Category Archives: Календар

Эўрапейскі дзень памяці ахвяраў нацызма і сталінізма

23 жніўня – Эўрапейскі дзень памяці ахвяраў нацызма і сталінізма.

У гэты дзень у 1939 г. у Маскве быў падпісаны савецка-нямецкі пакт аб ненападзе (“Пакт Молатава-Рыбэнтропа”), сакрэтная частка якога прадугледжвала падзел Усходняе Эўропы на сфэры ўплыву паміж гітлераўскай Нямеччынай і сталінскім СССР.

Continue reading Эўрапейскі дзень памяці ахвяраў нацызма і сталінізма

Канчатковае зьнішчэньне праваслаўнай царквы ў БССР – 1937 г.

У ноч 29 ліпеня 1937 г. савецкія акупацыйныя ўлады арыштавалі пагалоўна ўсё ацалелае праваслаўнае духавенства Менску, іншых гарадоў і вясковых прыходаў на тэрыторыі БССР, якая тады ахоплівала ўсходнюю частку Беларусі. Усе праваслаўныя цэрквы былі зачыненыя, маёмасьць духавенства была канфіскаваная.

Праваслаўныя Біскуп Бабруйскі Філарэт, Біскуп Слуцкі Мікалай памерлі ў турме. Біскуп Мазырскі Іван быў дэпартаваны ў канцэнтрацыйны лягер, дзе памёр. Падобны лёс спаткаў многіх прадстаўнікоў духавенства і вернікаў, арыштаваных у тую ноч.

Акцыя 29 ліпеня 1937 сталася пікам савецкага тэрору супраць праваслаўнай царквы ва Ўсходняй Беларусі.

Continue reading Канчатковае зьнішчэньне праваслаўнай царквы ў БССР – 1937 г.

Сустрэча Васіля Захаркі з Георгіям Чычэрынам – 17.07.1920

17 ліпеня 1920 г. адбылася афіцыйная сустрэча прадстаўніка БНР Васіля Захаркі з наркамам РСФСР па замежных справах Г. Чычэрынам. Сустрэча адбылася ў Маскве па ініцыятыве расейскага боку.

Захарка ўручыў Чычэрыну мэмарандум з патрабаваньнямі прызнаць незалежнасьць Беларусі і аказаць спрыяньне нацыянальнаму, палітычнаму і сацыяльнаму адраджэньню беларускага народу.

У гэты час ішла вайна паміж РСФСР і Польшчай, бальшавікі хацелі заручыцца падтрымкай беларускага руху ў гэтай барацьбе.

Паразуменьня між незалежнай дэмакратычнай Беларусьсю і бальшавіцкай Расеяй так і не адбылося, кантакты між БНР і РСФСР далейшага разьвіцьця не атрымалі.

Зьнікненьне Дзьмітрыя Завадзкага – 7.7.2000

7 ліпеня 2000 г. бясьсьледна зьнік беларускі тэлеапэратар Дзьмітры Завадзкі, які працаваў разам з знакамітым апазыцыйным журналістам Паўлам Шараметам. Зьнікненьне і, імаверна, забойства Завадзкага стала ў адзін шэраг з іншымі рэзананснымі сьмерцямі і выкраданьнямі апазыцыйных палітыкаў у канцы 90-х гг.: Віктара Ганчара, Юрыя Захаранкі, Генадзя Карпенкі і іншых.

Завадзкі быў скрадзены, калі накіроўваўся ў аэрапорт «Мінск-2» на аўтамабілі, каб сустракаць свайго калегу Паўла Шарамета.

Continue reading Зьнікненьне Дзьмітрыя Завадзкага – 7.7.2000

Каранацыя Міндоўга – 06.07.1253

6 ліпеня 1253 г. у Наваградку адбылася каранацыя Міндоўга – першага і апошняга караля Літвы.

Літвіны атрымалі дазвол на каранацыю свайго князя ад Папы Рымскага Інацэнта IV. Міндоўг таксама атрымаў ад Папы Рымскага каралеўскую карону.

У выніку гэтае падзеі беларуска-літоўская дзяржава падвышала свой міжнародны статус з княства да каралеўства, што стварала падставы для большага раўнапраўя і стабільнасьці ў стасунках з іншымі краінамі Эўропы. У 1255 годзе Папа Рымскі прызнаў міндоўгавага сына ягоным пераемнікам і дазволіў каранацыю, што яшчэ больш умацавала пазыцыі Міндоўга ў хрысьціянскім сьвеце.

Пасьля забойства Міндоўга Літва страціла статус каралеўства. Аднавіць яго беспасьпяхова спрабаваў вялікі князь Вітаўт у 1430 г.

Консульства БНР у Адэсе

Зь ліпеня 1918 года каля 16 тысячаў беларусаў зарэгістраваліся ў Адэсе ў якасьці грамадзян Беларускае Народнае Рэспублікі.

У гэтым стратэгічна важным горадзе актыўна дзейнічала консульства БНР на чале са Сьцяпанам Некрашэвічам, якое выдавала беларускім грамадзянам пашпарты, бараніла іх палітычныя і маёмасныя правы.

Continue reading Консульства БНР у Адэсе

Устаноўчы зьезд БНФ

24 і 25 чэрвеня 1989 г. у Вільні прайшоў устаноўчы зьезд Беларускага Народнага Фронту “Адраджэньне” – шырокага грамадзкага незалежніцкага руху, які адыграў вырашальную ролю ў аднаўленьні дзяржаўнага сувэрэнітэта Беларусі ў 1991 годзе.

Continue reading Устаноўчы зьезд БНФ

Савецкія дэпартацыі зь Беларусі ў чэрвені 1941 г.

14 чэрвеня 1941 г. пачалася буйнамаштабовая дэпартацыя з акупаваных СССР Заходняй Беларусі, краінаў Балтыі, Заходняй Украіны і Бэсарабіі (Малдовы). Дзясяткі тысячаў мірных жыхароў былі выселеныя ў аддаленыя раёны СССР.

Людзей, у тым ліку жанчын, дзяцей старыкоў, тыднямі везьлі ў вагонах для жывёлаў і сялілі ў непрыдатныя для жыцьця раёны Сыбіру і Казахстану. Сотні людзей гінулі пад час перавозкі ў бесчалавечых умовах.

Зь Беларусі толькі за чэрвень 1941 году было дэпартавана больш за 20 тысячаў чалавек.

Continue reading Савецкія дэпартацыі зь Беларусі ў чэрвені 1941 г.

Антысавецкае паўстаньне на Браслаўшчыне і Дзісьненшчыне

14 чэрвеня 1919 – пачатак антысавецкага паўстаньня на Браслаўшчыне і Дзісьненшчыне.

Continue reading Антысавецкае паўстаньне на Браслаўшчыне і Дзісьненшчыне