Васіль Захарка – старшыня Рады БНР у 1928-1943 гг., Ларыса Геніюш – Генэральны сакратар Ураду БНР ад 1943 г.

Зьміцер Дрозд піша:

“Дзякуючы самаахвярнаму поцьвігу членаў Камітэта, Вольфсоны атрымалі дакумэнт, які заяўляў, што яны праваслаўныя беларусы, хаця ўсім членам Камітэта было вядома, што яны габрэі. Выдаючы такі дакумэнт, усе члены Камітэта рызыкавалі сваім жыцьцём. Дзякуючы гэтым дакумэнтам, сям’я Вольфсон перажыла акупацыю і засталася ў жывых.”

Гісторык грунтуе сваю заяву на дакумэнтах з Расейскага дзяржаўнага архіку (ГАРФ) і ўспамінах Ларысы Геніюш (Геніюш, Л. Збор твораў : у 2 т. / Ларыса Геніюш ; Мінск : Лімарыус, 2010. ISBN 978-985-6968-04-7 (у пер.). Т. 2 : Проза, лісты. — 469. ISBN 978- 985-6968-06-1):

«…Немцы са сваёй ведамай дакладнасьцю загадалі ўсім арганізавацца ў свае, імі дазволеныя арганізацыі, і тады мелі іх перагляд. Беларусам дазволілі Камітэт самапомачы, беларускі, безумоўна… Сакратаром выбралі Бакача, мяне скарбнікам, і выкруціцца мне было нельга, дый няма пашто. Ермачэнка ўступіў пад Камітэт адзін з пакояў сваіх апартаментаў, у Камітэт наплывалі людзі. Русак аднойчы прывёў Вольфсана, гэта быў яўрэй. Вельмі хацелася яго выратаваць. Узялі нарэшце яго, сына й дачку. Гэтых дваіх мы ніколі ня бачылі, але яны, як і мы, мелі легітымацыі Камітэту й так выжылі. Акрамя невялічкіх членскіх узносаў яны іншых выдаткаў ня мелі. Узяць іх было небясьпечна, але здрадніка сярод нас не знайшлося. Ніякай палітыкі ў Камітэце мы не праводзілі, дый не маглі праводзіць. Толькі дурань можа цьвердзіць, што немцы маглі дазволіць некаму нейкую палітыку. Усё зводзілася да цесных, акрэсьленых рамак Самапомачы. Камітэт ніякай дзейнасьці не праводзіў…». (Ларыса Геніюш. Т. 2. Стр. 42).

«У Празе гудзела, як у вульлі, быў страх і перапалох. Усюды гестапа ліквідавала ўсё, чаго раней яшчэ не пасьпела… Сабраліся ўсе, і толькі дачкі й сына Вольфсана не было з намі, як іх не было й ніколі, мы іх ня бачылі» (Ларыса Геніюш. Т. 2. Стр. 46).

Нягледзячы на рызыку для ўсіх, ніхто ня выдаў сям’ю Вольфсона:

«Нездарма мне сказалі на сьледстве, што іх паляваньне на мяне пачалося якраз з 43-га года. Я гэта адчувала, ведала, чаму мяне хочуць дастаць у Менск, і вельмі, вельмі баялася Ермачэнкі. Каб ён быў з аднымі немцамі, ён даўно выдаў бы Вольфсанаў – думалася мне». (Ларыса Геніюш. Т. 2. Стр. 63).

«…На фоне іх ціхі, абсалютна чужы нам яўрэй Вольфсан, які дасканала ведаў, што перажыць вайну і ўсе няшчасьці таго часу трэба і яму, і яго дзецям, і нам усім. Прыходзіў ён часам да нас, маўчаў…» (Ларыса Геніюш. Т. 2. Стр. 68).

Дзякуючы членству ў Беларускім камітэце самапомачы, габрэй Аркадзь Вольфсон перажыў вайну.

Ужо ў пасьляваенны час Ларыса Геніюш пісала:

«У нас яшчэ есьць добры чалавек пан Чада, ён чэх. Хочацца выратаваць хоць Янку. Звонім яму ад пана Дворжака, і Янка едзе да яго. На трамвай сядае ля сквэру, Я з жудасьцю бачу яўрэя Вольфсана, якога мы выратавалі ў часе вайны. Ён з-за дрэва сочыць за намі… Божа мой, а нас жа маглі з-за яго парасстрэльваць… Ну й сьвет, ну й людзі ў гэтым «сацыялістычным сьвеце»… (Ларыса Геніюш. Т. 2. Стр. 116).

«Я нічога не махлявала, бо віна мая датычыла толькі Камітэту самапомачы ў Празе, годзе я была скарбнікам… Мне прыпомніўся Вольфсан, стары яўрэй, які разам з сям’ею выратаваўся ў гэтым маленечкім Камітэце й таксама быў на тым сходзе, як кожны, бо ўсе атрымалі загад, што ён сказаў бы на гэта, каб бачыў сваю такую пад-робленую подпісь пад той тэлеграмай… (Ларыса Геніюш. Т. 2. Стр. 167).

У пацьверджаньне ўспамінаў Ларысы Геніюш, Зьміцер Дрозд праводзіць анкету сям’і Вольфсон пры ўступленьні ў Беларускі камітэт самапомачы ў Празе. Дакумэнт захоўваецца ў Дзяржаўным архіве Расейскае Фэдэрацыі (Государственный архив Российской Федерации, фонд ГАРФ_Ф_р-5875 оп 1 д 31. листы 5, 6 и 7)

Анкета Аркадзя Вольфсона – габрэя, выратаванага ад нацыстаў Беларускім камітэтам Самапомачы ў Празе ў 1941 годзе

У Адзел Бел. Каміт. Самапомачы у Празе
Заява

Я ніжэй подпісаны / -ая / Вольфсон Аркадзі прашу прыняць мяне ў лік сяброў Беларускага Нацыянальнага Аб’яднаньня / Weissruthenisches Selbsthilfekommites \ у Нямеччыне.

Мой цяперашні адрыс: Praha…

Месячная складка выпадае зь мяне ў суме 10 к.

Паручыцелі: 1/ Інж. Жук. 2/ П. Бакач.

Мой жыцьцепіс :

1/ Радзіўся: 2.ХII.1877 ў Коўно.

2 / Імёны і прозьвішчы бацькоў: Аляксей Вольфсон, Розэліна Лутц, Радзіліся: а/ бацька у Ліцьве б/ маці каля Штагольму (Швэдка) Цяпер жывуць ня жывуць.

3/ Імёны і прозьвішчы дзядоў \ па бацьку і матцы \ і дзе радзіліся:
Па бацьку: Ян Вольфсон (Joansen) – Швэцыя. Па матцы, Ганна з дому Макуш, радз. у Ліцьве

4/ Стан цывільны: жанаты, разведзены, Софія з Махлеўшчыны. Яе нацыянальнасцьць: беларуска

5/ Веравызнаньне: праваслаўны

6/ Асьвета: універсытэцкае…

7/ Маю маемасьць: –

8/ Маю дзяцей \ імёны і век іх: Сын Анатоль 1909, Ярына 1911…

Аднотацыя:

Вольфсон Арк. прыняты ў лік сяброў Бел. Нацыян. Аб’яднаньня…

13.7.41. Старшыня Л. Гэніюш. Сакратар П. Бакач.

***

Такія ж дакумэнты на дзяцей Аркадзя Вольфсона Анатоля і Ярыну.

Зьміцер Дрозд зьвяртае ўвагу на тое, што пасьля вайны Ларыса і Янка Геніюшы, Васіль Русак і Пятро Бокач былі рэпрэсаваныя савецкім рэжымам.

Паводле існуючай інфармацыі, Васіль Русак, актыўны дзеяч беларускай дыяспары ў міжваеннай Чэхаславаччыне, агулам выратаваў дзьве габрэйскія сям’і ад расправы з боку нацыстаў тым, што дапамог ім атрымаць пасьведчаньні аб беларускім паходжаньні.

Зьміцер Дрозд робіць выснову:

“Усе члены Беларускага камітэту самапомачы ў Празе рызыкавалі жыцьцём, ведалі пра гэтую небясьпеку т выратавалі габрэйскую сям’ю, што цалкам адпавядае патрабаваньням прысуджэньня ім тытулу Праведнікаў народаў сьвету.”

Як вядома, да выратаваньня габрэяў ад нацыстаў у часе вайны таксама спрычыніўся былы міністар адукацыі БНР Вацлаў Іваноўскі.

Ягоная сям’я выратавала дзьвюх жанчынаў, якім дапамагла выбрацца з акупаванай нацыстамі Вільні і дала прытулак у сваёй сядзібе ў вёсцы Рагачоўшчына. Жонка і дачка Іваноўскага ў 2001 годзе атрымалі тытул Праведнікаў народаў сьвету.

Таксама, паводле ўспамінаў Антона Шукелойця, Вацлаў Іваноўскі, якога нямецкія акупанты прызначылі бурмістрам Менска, таемна ад нацыстаў браў на працу габрэяў і польскіх падпольшчыкаў, прадстаўляючы ім дакумэнты нямецкіх дзяржаўных службоўцаў.

У гісторыі пасляваеннага антысавецкага супраціву ва Усходняй Еўропе на месцы Беларусі — белая пляма. Добра вядома пра дзейнасць «лясных братоў» у балтыйскіх краінах, польскую Армію Краёвую і УПА ва Украіне. Між іншым, у Польшчы і Балтыі іх дзейнасць гісторыкі могуць ацэньваць па-рознаму, але ацалелым партызанам надалі ранг ветэранаў і льготы. Тое самае пытанне цяпер дыскутуецца ва Украіне. Бо тыя партызаны, пры ўсіх сваіх слабасцях ці памылках, змагаліся за незалежнасць сваіх краін.

Цяперашнія ўлады РБ ідэнтыфікуюць сябе з савецкім рэжымам, а не з яго праціўнікамі. Ідэалогія працягвае грунтавацца на міфе пра «вялікую перамогу». Таму архівы КДБ застаюцца фактычна засакрэчанымі.

У 1940-50-я ў Беларусі дзейнічалі і партызаны Арміі Краёвай (чые аддзелы ў Беларусі як мінімум на 40% складаліся з беларусаў), і Украінская паўстанцкая армія. Хаваліся ў лясах і банды звыклых крымінальнікаў. Але былі і беларускія незалежніцкія партызаны. Адносна іх бытуюць розныя легенды, а вось грунтоўная інфармацыя стала з’яўляцца ў адкрытым доступе толькі ў 1990-х.

Таму, напэўна, адна з найбольш каштоўных крыніцаў па тэме — сціплая вучэбная брашура «Белорусские буржуазные националисты» Вышэйшай школы КГБ СССР, выдадзеная ў Маскве ў 1957 годзе.

Брашура была рассакрэчаная Архівам Службы бяспекі Украіны некалькі гадоў таму. Але грунтоўнага аналізу яе зместу мне сустрэць чамусь так і не давялося.

У дакуменце распавядаецца — вачыма супрацоўніка імперскай спецслужбы — пра гісторыю беларускага нацыянальнага руху ад пачатку ХХ стагоддзя. Тэкст напісаны з пазіцыі варожасці да ўсяго беларускага, аднак аналіз часам вельмі дакладны.

Галоўная роля ў фармаванні «буржуазнага нацыяналізму» (чытай — нацыянальнага руху) адводзіцца Беларускай Сацыялістычнай Грамадзе, братам Луцкевічам, Іваноўскаму. Калі адкінуць ідэалагічныя штампы, з тае брашуркі можна досыць падрабязна даведацца пра тое, як разгортваліся падзеі ў Мінску ў 1917–18 г., напярэдадні абвяшчэння БНР.
Ніводзін адкрыты падручнік па гісторыі ў 1957 г. не мог змяшчаць такіх звестак.

Як і такога падрабязнага апісання арганізацый паваеннай беларускай эміграцыі. Як і пераліку «нацыяналістычных арганізацый» міжваеннай Заходняй Беларусі. (У ліку такіх апынуліся Інстытут гаспадаркі і культуры, Сялянскі і Студэнцкі саюзы — любая самаарганізацыя беларусаў без удзелу маскоўскай агентуры разглядалася КГБ як праява «буржуазнага нацыяналізму».)

Да метадычкі КГБ нельга ставіцца як да крыніцы зусім дакладнай інфармацыі. Недавер да выкладзеных у ёй фактаў з’яўляецца, калі чытаеш, як выдаюцца за сапраўдныя сфабрыкаваныя савецкімі спецслужбамі справы. Напрыклад, справа «Саюза вызвалення Беларусі» 1930 г. Гісторыкі схіляюцца да версіі, што ніякага Саюза вызвалення не існавала ні ва Украіне, ні ў Беларусі. А пад шыльдай раскрыцця такіх «саюзаў вызвалення» ГПУ вынішчала інтэлігенцыю ў нацыянальных рэспубліках СССР, якая патэнцыйна магла ўплываць на розумы. Савецкія спецслужбы дзейнічалі тут у тым самы ключы, што і нацысты на акупаваных тэрыторыях. На той ці іншай падставе, рэальнай ці надуманай, ліквідаваліся мясцовыя эліты.

Аўтары брашуры адзначаюць, што інфармацыя пра СВБ грунтуецца на звестках «агентурнай распрацоўкі і следства». Прызнанні ахвяраў сапраўды ёсць у матэрыялах следства, якім спосабам яны здабываліся — іншае пытанне.

Такім чынам, давяраць брашуры можна толькі ўмоўна. Яна праўдзівая настолькі, наколькі гэта адпавядала інтарэсам КГБ і Масквы.

Што датычыць пасляваеннага часу, метадычка малюе карціну даволі шырокага і ідэйнага, але дэцэнтралізаванага і нескаардынаванага антысавецкага супраціву.
Галоўную ролю ў ім, сцвярджаюць аўтары, ігралі былыя ўдзельнікі нацыяналістычных структур ваеннага часу — Беларускай незалежніцкай партыі, Беларускай народнай самапомачы, Беларускага саюза моладзі.

Цікава, што ў метадычцы ні словам не згадваецца смаргонска-мядзельскае антыкамуністычнае падполле пад кіраўніцтвам Расціслава Лапіцкага. Магчыма, пра патрыятычную групу Лапіцкага, расстралянага ў 1950-м, маўчалі таму, што яна ніяк не «вязалася» ні з паднямецкімі арганізацыямі, ні з замежнымі асяродкамі. Не ўпісвалася ў «зручную схему» КГБ. Можна дапусціць, што аўтары кнігі, падпалкоўнік Бойчанка і маёр Яромін, у тым ліку засцерагаліся, каб у курсантаў не ўзнікала «шкодных думак» пасля чытання пра такія прыклады чыстага патрыятычнага подзвігу.

Метадычка ўтрымлівае звесткі пра тое, як беларускія падпольшчыкі-незалежнікі праводзілі агітацыю сярод насельніцтва, праводзілі асобныя дыверсійныя аперацыі.

Падполле дзейнічала пераважна на тэрыторыі заходніх абласцей БССР, але згадваецца і партызанская група «Беларусь» у былой Полацкай вобласці. Шмат увагі надаецца апісанню чэкісцкіх аперацый па знішчэнні падпольных структураў, вярбоўкі агентаў, спосабаў ціску на арыштаваных падпольшчыкаў.

Мы бачым у брашуры апісаныя сухой «медыцынскай» мовай драмы і прыклады сапраўднага гераізму — як арыштаваныя незалежнікі цягнулі час на допытах, каб іхныя паплечнікі паспелі змяніць яўкі-паролі, або як завербаваныя чэкістамі падпольшчыкі адразу выкрывалі самі сябе перад таварышамі, як толькі вярталіся пасля арышту ў атрад.

За крупінкамі інфармацыі ў чэкісцкай вучэбнай брашурцы — слёзы і кроў, доўгія гады канцлагераў і страшныя смерці людзей, якія аддалі самі сябе ў ахвяру на алтар беларускай незалежнасці.

Паводле ацэнак КГБ, па стане на 1957 год, пішацца ў брашуры, беларускае падполле так і не было канчаткова знішчанае.

«У Беларусі маюцца буржуазныя нацыяналісты, якія пражываюць легальна і глыбока маскуюць сваю варожую дзейнасць. Гэтыя схаваныя ворагі савецкай дзяржавы вядуць актыўную нацыяналістычную працу сярод мясцовага насельніцтва».

Такім чынам, любы патрыёт Беларусі, які зычыў ёй незалежнасці, любы дзяяч нацыянальнай культуры быў у КГБ на падозранні як «падпольшчык».

І такое «падполле» сапраўды дзейнічала.

Шанец на рэальную незалежнасць для Беларусі паваенныя беларускія партызаны-незалежнікі звязвалі толькі з пачаткам новай вайны між СССР і Захадам, сцвярджае брашура.

КГБ памылілася ў ацэнцы. Беларусь урэшце атрымала суверэнітэт не коштам Трэцяе сусветнае вайны, а ў выніку павольнай, але, як аказалася, непазбежнай гістарычнай эвалюцыі.

Болей звестак пра гістарыю Беларусі ХХ стагоддзя мы даведаемся, калі, следам за украінскімі, пачнуць адчыняцца засакрэчаныя архівы КДБ Беларусі і ФСБ Расіі.

Вытрымкі з брашуры

«У 1950 годзе ў былой Баранавіцкай вобласці была выкрытая і ліквідаваная беларуская антысавецкая нацыяналістычная арганізацыя «Саюз барацьбы за вызваленне Беларусі» і яе тэрарыстычная банда на чале з Раманчуком. (…) У арыштаваных канфіскаваная вялікая колькасць зброі, баепрыпасаў і антысавецкіх дакументаў (…)

На следзтве Раманчук паказаў, што стварэнне нацыяналістычнай арганізацыі ён распачаў у 1945 г. (…) У жніўні 1946 года ўдзельнікі антысавецкага падполля прынялі праграму, якая ставіла перад арганізацыяй наступныя практычныя задачы: вярбоўка асобаў, варожа настроеных да савецкае ўлады, збор зброі і боепрыпасаў, вядзенне сярод насельніцтва антысавецкай агітацыі».

«У 1951 годзе ў Маладзечанскай вобласці органамі дзяржаўнай бяспекі была ліквідаваная падпольная беларуская нацыяналістычная арганізацыя «Саюз супольнай справы», створаная ў 1949 годзе для барацьбы супраць савецкай улады за стварэнне беларускай буржуазнай дзяржавы. Узначальвалася яна актыўным беларускім нацыяналістам Радзюкевічам. (…) Перад яе ўдзельнікамі ставіліся наступныя задачы: павелічэнне складу арганізацыі, вырабленне і распаўсюд сярод насельніцтва антысавецкіх улётак-заклікаў, скіраваных супраць мерапрыемстваў, што праводзяць Камуністычная партыя і савецкі ўрад у галіне сельскае гаспадаркі, набыццё зброі і боепрыпасаў, стварэнне банд для ўзброенай барацьбы ў тыле савецкай арміі ў выпадку нападзення на Савецкі Саюз».

«У сярэдзіне 1947 года органамі дзяржаўнай бяспекі ліквідаваная на тэрыторыі БССР антысавецкая арганізацыя «Саюз вызвалення Беларусі». (…) (Арганізацыя была) створана ў лістападзе 1946 года і ставіла сваёй мэтаю падрыхтоўку ўзброенага паўстання ў Беларусі, якое планавалася да моманту ўзброенага нападу ЗША і Англіі на Савецкі Саюз, і стварэнне на тэрыторыі БССР «незалежнай беларускай дзяржавы». У якасці найбліжэйшых задач арганізацыя планавала правядзенне антысавецкай агітацыі і здзейсненне тэрарыстычных актаў над работнікамі партыйных і савецкіх ворганаў, прыцягненне новых удзельнікаў (…)».

«Цягам следства па справе «Саюза вызвалення Беларусі» у гарадах Слоніме і Баранавічах была выкрытая і ліквідаваная яшчэ адна антысавецкая нацыяналістычная арганізацыя пад назваю «Чайка», якая фактычна была філіялам „Саюза вызвалення Беларусі» і мела такія самыя, як «Саюз», структуру, мэты і задачы. Па справе арганізацыі «Чайка» арыштавана звыш за 20 актыўных яе ўдзельнікаў, у тым ліку арганізатар і галава, актыўны беларускі нацыяналіст Супрун, які працаваў настаўнікам вясковае школы.

У склад «Саюза вызвалення Беларусі» і «Чайкі» ўваходзілі былыя ўдзельнікі «Саюза беларускай моладзі» і іншых нацыяналістычных арганізацый, (…) а таксама нацыяналістычныя элементы з ліку інтэлігенцыі, асабліва настаўнікаў вясковых школаў, навучэнцы тэхнікумаў, педагагічных вучэльняў, старэйшых класаў сярэдніх школ. (…) Былі распрацаваныя статут і праграма, а таксама тэкст прысягі. Пры ліквідацыі «Саюза вызвалення Беларусі» канфіскаваныя пратаколы антысавецкіх зборышч, праграма, статут, шэраг артыкулаў антысавецкага характара, а таксама зброя і боепрыпасы».

PDF усёй брашуры:

Белорусские буржуазные националисты (Учебный материал). Составили подполковник В. М. Бойченко, майор П. П. Еремин. Высшая школа КГБ при Совете министров СССР, Москва, 1957 г. Источник — ГДА СБ України

Алесь Чайчыц
Наша Ніва, 2013 г.

ДЕКЛАРАЦІЯ СОВѢТА МИНИСТРОВ БѢЛОРУССКОЙ НАРОДНОЙ РЕСПУБЛИКИ

(Прочитанная Предсѣдателем Совѣта Министров в засѣданіи Рады Республики 22 ноября 1918 г.)

Основная задача Кабинета: СТРОИТЕЛЬСТВО И ЗАЩИТА НЕЗАВИСИМОСТИ БѢЛОРУСКОЙ НАРОДНОЙ РЕСПУБЛИКИ

Въ области ИНОСТРАННОЙ политики Кабинет будет проводить:

1) Признание независимости Бѣлоруссіи и объединеніе всѣх Бѣлорусских земель,

2) право голоса на Мирной Конференціи,

3) солидарность с новыми государственными образованіями,

4) федерированіе с соседями на основѣ обезпеченія Бѣлоруссіи максимума независимости и обезпеченія ея интересов.

Во ВНУТРЕННЕЙ политикѣ:

1) Укрѣпленіе государственной власти и переход в ея руки государственных учрежденій,

2) организация Бѣлорусских Рад по всей Бѣлоруссіи, установленіе самой тѣсной связи с мѣстными самоуправленіями,

3) созданіе вооруженной силы для защиты правопорядка,

4) организація финансов, продовольственнаго дѣла и помощи военнопленным, возвращеніе домой беженцев,

5) подготовка возстановленія экономической жизни.

В области ЗЕМЕЛЬНАГО ВОПРОСА:

Только народ в своем цѣлом является подлинным хозяином всего національнаго богатства Края и всей земли. Только ему в лицѣ его государственных учрежденій принадлежит право распоряжаться землей, издавая соотвѣтственные законы:

1) Признаніе лѣсов и нѣдр земли національным достояніем, воспрещеніе продажи лѣсов,

2) проведеніе земельной переписи, установленіе минимума размѣров крестьянских хозяйств и максимума земельной собственности,

3) созданіе національнаго земельнаго фонда для надѣленія малоземельных и безземельных землеробов,

4) установленіе земельной политики в смыслѣ раціонализаціи мелких крестьянских хозяйств,

5) защита національнаго земельнаго богатства и порядка на землѣ.

В РАБОЧЕМ ВОПРОСѢ – поддержка и проведеніе рабочаго законодательства в смыслѣ соціал-демократической программы.

В НАЦІОНАЛЬНОМ ВОПРОСѢ:

1) Обезпеченіе Бѣлорусскому народу фактической возможности культурно-національнаго развитія,

2) свобода для всѣх національностей и равноправіе, обезпеченыя законом в смыслѣ національно-персональной автономіи,

3) участіе всѣх національностей в засѣданіи Независимой Бѣлоруссіи (мѣста в Кабинетѣ).

Стремясь к укрѣпленію завоеваній революціи, Кабинет будет всѣми мѣрами стремиться к сохраненію правопорядка до созыва Учредительнаго Собранія на основаніи всеобщаго, равнаго, прямого, тайнаго и пропорціональнаго избирательнаго закона. Учредительному Собранію должна быть передана вся власть.

СОСТАВ КАБИНЕТА:

Кабинет состоит из 7 членов, в том числѣ:

1) Соціал-демократов – 4 (между ними Предсѣдатель Совѣта Министров)

2) Соціалистов-революціонеров – 2

3) Соціалистов-федералистов – 1

Состав Правительства Бѣлорусской Народной Республики:

Предсѣдатель Совѣта Министров и Министр Иностранных Дѣл:

АНТОН ИВАНОВИЧ ЛУЦКЕВИЧ

Товарищ Предсѣдателя и Министр Земледѣлья:

АРКАДІЙ АНТОНОВИЧ СМОЛИЧ

Министр Просвѣщенія:

Профессор ВАЦЛАВ ЛЕОНАРДОВИЧ ИВАНОВСКІЙ

Управляющій Министерством Внутренних Дѣл:

КУЗЬМА ГЕОРГІЕВИЧ ТЕРЕЩЕНКО

Министр Юстиціи:

АЛЕКСАНДР ИВАНОВИЧ ЦВИКЕВИЧ

Управляющій финансами:

ВАСИЛІЙ ИВАНОВИЧ ЗАХАРКО

Государственный Контролер:

ЛЕОНАРД ОСИПОВИЧ ЗАЯЦ-ЗАЙЦЕВ

(Архівы БНР – Том 1 Кніга 1, с. 300)