Архівы тэгаў: Менск

Вялікая расстрэльная ноч 1937 г.

У ноч з 29 на 30 кастрычніка 1937 г. савецкія ўлады расстралялі некалькі дзясяткаў прадстаўнікоў грамадзкай, навуковай і культурніцкай эліты Ўсходняй Беларусі. Гэтыя падзеі сталіся апагеем камуністычнага тэрора ў Беларусі, які працягваўся з 1918 г. па сярэдзіну 1950-х гг.

Сьпіс асуджаных быў падпісаны 7 верасьня 1937 году І. Сталінам, В. Молатавам, Л. Кагановічам, К. Варашылавам, Н. Ежовам і ўключаў навукоўцаў, літаратараў, высокапастаўленых супрацоўнікаў дзяржаўных установаў БССР.

Расстрэлы 29-30 кастрычніка 1937 г. адбываліся ўва ўнутранай турме КГБ ў цэнтры Менску (так званая “Амэрыканка”). Гэтая турма да сёньняшняга дня выкарыстоўваецца рэжымам Лукашэнкі, у тым ліку для ўтрыманьня палітычных зьняволеных.

Архівы КГБ БССР таксама дагэтуль застаюцца збольшага недаступнымі для дасьледчыкаў.

Працягнуць чытаць Вялікая расстрэльная ноч 1937 г.

Эдвард Вайніловіч

13 кастрычніка 1847 г. у маёнтку Сьляпянка каля Менску нарадзіўся Эдвард Вайніловіч, беларускі палітычны і грамадзкі дзеяч, мэцэнат, актыўны сымпатызант ідэі беларускай незалежнасьці і Радзе БНР.

Працягнуць чытаць Эдвард Вайніловіч

Аркадзь Смоліч

29 верасьня 1891 г. у Бабруйскім павеце нарадзіўся прафэсар Аркадзь Смоліч – Міністар Сельскай Гаспадаркі БНР, Сакратар Асьветы БНР, выбітны беларускі навуковец, забіты савецкімі ўладамі.

Працягнуць чытаць Аркадзь Смоліч

Фабіян Абрантовіч

14 верасьня 1884 г. у Наваградзкім павеце нарадзіўся архімандрыт Фабіян Абрантовіч – член Рады БНР,  выбітны дзеяч беларускага хрысьціянска-дэмакратычнага руху, грэка-каталіцкі сьвятар, філёзаф.

Працягнуць чытаць Фабіян Абрантовіч

Менскі гарадзкі савет пастанавіў вярнуць назву “Менск”, скасаваную савецкімі акупантамі – 05.09.1991

5 верасьня 1991 г. Менскі гарадзкі савет народных дэпутатаў пастанавіў зьвярнуцца да ўладаў Беларусі з прапановай вярнуць гораду  гістарычную назву “Менск” замест польскай назвы “Мінск”, прынятай акупацыйнай савецкай уладай 29 ліпеня 1939 г.

Разам з гэтым Менску быў вернуты ягоны старажытны герб.

Вяртаньне гістарычнай назвы так і не было зацьверджанае Вярхоўным Саветам Беларусі, а сама прапанова зьвярнуцца да ўладаў Беларусі была скасаваная недэмакратычна сфармаваным гарадзкім саветам у сакавіку 2001 г.

Многія беларускія гарады і вёскі дагэтуль афіцыйна носяць польскія (Гародня – “Гродна”, Берасьце – “Брэст”, Наваградак – “Навагрудак” і інш.) альбо савецкія (Койданава – “Дзяржынск”, Прапойск – “Слаўгарад” і інш.) назвы замест гістарычных беларускіх.

Тэкст рашэньня:

Працягнуць чытаць Менскі гарадзкі савет пастанавіў вярнуць назву “Менск”, скасаваную савецкімі акупантамі – 05.09.1991

Язэп Фарботка

5 верасьня 1893 г. у Налібаках нарадзіўся Язэп Фарботка, кансультант беларускай дэлегацыі на перамовах з УНР, паэт, літаратуразнаўца, перакладчык, удзельнік беларускага грамадзка-палітычнага руху пачатку ХХ стагоддзя.

Працягнуць чытаць Язэп Фарботка

Макар Касьцевіч

18 жніўня 1891 году ў Гарадзенскім павеце нарадзіўся Макар Касьцевіч (Краўцоў), аўтар тэкста Ваяцкага маршу, дзеяч Рады БНР.

Працягнуць чытаць Макар Касьцевіч

Прадстаўнікі Рады БНР узялі ўдзел у 7. Зьезьдзе Беларусаў Сьвету.

Сябры Прэзыдыюма Рады БНР ўзялі ўдзел у 7. Зьезьдзе Беларусаў Сьвету, які прайшоў 15 і 16 ліпеня ў Менску.

Працягнуць чытаць Прадстаўнікі Рады БНР узялі ўдзел у 7. Зьезьдзе Беларусаў Сьвету.

Зора Кіпель

1 ліпеня 1927 г. у Менску нарадзілася Зора Кіпель (дзяв. Савёнак) – беларуская грамадзкая дзяячка, літаратуразнавец, публіцыстка. Працягнуць чытаць Зора Кіпель