All posts by radabnr

Беларусы павінны езьдзіць у краіны Захаду бязь візаў – І. Сурвілла

Старшыня Рады БНР Івонка Сурвілла пракамэнтавала для Радыё Свабода рашэньне ўладаў Беларусі ўвесьці пяцідзённы бязьвізавы рэжым для грамадзян 80 краінаў.

«На мой погляд, гэты крок можна ацэньваць як станоўчы, але за ім павінны быць іншыя дзеяньні, зьвязаныя з дэмакратызацыяй жыцьця — свабодныя выбары, выкананьне правоў чалавека, свабода прэсы. Інакш гэта будзе ўсяго толькі запрашэньнем на экскурсію ў рэзэрвацыю камунізму, якой Беларусь шмат каму ўяўляецца, на вялікі жаль. Тым часам як наш край мае куды больш старажытную гісторыю, чым тая, пра якую распавядаюць гасьцям на „лініі Сталіна“. Але каб усьвядоміць каштоўнасьць гэтай гісторыі — тыя, хто цяпер кіруе Беларусьсю, павінны найперш усьвядоміць каштоўнасьць незалежнасьці. Continue reading Беларусы павінны езьдзіць у краіны Захаду бязь візаў – І. Сурвілла

In Memoriam: Антон Шукелойць

7 студзеня на 102-м годзе жыцьця ня стала раднага БНР Антона Шукелойця, шматгадовага дзеяча й лідара беларускай дыяспары ў Злучаных Штатах Амэрыкі, выбітнага беларускага пэдагога, дасьледчыка, актывіста.

Continue reading In Memoriam: Антон Шукелойць

кс. Адам Станкевіч

6 студзеня 1892 г. у Ашмянскім павеце нарадзіўся Адам Станкевіч — беларускі каталіцкі сьвятар, радны БНР, літаратуразнаўца, выдавец, дэпутат Сойму міжваеннай Польшчы, дзяяч беларускага адраджэньня ў Заходняй Беларусі.

Continue reading кс. Адам Станкевіч

“Покліч” – артыкул Старшыні Рады БНР Крэчэўскага (студзень 1926 г.)

У сваім артыкуле III Старшыня Рады БНР Пётра Крэчэўскі адказвае на аргумэнты непрыяцеляў беларускага дзяржаўнага сувэрэнітэту як у Польшчы, так і ў Савецкай Расеі.

Зь беспрыкладнай у гісторыі народаў адвагай Беларускі Народ вядзе змаганьне за сваё вызваленьне ад чужацкай няволі.

Каб зьменшыць вагу барацьбы за вольнае слова, за родную школу, за мову і сваё палітычнае і гаспадарска-эканамічнае жыцьцё, нашыя ворагі штодня карыстаюцца сваёй і загранічнай прэсай, каб давясьці сьвету, што гэта бандытызм, а не вялікая вызвольчая барацьба за сваю свабоду. Паўстаньні ў Захадняй і Ўсходняй Беларусі жорстка душацца, а падаюцца зьвесткі ў прэсу, што беларускае сялянства і непісьменна, і нацыянальна несьвядома, а таму зьвяртаць увагу на іх барацьбу і дамаганьня ня варта.

Не дармо на ўсім абшары этнаграфічнай Беларусі нашы ворагі карыстаюцца ў гэтым сэнсе тымі самымі доказамі:

Continue reading “Покліч” – артыкул Старшыні Рады БНР Крэчэўскага (студзень 1926 г.)

Сустрэча дэлегацыі БНР зь Пілсудзкім – 03.01.1920

3 студзеня 1920 г. у Варшаве адбылася сустрэча Старшыні Рады Народных Міністраў БНР Антона Луцкевіча і Паўнамоцнага Прадстаўніка БНР у Польшчы Лявона Вітан-Дубейкаўскага зь Юзафам Пілсудзкім, начальнікам Польскай дзяржавы.

З пратаколу сустрэчы:

“Начальнік Польскае Дзяржавы адказаў, што ён (…) ужо даў інструкцыі (…), лічучы, што польская палітыка павінна паддзержаць тых беларусаў, якія ў справе свайго дзяржаўнага будаўніцтва хочуць ісьці поруч з Польшчай. Далей пан Пілсудзкі заявіў, што ён – як аб гэтым ён ужо раз казаў пану Луцкевічу – дагэтуль у беларускай справе нічога ня мог зрабіць з прычыны [стаўленьня] Антанты і з гэтай жа прычыны ня мог паддзержываць у сваіх гутарках з англічанамі нават справы Ўкраіны (…)

Паводле рахунку Пілсудзкага, да моманту разьвязкі пытаньня аб Беларусі на доўгі час ёсьць яшчэ каля году. За гэты час беларусы павінны зрабіць вялікую работу і выявіць якнайбольш актыўнасьці ў культурна-прасьветнай рабоце й прапагандзе, у чым [польскія] акупацыйныя ўласьці гатовы аказваць помач.(…)

Начальнік Дзяржавы адказаў, што (…) павінен прыехаць з Лондона і Парыжа міністар загранічных спраў Патэк і ангельскі генэрал, выкліканы цяпер у Лондан. Яны дадуць пэўныя весткі аб [стаўленьні] Антанты ў зьвязку з фактам разгрому Дэнікіна, а тады будзе ўсё ясна, і магчыма, што ён, Пілсудзкі, здолее ўчыніць больш станоўчыя крокі ў беларускім пытаньні.”

Барыс Рагуля

1 студзеня 1920 г. у Наваградзкім павеце нарадзіўся Барыс Рагуля, намесьнік Старшыні Рады БНР, вайсковец, мэдык, выбітны дзеяч беларускай дыяспары ў Канадзе.

Ягоны бацька быў лекарам, але памёр падчас эпідэміі тыфусу, калі Барысу было толькі два гады. Маці з сынам пераехалі ў Любчу. Пасьля заканчэньня акушэрскіх курсаў у Варшаве маці атрымала працу ў наваградскім шпіталі ў 1930 г.

Таксама ў 1930 годзе Барыс паступіў у беларускую гімназію. Польскія ўлады ў рамках палітыкі дыскрымінацыі беларусаў у Заходняй Беларусі закрылі беларускую гімназію ў 1935 г., Барыс быў вымушаны перайсьці ў польскую гімназію імя Адама Міцкевіча, дзе атмасфэра была вельмі няспрыяльная і дыскрымінацыйная ў адносінах да беларусаў.  Ён закончыў гімназію ў 1938 г. і здаў уступныя іспыты на мэдычны факультэт Унівэрсытэту імя Стэфана Баторыя ў Вільні. Аднак польскія ўлады не далі яму магчымасьці вучыцца і ў абыход закону забралі ў армію.

У чэрвені 1939 году Б. Рагуля скончыў польскую афіцэрскую школу ў Зэмбраве, быў прызначаны камандзірам эскадрону ў 42-м палку польскага войска ў Беластоку. У верасьні 1939 г. ён ваяваў супраць нацыстаў у складзе польскага войска на мяжы Польшчы і Ўсходняй Прусіі. Барыс Рагуля трапіў у палон, адкуль у 1940 г. уцёк на радзіму ў Заходнюю Беларусь, якую ў той жа самы час акупаваў СССР.  Працаваў настаўнікам у школе ў Любчы.

Continue reading Барыс Рагуля

Сход Рады БНР у Остэргофэне – 29.12.1947

29 сьнежня 1947 г. у Остэргофене (Баварыя, Нямеччына), на сходзе, прысьвечаным 30-й гадавіне І Усебеларускага зьезду, было афіцыйна абвешчана пра актывізацыю дзейнасьці Рады БНР у выгнаньні на чале зь Міколам Абрамчыкам, якому паўнамоцтвы перадаў IV Старшыня Рады БНР Васіль Захарка.

У склад абноўленай Рады БНР увайшлі 72 радных.

Фінляндыя прызнала Беларускую Народную Рэспубліку – 28.12.1919

28 сьнежня 1919 г. прыйшло паведамленьне аб прызнаньні Фінляндыяй незалежнасьці Беларусі.

Антон Луцкевіч з Варшавы тэлеграфаваў пра гэта прафэсару Міколу Верамею (Вяршыніну), консулу БНР у Чэхаславаччыне:

“Naš pradstaŭnik [u] Łatvii telehrafuje [pra] pryznańnie niezaležnaści Biełarusi Kanferencyjaj [u] Dorpacie [i] Finlandyjaj.

Łuckievič”

(Архівы БНР, Том 1, кніга 1, с. 565)

Фінляндыя надала Беларускай Народнай Рэспубліцы поўнае афіцыйнае прызнаньне. Дыпляматычную місію Беларусі ў Фінляндыі ўзначальваў генэрал Алег Васількоўскі.

Пераднавагодні зварот Старшыні Рады БНР да Беларускага народу

Пераднавагодні зварот Старшыні Рады БНР
да Беларускага народу

Дарагія суродзічы, дарагія беларусы ва ўсім сьвеце,

Сканчаецца 2016 год, і надыйшоў час нам падвесьці ягоныя вынікі.

Continue reading Пераднавагодні зварот Старшыні Рады БНР да Беларускага народу

Closure of Belsat would benefit the dictatorial regime in Belarus – statement by BNR Rada

The Rada of the Belarusian Democratic Republic has issued a statement regarding the situation around Belsat, the Belarusian TV channel broadcasting from Poland.

Statement by the Rada of the Belarusian Democratic Republic concerning the situation around the TV channel Belsat

The Rada of the Belarusian Democratic Republic is seriously concerned by the possible threat to the existence of the TV channel Belsat.

During its existence, Belsat has become one of the most influential Belarusian publications, a bright and highly important phenomenon on the Belarusian media landscape.

Belsat is the only TV channel in the world broadcasting in Belarusian language. It is a unique platform for opinions independent from the Belarusian government as evidenced through the excellent shows and documentaries produced by Belsat journalists. Under the conditions of a dictatorial regime in Belarus, which discriminates against the Belarusian language and culture, and continues the Soviet chauvinistic policy of Russification and destruction of the Belarusian identity, Belsat plays a crucial role not only as a mass medium but also as a cultural phenomenon.

Continue reading Closure of Belsat would benefit the dictatorial regime in Belarus – statement by BNR Rada