У гэты дзень адбываліся сьвяточныя імпрэзы, беларусаў афіцыйна віншавалі кіраўнікі дзяржаваў, дэпутаты, губэрнатары, мэры буйных гарадоў

25 сакавіка ў Лос Анжэлесе, 1966 год

25 сакавіка 1966 г. афіцыйна адзначалася як Дзень Незалежнасьці Беларусі ў Чыкага распараджэньнем мэра Рычарда Дэйлі (Richard J. Daley).
На фота з газэты “Бацькаўшчына” (крыніца – Biblioteka Kamunikat.org) беларускія дзяўчаты ўручаюць мэру букет ад імя беларускай дыяспары Чыкага

Дэлегацыя БАЗА ў віцэ-прэзыдэнта ЗША Губэрта Г. Гамфры (Hubert H. Humphrey).
Зьлева направа: Рэфэрэнт вонкавых дачыненьняў БАЗА доктар Станіслаў Станкевіч, капэлян Сэнату дастойны Фрэдэрык Браўн Гаррыс (Frederick Brown Harris), Біскуп БАПЦ Васіль (Тамашчык), віцэ-прэзыдэнт ЗША Г. Гамфры, старшыня Галоўнай Управы БАЗА інж. Мікалай Гарошка, прафэсар Барыс Кіт.

Крыніца: Бібліятэка “Камунікат” (http://kamunikat.org/)

Нарадзілася ва ўніяцкай сям’і Стэфана Жызьнеўскага і Еўдакіі Гапанёнак. Сям’я перажыла акупацыю і ў 1944 годзе пераехала ў Нямеччыну, а потым у ЗША.

Радная БНР Вера Рамук на прыёме ў прэзыдэнта ЗША Рональда Рэйгана

З успамінаў Веры Рамук пра часы акупацыі:

“Мне было ўсяго восем гадоў, як прыйшлі да нас саветы. Многа прыйшлося чуць ад маіх Мамы і Таты аб зьдзеках, учыненых тады і пазьней супраць нашага беларускага народа. Людзі Божыя гінулі як мухі тады. А калі прыйшлі да нас немцы, усю віну складалі саветы на немцаў.

Маю сям’ю тады ледзь не павезьлі ў Сыбір толькі таму, што Мама сказала: «Што гэта за ўлада, што мы мусім даваць і даваць, а нам нічога не дастаецца ўзамен?» Саветчык тады ўзяў блакнот са свайго партфэля і запісаў нашу сям’ю на вываз у Сыбір, зазначаючы, што наша сям’я — «ворагі Савецкага Саюза». Гэта было 21 чэрвеня пасьля абеду, а назаўтра распачалася вайна. Саветчыка знайшлі ўтопленага ў рацэ Бярэзіне разам зь яго партфэлем назаўтра, 22 чэрвеня. І ў тым партфэлі ў блакноце было і наша прозьвішча. Так мы цудам уратаваліся ад сьмерці, якую нам рыхтавалі саветы, вывезшы ў Сыбір.“

У ЗША спачатку Жызьнеўскія жылі ў мястэчку Пэорыя (штат Ілінойс), дзе Вера скончыла факультэт вольных навук ва ўнівэрсытэце Брэдлі (1954). Дзяўчына актыўна ўдзельнічала ў студэнцкім жыцьці, распавядала пра Беларусь і яе народ, арганізавала жаночы ансамбль беларускага танца. Пазнаёмілася з доктарам Вітаўтам Рамуком, дзеячам беларускай дыяспары, і ў 1958 годзе яны пажаніліся.

У 1963 году Вера і Вітаўт Рамукі пераехалі ў Чыкага, дзе пачалі актыўную дзейнасьць па аб’яднаньні выхадцаў зь Беларусі. Рамукі узначалілі Беларускі Кардынацыйны Камітэт, які праводзіў шэраг акцый беларусаў, што групаваліся вакол уніяцкага прыходу Хрыста Выратавальніка і праваслаўнай царквы Сьвятога Юрыя. Дзякуючы Веры Рамук да жыцьця беларускай супольнасьці ў Чыкага далучаліся і эмігранты з Беларусі. Сваёй адкрытасьцю, шчырасьцю і няспыннай дзейнасьцю Вера Рамук аб’ядноўвала шмат каго з тых, хто не забыўся пра радзіму.

Яна пісала вершы, была ініцыятарам сустрэч з прэзыдэнтамі, палітыкамі і грамадзкімі дзеячамі ЗША, зьвяртала іх увагу на палітычнае становішча ў Беларусі, на стаўленьне ўладаў да культурнай спадчыны, на надзеі беларусаў быць вольнымі і незалежнымі.

У 1974 году яна вітала ў Чыкага Марка Шагала на адкрыцьці ў горадзе яго мазаікі «Поры года», арганізоўвала экспазыцыі працаў мастакоў і канцэрты музыкаў зь Беларусі, выдавала кнігі беларускай тэматыкі, актыўна ўдзельнічала ў падрыхтоўцы і штогадовай імпрэзе 25 сакавіка Дня Волі.

Памерла Вера Рамук 5 траўня 2010 г. у Чыкага, праз два месяцы пасьля яе мужа Вітаўта Рамука.

У 1914 г. скончыў прыватную мужчынскую гімназію Відэмана ў Пэтэрбургу. Навучаўся на юрыдычным факультэце Пэтэрбурскага Ўнівэрсытэту.

Пасля Лютаўскай Рэвалцыі 1917 г. ініцыятар стварэння ў Пэтэрбургу грамадзкай культурна-асьветнай арганізацыі “Вольныя беларусы”, супрацоўнічаў з украінскімі нацыянальнымі дзеячамі. Быў сакратаром пэтэрбурскага прадстаўніцтва Цэнтральнай Украінскай Рады.

Пазьней у Кіеве, працаваў у Міністэрстве замежных справаў Украінскай Народнай Рэспублікі, таксама ў 1918 годзе быў чальцом Беларускай Рады на Ўкраіне.

З канцу 1918 г. – у Беларусі, напрыканцы 1918 быў сакратаром Цэнтральнай Беларускай Рады Віленшчыны і Гарадзеншчыны. Сябра БПСР. Друкаваўся ў газетах “Беларусь” і “Родны край” (Гродна), “Наша думка”.

З канца 1919 жыў у Рызе. Сакратар Беларускай Вайскова-дыпляматычнай місіі БНР у Латвіі й Эстоніі. Сябра Народнай Рады БНР.

У жніўні 1920 узначальваў дэлегацыю БНР на міждзяржаўнай канфэрэнцыі балтыйскіх дзяржаваў. У 1921 прызначаны сакратаром Дыпляматычнай місіі БНР у Коўне. Удзельнічаў у Беларускай нацыянальна-палітычнай канфэрэнцыі ў Празе ў 1921 годзе.

У 1922 выехаў у ЗША, жыў у Чыкага. Адзін з ініцыятараў стварэньня Беларускага народнага камітэту ў штаце Ілінойс, Беларуска-Амэрыканскага нацыянальнага клюбу. Да сваёй сьмерці актыўна ўдзельнчаў у жыцьці беларускай дыяспары, падтрымліваў цесныя сувязі зь беларускімі асяродкамі ў іншых краінах, збіраў грошы для матэрыяльнай падтрымкі беларускага студэнцтва і школьнінтва.

Памёр у 1957 г.

Паведамленьне пра мерапрыемства ў часопісе “Божым Шляхам” (№1(106), студзень-люты 1968):

“Прыймалі ўдзел  такія народы: беларусы, баўгары, албанцы, украінцы, палякі, харваты, славакі, чэхі, усходнія немцы, казакі, эстонцы, латышы, летувісы, кітайцы, карэянцы, сэрбы і армяне.

Прыглядалася тысяч 50 народу. Дэманстранты несьлі транспарэнты з дамаганьнямо вольнасьці для паняволеных камунай народаў (…)

На беларускіх плякатах віднеліся такія надпісы: “Дамагаемся вольнасьці і незалежнасьці Беларусі”, “Беларусь пазбаўлена незалежнасьці камуністычнай Расеяй”.

Пасьля парады адбыўся банкет у гатэлі Конрад Гільтон. З беларусаў было прысутных 10 чалавек, а ў тым ліку госьць з Англіі, а. Робарт Тамушанскі. Галоўную прамову на банкеце сказаў кангрэсмэн Роман Пуцінскі. Вось яго словы:

“Мы, амэрыканцы, можам працаваць разам таму, што зьяўляемся вольнымі. Няхай дух, які мы сяньня задэманстравалі, шырыцца на цэлы край і сьвет, бо стварыў Бог людзей, каб былі вольнымі і ніякі камунізм гэтага не заменіць”

У 1922 г. сям’я Рамукоў вярнулася на радзіму, пасяліўшыся ў Ліпнішках каля Ліды. У той час гэтая частка Беларусі была анэксіяваная Польшчай.

У 1926—1930 гг. Вітаўт Рамук навучаўся ў Віленскай беларускай гімназіі. Пасьля паступае на біялягічны факультэт віленскага ўнівэрсытэта імя Стэфана Баторыя. Праз год ён пераводзіцца на мэдыцыну. Пасьля пачатку савецкай акупацыі ў 1939 годзе ўнівэрсытэт быў зачынены.

Пасьля пачатку акупацыі нямецкай Вітаўт Рамук вяртаецца на Лідчыну, працуе ў гарадзкой адміністрацыі перакладчыкам, бярэ ўдзел у беларускім жыцьці. У 1944 годзе Вітаўт Рамук выязджае на чужыну. Пасьля капітуляцыі Нямеччыны Вітаўт Рамук апынуўся ў Мюнхене, працягнуў навучаньне мэдыцыне ў Лювэнскім унівэрсытэце ў Бэльгіі.

У Лювэне Рамук таксама бярэ актыўны ўдзел у беларускім грамадзкім жыцьці і нават некаторы час кіруе беларускай студэнцкай грамадой, а таксама ўдзельнічае ў зьездах міжнароднай студэнцкай каталіцкай арганізацыі Pax Romano.

Непрацяглы час Вітаўт Рамук жыў у Лёндане, дзе некаторы час быў намесьнікам старшыні Згуртаваньня беларусаў Вялікай Брытаніі (1954), але неўзабаве вярнуўся ў Бэльгію. Некаторы час ён працаваў у дзіцячым прытулку ў Брусэлі.

Празь некаторы час Вітаўт Рамук пераязджае ў ЗША, у штат Ілінойс. Некаторы час ён жыў у горадзе Пэорыя, а потым селіцца ў Чыкага.

У 1958 г. ён ажаніўся зь Верай Жызьнеўскай.

Вітаўт і Вера Рамукі бралі актыўны ўдзел ў жыцьці беларускай грамады ў Чыкага, разам працавалі ў Беларускім каардынацыйным камітэце, былі актывістамі грэка-каталіцкай парафіі сьв. Хрыста-Збаўцы.

Вітаўт Рамук працаваў у Цэнтры педыятрыі, а затым у Дзіцячым цэнтры ў Чыкага. Ён выйшаў на пэнсію толькі ў 74 гады.

У 1993 г. Рамукі па запрашэньні прадстаўніка Беларусі пры ААН Генадзя Бураўкіна і пасланьніка Беларусі ў Вашынгтоне Міхаіла Хвастова.

У Рамукоў нарадзіліся двое дзяцей. Сын Янка (John Romuk) пазней зрабіў кар’еру ў кампаніі Hitachi, а дачка Ірэна стала пэдагогам.

Вітаўт Рамук распавядае пра беларускія калядныя традыцыі, 1978 г. (на ангельскай мове):

Пра беларускую грамаду ў Чыкага:

Сын Станіслава Катнароўскага і Аляксандры з Каліноўскіх гербу Калінова, прозьвішча меў па другім мужу маці. Яго дзед з боку маці, Аляксандар Каліноўскі — брат Вінцэнта (Кастуся) Каліноўскага.

У 1905 годзе здаў экзамэн на настаўніка дзьвюхклясных пачатковых школ у настаўніцкай сэмінарыі ў Сьвіслачы. У 1907 годзе паступіў як вольны слухач на вечаровыя курсы на гістарычна-філялягічны факультэт Варшаўскага ўнівэрсытэту; працаваў у канцылярыі службы руху Ўправы Прывісьлянскай чыгункі. 1 кастрычніка 1911 году прызначаны кіраўніком чыгуначнай школы чыгункі ў Беластоку.

З 1914 году на ваеннай службе ў царскай арміі. 1 лютага 1917 года скончыў Першую Паўлаўскую вайсковую школу. Удзельнічаў у кастрычніцкай рэвалюцыі, быў Наваградзкім акруговым камісарам. З сакавіка да лістапада 1918 году ў нямецкім палоне.

Арганізаваў беларускія аддзелы ў Вільні. 1 сьнежня 1918 году быў адкамандаваны ў годнасьці паручніка ў Літоўскае міністэрства абароны. З 20 сьнежня 1918 году да 1 чэрвеня 1919 году быў камэндантам Горадні.

Арыштаваны польскімі ўладамі, сядзеў у Коўне, быў інтэрнаваны ў лягеры ў Беластоку. У 1919 году увайшоў у склад Беларускай Вайсковай Камісіі у Вільні.

У 1920 годзе ў навакольлях Беластоку набраў з добраахвотнікаў батальён (каля 400 чалавек) і далучыўся да арміі Станіслава Булак-Балаховіча. У складзе астроўскага пяхотнага палка 2-й пяхотнай дывізіі 10—14 лістапада вёў зацятыя баі за Калінкавічы, 21 лістапада ўдзельнічаў у баях над Прыпяцьцю. Са сваім батальёнам працягваў барацьбу таксама пасьля адступленьня арміі Булак-Балаховіча на кантраляваную палякамі тэрыторыю. Вёў баі да студзеня 1921 году, пасьля чаго адышоў на польскі бок фронту і быў інтэрнаваны. Батальён Міколы Дзямідава быў апошнім беларускім падразьдзяленьнем, які ў адкрытым баі аказваў супраціў савецкім войскам.

У 1921—1922 гадох быў настаўнікам у Гарадку, патым жыў у Латвіі. У 1940 быў арыштаваны і да 1941 году зьняволены ў Маскве на Лубянцы. У 1941—1944 гадох быў інспэктарам школьніцтва ў Латвіі і Беларусі. Быў выкладчыкам у батальёне Беларускай Краёвай Абароны. Быў адкамандзіраваны на працу ў Мабілізацыйным аддзеле Галоўнага кіраўніцтва вайсковых справаў і Аддзеле апекі над бежанцамі Беларускай Цэнтральнай Рады.

Быў адным з ініцыятараў скліканьня сабору Беларускай Аўтакефальнай Праваслаўнай Царквы у Канстанцы ў 1948 годзе і аднаўлення БАПЦ пасьля адыходу Беларускага епіскапату да Расейскай Замежнай Праваслаўнай Царквы.

У 1950 Мікола Дзямідаў выехаў у ЗША і напачатку пасяліўся ў Лансінгу ў штаце Мічыган, але неўзабаве перасяліўся ў Чыкага. У тым самым годзе стаў сябрам кіраўніцтва Беларуска-Амерыканскай Народнай Рады (БАНР), адзінай арганізацыі старой беларускай эміграцыі, якая прымала новых палітычных эмігрантаў.

З 1950 году Мікола Дзямідаў вёў таксама беларускія радыёперадачы ў Чыкага. Дзямідаў быў актыўным дзеячом Згуртаваньня беларусаў штата Ілінойс, заснаванага ў 1953 годзе дзеячамі, якія былі нязгодныя з палітыкай БАНР. Быў таксама сярод заснавальнікаў беларускай праваслаўнай парафіі сьв. Юрыя ў Чыкага і першым рэгентам яе хору. Пазьней, аднак, Мікола Дзямідаў далучыўся да беларускай грэка-каталіцкай (уніяцкай) парафіі Хрыста Збаўцы ў Чыкага і быў адным з найбольш актыўных парафіянаў.

Апошнія гады свайго жыцьця правёў у Лансінгу, дзе памёр у беднасьці ў 1967 годзе. Быў пахаваны грэка-каталіцкім сьвятаром на могілках ў Чыкага.