Category Archives: Календар

Расправа нацыстаў над жыхарамі Хатыні – 22.03.1943

22 сакавіка – гадавіна зьнішчэньня вёскі Хатынь нямецкімі нацыстамі пры ўдзеле сфармаванага з савецкіх ваеннапалонных батальёну дапаможнай паліцыі. Расправа над жыхарамі Хатыні стала адным з сымбаляў нацыстоўскіх злачынстваў супраць беларускага цывільнага насельніцтва ў час Другой Сусьветнай Вайны.

Continue reading Расправа нацыстаў над жыхарамі Хатыні – 22.03.1943

Антысавецкае паўстаньне ў Барысаве – 16.03.1919

16-18 сакавіка 1919 адбыліся антысавецкія беспарадкі ў Барысаве, вядомыя як Барысаўскае антысавецкае паўстаньне.

Бальшавікі спрабавалі арганізаваць мабілізацыю мясцовага насельніцтва на вайну супраць Польшчы, а таксама пачалі рэквізіцыю ў мясцовых жыхароў маёмасьці і харчаваньня на патрэбы Чырвонай арміі. У адказ на гэта ў Барысаве пачаліся беспарадкі сярод сагнаных на мабілізацыю жыхароў: былі разгромленыя савецкія органы ўлады, пасьля чаго людзі разышліся па дамох. У наступныя дні бальшавікі ўчынілі хвалю рэпрэсій супраць актыўных удзельнікаў паўстаньня, многія былі расстраляныя.

Антысавецкае паўстаньне ў Нясьвіжы – 15.03.1919

У ноч з 14 на 15 сакавіка 1919 пачалося антысавецкае паўстаньне ў Нясьвіжы. Узброеныя паўстанцы захапілі галоўныя адміністрацыйныя будынкі, ліквідавалі мясцовы савет і вызвалілі бальшавіцкіх вязьняў.

Continue reading Антысавецкае паўстаньне ў Нясьвіжы – 15.03.1919

Дзень беларускага значка – 12.03.1917

12 сакавіка 1917 у Менску прайшоў Дзень беларускага значка – масавая грамадзкая акцыя па папулярызацыі беларускае нацыянальнае сымболікі.

Continue reading Дзень беларускага значка – 12.03.1917

Пачатак дэпартацыі “раскулачаных” сялянаў з Усходняй Беларусі – 03.03.1930

3 сакавіка 1930 года савецкія акупацыйныя ўлады пачалі апэрацыю па масавай дэпартацыі ў Сыбір “раскулачаных” сялянскіх сем’яў з Усходняй Беларусі, якая ў форме БССР была тады часткай Савецкага Саюзу.

“Раскулачаньне” было часткай савецкай сельскагаспадарчай палітыкі, скіраванай на ліквідацыю прыватнага гаспадараньня, усталяваньне татальнага дзяржаўнага кантролю над сельскай гаспадаркай і сялянамі.

Працэс “раскулачаньня” палягаў у поўнай канфіскацыі маёмасьці ў адносна заможных сялянаў. Ён суправаждаўся арыштамі, дэпартацыямі, пазбаўленьнем грамадзянскіх правоў, часам – забойствамі. “Раскулачвалі” ня толькі ўладальнікаў буйных гаспадарак, але часам і “сераднякоў”, якія не жадалі ўступаць у прымусова створаныя савецкія калектыўныя гаспадаркі (калгасы).

Continue reading Пачатак дэпартацыі “раскулачаных” сялянаў з Усходняй Беларусі – 03.03.1930

Другі Статут Вялікага Княства Літоўскага – 01.03.1566

1 сакавіка 1566 набыў сілу Другі Статут Вялікага княства Літоўскага – звод законаў сярэднявечнай беларускай дзяржавы, важны помнік беларускай і эўрапейскай юрыдычнай думкі.

Continue reading Другі Статут Вялікага Княства Літоўскага – 01.03.1566

Першы беларускі ўрад – 20.02.1918 г.

20 лютага 1918 г. пасьля адступленьня зь Менска бальшавісцкіх войскаў Выканаўчы камітэт Рады Ўсебеларускага зьезду сфармаваў першы Беларускі ўрад (Народны Сакратарыят).

Сакратарыят абвясціў сябе вярхоўнай уладай у краі да “склікання на дэмакратычных асновах Устаноўчага Сходу Беларусі”. У кастрычніку 1918 Народны Сакратарыят быў перайменаваны ў Раду Народных Міністраў БНР.

Continue reading Першы беларускі ўрад – 20.02.1918 г.

Беларусы і палякі бяруць пад кантроль Менск – 19.02.1918 г.

19 лютага 1918 беларускія войскі разам з палякамі ўзялі пад свой кантроль Менск пасьля таго, як бальшавікі пакінулі горад, ратуючыся ад падыходзячых нямецкіх войскаў.

Была створаная агульная беларуска-польская ваенная камэндатура, горад быў падзелены на два сэктары.

Беларускія атрады кантралявалі паўночна-заходнюю частку разам з плошчай Свабоды.

Францішак Умястоўскі

10 лютага 1882 г. у Вільні нарадзіўся Францішак Умястоўскі, беларускі літаратар, журналіст, вайсковец, расстраляны саветамі ў Катыні

Continue reading Францішак Умястоўскі

Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч

4 лютага 1808 у Бабруйскім павеце нарадзіўся Вінцэнт-Якуб Дунін-Марцінкевіч, беларускі драматург, адзін з пачынальнікаў сучаснай беларускай літаратуры.

Continue reading Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч