category><![CDATA[Рэпрэсіі]]></category>
		<category><![CDATA[Таварыства Беларускай Школы]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://www.radabnr.org/?p=3010</guid>

					<description><![CDATA[29 верасьня 1891 г. у Бабруйскім павеце нарадзіўся прафэсар Аркадзь Смоліч &#8211; Міністар Сельскай Гаспадаркі БНР, Сакратар Асьветы БНР, выбітны беларускі навуковец, забіты савецкімі ўладамі. Скончыў Менскую духоўную сэмінарыю (1905), Нова-Александрыйскі інстытут сельскай гаспадаркі&#46;&#46;&#46;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>29 верасьня 1891 г. у Бабруйскім павеце нарадзіўся прафэсар Аркадзь Смоліч &#8211; Міністар Сельскай Гаспадаркі БНР, Сакратар Асьветы БНР, выбітны беларускі навуковец, забіты савецкімі ўладамі.</p>
<p><span id="more-3010"></span></p>
<p>Скончыў Менскую духоўную сэмінарыю (1905), Нова-Александрыйскі інстытут сельскай гаспадаркі і лесаводзтва ў Пулавах (Польшча, 1916), вучыўся ў Кіеўскім політэхнічным інстытуце.</p>
<p>Да беларускага адраджэнцкага руху Смоліч далучыўся ў 1910 годзе, будучы студэнтам. З 1910 году ён чалец Беларускай сацыялістычнай грамады (БСГ). Актыўны ўдзельнік клюбу «Беларуская хатка» ў Менску. Публікаваўся ў часопісах «Раніца» і «Лучынка».</p>
<p>3ь вясны 1917 г. Смоліч — адзін зь дзейных лідэраў БСГ у Менску, рэдактар яе друкаванага органу — газэты «Грамада», плённы публіцыст. У сакавіку 1917 г. на зьезьдзе беларускіх нацыянальных арганізацыяў Смоліч быў абраны ў Беларускі нацыянальны камітэт (БНК). У ліпені 1917 году на зьезьдзе беларускіх нацыянальных арганізацыяў і партыяў замест БНК утворана Цэнтральная рада беларускіх арганізацыяў (ЦРБА) з Выканаўчым камітэтам, у які Смоліч увайшоў і якім фактычна кіраваў. Пасьля рэарганізацыі ЦРБА ў Вялікую Беларускую Раду (кастрычнік 1917 г.) Смоліч абраны намесьнікам старшыні яе Выканаўчага камітэта. На канфэрэнцыі БСГ у чэрвені 1917 увайшоў у склад яе часовага ЦК.</p>
<p>У сьнежні 1917 г. Смоліч — удзельнік <a href="https://www.radabnr.org/3-%d1%81%d1%8c%d0%bd%d0%b5%d0%b6%d0%bd%d1%8f-1917-%d0%b3-%d0%bf%d0%b0%d1%87%d0%b0%d1%9e-%d0%bf%d1%80%d0%b0%d1%86%d1%83-%d0%bf%d0%b5%d1%80%d1%88%d1%8b-%d1%9e%d1%81%d0%b5%d0%b1%d0%b5%d0%bb%d0%b0%d1%80/">Усебеларускага зьезду</a>, які абвесьціў у Беларусі дэмакратычна-рэспубліканскі лад. У лютым-сакавіку 1918 г. ён — адзін з ініцыятараў абвяшчэньня незалежнасьці Беларусі. Як радны Беларускай Народнай Рэспублікі ён прымаў удзел у стварэньні акту 25 сакавіка.</p>
<p>У першым урадзе (Народным Сакратарыяце) БНР Смоліч займаў пасаду сакратара асьветы. Каб дамагчыся прызнаньня БНР, выяжджаў з дыпляматычнай місіяй у Кіеў, Варшаву, Бэрлін. У лістападзе-сьнежні 1918 па даручэньні ўраду БНР Аркадзь Смоліч знаходзіўся ў Горадні. Пасьля акупацыі Горадні польскімі войскамі пераехаў у Вільню.</p>
<p>Зь лета 1919 Смоліч — намесьнік старшыні ўраду Антона Луцкевіча, адначасова міністар сельскай гаспадаркі БНР. Пасьля захопу Беларусі савецкімі войскамі летам 1920 Смоліч пераехаў у Горадню, пэўны час працаваў аграномам.</p>
<p>Пасьля другой акупацыі Беларусі Польшчай (верасень 1920) Аркадзь Смоліч пераехаў у Вільню, дзе ўдзельнічаў у стварэньні Таварыства беларускай школы і быў яго першым старшынём. Арганізоўваў курсы беларусазнаўства і выкладаў на іх. Рупіўся вакол заснаваньня культурна-грамадзкага таварыства «Бацькаўшчына»; узначаліў камісію, у якой сабраўся цьвет беларускай навукі — акадэмік Карскі, прафэсары Доўнар-Запольскі, Завітневіч — дзеля хутчэйшага адкрыцьця ўнівэрсытэту ў Менску.</p>
<p>У 1919 г. выдае сваю першую кнігу «Геаграфія Беларусі» — грунтоўны навуковы твор, які атрымаў шырокае грамадзкае і навуковае прызнаньне і меў пяць перавыданьняў.</p>
<p>У 1920—1922 гг. А. Смоліч працуе выкладчыкам Віленскай беларускай гімназіі, чытае геаграфію на настаўніцкіх курсах, становіцца адным з заснавальнікаў і першым старшынём Таварыства беларускае школы, якое пазьней адыграе немалую ролю ў барацьбе працоўных Заходняй Беларусі за нацыянальную школу і культуру. Актыўна ўдзельнічае ў заходнебеларускім грамадзкім жыцьці: яго абіраюць сябрам управы Віленскага хаўруса каапэратараў, прызначаюць інструктарам аддзелу.</p>
<p>Як палітык і эканаміст Аркадзь Смоліч бачыў адкрыта каляніялісцкую скіраванасьць палітыкі польскага ўрада ў дачыненьні да беларускіх земляў. Пэрспэктывы беларускага нацыянальна-вызвольнага руху ў межах Польшчы бачыліся яму праблематычнымі.</p>
<p>У жніўні 1922 урад БССР дазволіў Смолічу вярнуцца ў Менск і прызначыў яго загадчыкам плянава-эканамічнага аддзела Наркамата земляробства БССР. Смоліч на той час &#8211; адзін з самых дасьведчаных і аўтарытэтных беларускіх спэцыялістаў у галіне эканомікі і аграноміі.</p>
<p>З 1923 ён &#8211; дацэнт, прафэсар і загадчык катэдры ў БДУ. У 1924 пад яго кіраўніцтвам створаныя часопіс «Плуг» і Цэнтральнае бюро краязнаўства. Смоліч ініцыюе скліканьне напачатку Менскай, а затым і Ўсебеларускай краязнаўчых канфэрэнцыяў, непасрэдна прычыняецца да заснаваньня часопіса «Наш край». У 1924 г. Аркадзь Смоліч у складзе камісіі Дзяржпляну БССР праводзіць раянаваньне тэрыторыі рэспублікі.</p>
<p>У 1925 г. Смоліч абіраецца правадзейным сябрам Інстытуту беларускай культуры, намесьнікам яго старшыні. Арганізуе яго навукова-дасьледчую і выдавецкую працу, клапоціцца аб пашырэньні ў сыстэме інстытуту прыродазнаўчых навук. Прыкладае намаганьні для адкрыцьця ў Горы-Горках сельскагаспадарчай акадэміі і Навукова-дасьледчага інстытуту сельскай гаспадаркі і лесаводзтва ў Менску. У 1927 г. становіцца першым беларускім прафэсарам геаграфіі.</p>
<p>У 1928 Смоліч абраны правадзейным чальцом Расейскага геаграфічнага таварыства, узнагароджаны (1930) Малым залатым мэдалём за навуковыя працы «Разьмяшчэньне насельніцтва па тэрыторыі БССР» і «Сельскагаспадарчыя раёны БССР у 1927—1928 гг.: Папярэдняя схема і мэтадалягічныя ўвагі» (абедзьве 1929). Аркадзь Смоліч зрабіў вялікі ўнёсак у пераўтварэньне Інбелкульту ў Акадэмію навук, быў адным з аўтараў яе першага статута.</p>
<p>У гэты час А. Смоліч &#8211; аўтар шматлікіх навуковых працаў па эканоміцы і геаграфіі Беларусі.</p>
<p>У канцы 1928 &#8211; пачатку 1929 гг. на базе Інбелкульта адкрываецца Беларуская Акадэмія навук. А. Смоліч выступае адным з суаўтарам яе статуту разам з С. Некрашэвічам, У. Ігнатоўскім і В. Ластоўскім.</p>
<p>26 чэрвеня 1930 г. А. Смоліч у ліку ста зь лішнім беларускіх навукоўцаў, грамадзка-палітычных дзеячоў і пісьменьнікаў быў арыштаваны па сфабрыкаванай справе «Саюзу вызваленьня Беларусі». 10 красавіка 1931 г. пастановай калегіі ОГПУ ён сасланы на 5 гадоў углыб Расеі: у Пермскую вобласьць, потым — у Тюменскую вобласьць. Пасьля заканчэньня тэрміну адміністрацыйнай высылкі ў 1935 г. вучоны жыў у Тюменскай вобласьці, працаваў у райкалгассаюзе, выкладаў геаграфію ў жывёлагадоўчым тэхнікуме, чытаў лекцыі на курсах удасканаленьня настаўнікаў. У жніўні 1935 вызвалены.</p>
<p>У ноч зь 17 на 18 чэрвеня 1937 Смоліч зноў арыштаваны і 10 чэрвеня 1938 прыгавораны да вышэйшай меры пакараньня. Праз тыдзень, 17 чэрвеня 1938, расстраляны ў Омскай турме.</p>
<p>Аркадзь Смоліч быў рэгабілітаваны па 1-м прысудзе Вярхоўным судом БССР 10 чэрвеня 1988, па 2-м — прэзыдыюмам Тюменскага абласнога суду 9 лютага 1957.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Аляксандар Уласаў</title>
		<link>https://www.radabnr.org/%d0%b0%d0%bb%d1%8f%d0%ba%d1%81%d0%b0%d0%bd%d0%b4%d0%b0%d1%80-%d1%83%d0%bb%d0%b0%d1%81%d0%b0%d1%9e/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[radabnr]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 28 Aug 2017 12:42:26 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Дзеячы БНР]]></category>
		<category><![CDATA[Беларуская Сацыялістычная Грамада]]></category>
		<category><![CDATA[Беларуская Сялянска-Работніцкая Грамада]]></category>
		<category><![CDATA[Беларусы ў Сэйме міжваеннай Польшчы]]></category>
		<category><![CDATA[Вялейка]]></category>
		<category><![CDATA[Лібава]]></category>
		<category><![CDATA[Наша Ніва]]></category>
		<category><![CDATA[Польская акупацыя Заходняй Беларусі]]></category>
		<category><![CDATA[Працэс 56-і]]></category>
		<category><![CDATA[Радашкавічы]]></category>
		<category><![CDATA[Рыга]]></category>
		<category><![CDATA[Рэпрэсіі]]></category>
		<category><![CDATA[Таварыства Беларускай Школы]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://www.radabnr.org/?p=2886</guid>

					<description><![CDATA[28 жніўня 1874 г. у Вялейцы нарадзіўся Аляксандар Уласаў, радны БНР, сэнатар у міжваеннай Польшчы, заснавальнік і шматгадовы рэдактар газэты “Наша Ніва”, адзін з заснавальнікаў Беларускай Сацыялістычнай Грамады і Таварыства Беларускае Школы. Вучыўся ў&#46;&#46;&#46;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>28 жніўня 1874 г. у Вялейцы нарадзіўся Аляксандар Уласаў, радны БНР, сэнатар у міжваеннай Польшчы, заснавальнік і шматгадовы рэдактар газэты “Наша Ніва”, адзін з заснавальнікаў Беларускай Сацыялістычнай Грамады і Таварыства Беларускае Школы.</p>
<p><span id="more-2886"></span></p>
<p>Вучыўся ў духоўнай сэмінарыі ў Пінску, у Мікалаеўскай гімназіі ў Лібаве (цяпер Ліепая, Латвія), пазьней — у Рыскім тэхнічным унівэрсытэце.</p>
<p>У сьнежні 1904 году А. Уласаў заснаваў Беларускую сацыялістычную грамаду, першую беларускую палітычную партыю. Быў сябрам ейнага Цэнтральнага камітэту.</p>
<p>Падчас Рэвалюцыі 1905 г. Уласаў арганізоўваў страйкі рабочых у розных беларускіх гарадах, удзельнічаў у нелегальным зьезьдзе настаўнікаў. У 1908 годзе ён стаў адным з заснавальнікаў выдавецтва &#8220;Наша Хата&#8221;.</p>
<p>Зь сьнежня 1906 году і да траўня 1914 году А. Уласаў зьяўляўся галоўным рэдактарам газэты “Наша Ніва”, якая адыграла выключна важную ролю для беларускага грамадзтва. За гэты час Уласаў прыцягнуў да супрацоўніцтва з газэтай таленавітых беларускіх літаратараў, сярод якіх быў і Янка Купала, які пазьней стаў новым рэдактарам газэты.</p>
<p><a href="https://www.radabnr.org/wp-content/uploads/2017/08/1874-Ulasau-2.jpg"><img fetchpriority="high" decoding="async" class="size-full wp-image-2889 aligncenter" src="https://www.radabnr.org/wp-content/uploads/2017/08/1874-Ulasau-2.jpg" alt="" width="300" height="450" srcset="https://www.radabnr.org/wp-content/uploads/2017/08/1874-Ulasau-2.jpg 300w, https://www.radabnr.org/wp-content/uploads/2017/08/1874-Ulasau-2-200x300.jpg 200w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a></p>
<p>За сваю грамадзка-палітычную дзейнасьць і публікацыі ў 1909 годзе А. Уласаў быў асуджаны расейскімі ўладамі да 4 месяцаў зьняволеньня.</p>
<p>У сьнежні 1917 г. Уласаў браў удзел у <a href="https://www.radabnr.org/?p=1557">Першым Усебеларускім Кангрэсе.</a></p>
<p>У 1918 годзе ўвайшоў у склад Рады Беларускай Народнай Рэспублікі, праз год аднавіў дзейнасьць Беларускага навуковага таварыства ў Вільні &#8220;Наша хатка&#8221;. Выдаваў таксама часопісы &#8220;Лучынка&#8221; для дзяцей і &#8220;Саха&#8221; для сялянаў.</p>
<p>На момант заключэньня польска-бальшавіцкай Рыскай дамовы 1920 году знаходзіўся ў Радашкавічах, якія апынуліся ў выніку дамовы на тэрыторыі міжваеннай Польскай Рэспублікі. Неаднаразова арыштоўваўся польскімі акупацыйнымі ўладамі за беларускую культурніцкую і палітычную дзейнасьць. Пазьней у Радашкавічах Уласаў стварыў беларускую гімназію імя Францішка Скарыны. У 1921 годзе выступіў адным з заснавальнікаў Таварыства беларускай школы &#8211; важнай беларускай грамадзкай арганізацыі, што апеквалася беларускай адукацыяй у Заходняй Беларусі.</p>
<p>У 1922—1927 гадах Уласаў меў мандат сэнатара першага тэрміну зь сьпісу Блёку нацыянальных меншасьцяў у польскім Сэнаце. Прымаў удзел у рабоце Беларускай сялянска-работніцкай грамады, у 1927 г. выступаў у абарону яе кіраўнікоў на судовым &#8220;Працэсе 56-і&#8221;.</p>
<p>Пасьля акупацыі Заходняй Беларусі савецкімі войскамі ў кастрычніку 1939 году Уласаў быў арыштаваны НКВД і перавезены ў Менск. У лістападзе 1940 году ён асуджаны на 5 гадоў канцлягераў за &#8220;шпіёнска-правакатарскую дзейнасьць&#8221;. У сакавіку 1941 г. ён памёр у зьняволеньні ў Расеі, на тэрыторыі цяперашняй Кемераўскай вобласьці.</p>
<p class="pg-title"><a href="https://www.svaboda.org/a/28433615.html">Яны былі першыя. Аляксандар Уласаў</a></p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Макар Касьцевіч</title>
		<link>https://www.radabnr.org/makar-kascievic-kraucou/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[radabnr]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 18 Aug 2017 03:28:45 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Дзеячы БНР]]></category>
		<category><![CDATA[Беларуская Партыя Сацыялістаў-Рэвалюцыянэраў]]></category>
		<category><![CDATA[Вільня]]></category>
		<category><![CDATA[Гародня]]></category>
		<category><![CDATA[Клецак]]></category>
		<category><![CDATA[Макар Касьцевіч]]></category>
		<category><![CDATA[Менск]]></category>
		<category><![CDATA[Нацыянальныя сымбалі Беларусі]]></category>
		<category><![CDATA[Першы Ўсебеларускі Кангрэс]]></category>
		<category><![CDATA[Польская акупацыя Заходняй Беларусі]]></category>
		<category><![CDATA[Радашкавічы]]></category>
		<category><![CDATA[Рэпрэсіі]]></category>
		<category><![CDATA[Слуцкі Збройны Чын]]></category>
		<category><![CDATA[Таварыства Беларускай Школы]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://www.radabnr.org/?p=2833</guid>

					<description><![CDATA[18 жніўня 1891 году ў Гарадзенскім павеце нарадзіўся Макар Касьцевіч (Краўцоў), аўтар тэкста Ваяцкага маршу, дзеяч Рады БНР. Нарадзіўся ў заможнай сялянскай сям’і. Скончыў царкоўна-прыходзкую школу ў вёсцы Галавачы, Сьвіслацкую настаўніцкую сэмінарыю (1910). Працаваў у&#46;&#46;&#46;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>18 жніўня 1891 году ў Гарадзенскім павеце нарадзіўся Макар Касьцевіч (Краўцоў), аўтар тэкста <a href="https://www.radabnr.org/?page_id=356">Ваяцкага маршу</a>, дзеяч Рады БНР.</p>
<p><span id="more-2833"></span></p>
<p>Нарадзіўся ў заможнай сялянскай сям’і. Скончыў царкоўна-прыходзкую школу ў вёсцы Галавачы, Сьвіслацкую настаўніцкую сэмінарыю (1910). Працаваў у школе.</p>
<p>З 1915 году — у войску, пасьля вайсковай вучэльні — на Паўночна-Заходнім фронце.</p>
<p><span class="text_exposed_show">Дэлегат <a href="https://www.radabnr.org/?p=1557">Першага Ўсебеларускага кангрэсу</a> (сьнежань 1917 году). Настаўнічаў у Менску (1917—1918). Выкладаў на курсах беларусазнаўства пры Менскай гарадзкой думе (1918).</span></p>
<p><span class="text_exposed_show">У 1918 годзе ўступіў у Беларускую партыю сацыялістаў-рэвалюцыянэраў<wbr />. Удзельнічаў у працы Рады БНР у Менску і Горадні (1918—1919).</span></p>
<p><span class="text_exposed_show">Удзельнік Слуцкага Збройнага Чыну, займаўся ў ходзе яго справамі друку, быў загадчыкам паўстанцкае друкарні ў Клецку.</span></p>
<p><span class="text_exposed_show">У міжваенны час жыў у Заходняй Беларусі, працаваў у Радашкавіцкай беларускай гімназіі (1922—1923). Пасьля жыў у Вільні, рэдагаваў часапіс «Саха» (1923). Выдаў у Вільні працу па гісторыі БНР «Рада Беларускай Народнай Рэспублікі» (1921).</span></p>
<p>З 1927 году актыўна ўдзельнічаў у працы Беларускага навуковага таварыства. Друкаваўся (з 1916 году) у пэрыёдыках «Гоман», «Звон», «Беларускае жыцьцё», «Беларускія ведамасьці», «Беларусь», «Наша думка», «Маланка», «Грамадзкі Голас», «Беларускае слова» «Сялянская ніва», «Беларуская культура», «Беларускі дзень». Карыстаўся таксама псэўданімам «Язэп Сьвятазар». Арганізоўваў у родных мясьцінах беларускія канцэрты, спэктаклі.</p>
<p>Арыштоўваўся ўладамі Польшчы за пракамуністычную агітацыю.</p>
<p>Сябра Галоўнай управы Таварыства беларускай школы ў 1936—1937 гадах.</p>
<p>Пасьля далучэньня Заходняй Беларусі да БССР у кастрычніку 1939 году працаваў у рэдакцыі газэты «Віленская праўда». Неўзабаве арыштаваны бальшавікамі, загінуў у зьняволеньні.</p>
<div class="video-container"><iframe title="Ваяцкі марш (&quot;Мы выйдзем шчыльнымі радамі&quot;)" width="500" height="281" src="https://www.youtube.com/embed/y9L-3BC-Iow?feature=oembed&#038;wmode=opaque" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe></div>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
