Category Archives: Дзеячы БНР

Клаўдзі Дуж-Душэўскі

27 сакавіка 1891 г. у Глыбокім нарадзіўся Клаўдзі Дуж-Душэўскі – беларускі грамадзкі і дзяржаўны дзеяч, дыплямат, архітэктар, стваральнік сучаснага эскіза беларускага нацыянальнага бел-чырвона-белага сьцяга.

Continue reading Клаўдзі Дуж-Душэўскі

Тамаш Грыб

19 сакавіка 1895 у Сьвянцянскім павеце нарадзіўся Тамаш Грыб, міністар Беларускай Народнай Рэспублікі, беларускі палітык і грамадзкі дзеяч.

Continue reading Тамаш Грыб

Францішак Аляхновіч

9 сакавіка 1883 у Вільні нарадзіўся Францішак Аляхновіч – загадчык рэпэртуару Беларускага Дзяржаўнага Тэатру ў часы БНР, беларускі драматург, тэатральны дзеяч, журналіст, вязень ГУЛАГ.

Continue reading Францішак Аляхновіч

Аўген Калубовіч (Каханоўскі)

5 сакавіка 1910 г. ў Рагачоўскім павеце нарадзіўся Аўген Калубовіч (Каханоўскі), прам’ер-міністар БНР, пісьменьнік, гісторык, пэдагог, вязень ГУЛАГ.

Continue reading Аўген Калубовіч (Каханоўскі)

Яўхім Бялевіч

27 лютага 1888 г. у Менску нарадзіўся Яўхім (Яфім) Бялевіч, міністар фінансаў і юстыцыі ў першым Народным сакратарыяце БНР, дыплямат БНР, дзеяч беларускага нацыянальнага руху.

Continue reading Яўхім Бялевіч

Станіслаў Булак-Балаховіч

22 лютага 1883 г. на Браслаўшчыне нарадзіўся генэрал Станіслаў Булак-Балаховіч, беларускі военачальнік, камандзір Асобнага атраду войскаў БНР у Балтыі, адзін з кіраўнікоў збройнай антысавецкай барацьбы на Беларусі ў 1919-1920 гг.

Continue reading Станіслаў Булак-Балаховіч

Францішак Кушаль

16 лютага 1895 г. у Валожынскім павеце нарадзіўся генэрал Францішак Кушаль – беларускі вайсковец і грамадзкі дзеяч, сябра Рады БНР у выгнаньні.

З нэкралёгу ў часопісе “Божым Шляхам” (№3 (108)):

Францішак Кушаль нарадзіўся ў вёсцы Першаі, Валожынскага павету 16 лютага 1895. Народную школу сконыў у Івянцы. У часе першае сусьветнае вайны студыюе ў афіцэрскай школе.

Пасьля ўстанаўленьня Беларускай Народнай Рэспублікі 25 Сакавіка 1918, афіцэр Кушаль належыць да Беларускай Вайсковай Камісіі. І ад таго часу ён не пакідае змагацца, як жаўнер і як грамадзкі дзеяч, за незалежную Беларусь.

Continue reading Францішак Кушаль

Язэп Мамонька

28 студзеня 1889 г. у Слуцкім павеце нарадзіўся Язэп Мамонька, член Прэзыдыюма Рады БНР, беларускі палітык, вайсковец, палітычны вязень у царскай Расеі, Польшчы і СССР.

Continue reading Язэп Мамонька

Браніслаў Тарашкевіч

20 студзеня 1892 г. у Віленскім павеце нарадзіўся Браніслаў Тарашкевіч, выбітны беларускі мовазнаўца і акадэмік, член Сэйму міжваеннай Польшчы, палітычны вязень у Польшчы і СССР.

Continue reading Браніслаў Тарашкевіч

Фабіян Ярэміч

20 студзеня 1891 г. у Ваўкавыскім павеце нарадзіўся Фабіян Ярэміч, беларускі палітык, сябра Рады БНР, дэпутат польскага Сэйму.

Нарадзіўся ў сялянскай каталіцкай сям’і. Скончыў электратэхнічную школу ў Санкт-Пэтэрбургу, пасьля чаго працаваў у Вільні. У 1912 быў за сацыял-дэмакратычную агітацыю сярод тэлеграфістаў.

Старшыня Беларускага нацыянальнага камітэту ў Вільні. Дэлегат Першага Ўсебеларускага зьезду (сьнежань 1917). Сябра прэзыдыюма Беларускай рады Віленшчыны і Гарадзеншчыны.

У 1918-1921 гг. – радны БНР.

Пасол на Сэйм Польшчы 3-х скліканьняў (1922—1935), старшыня Беларускага пасольскага клюба ў 1925—1930 гг. Падчас свайго дэпутацтва актыўна выступаў у абарону правоў беларускага насельніцтва міжваеннай Польшчы.

Разам з Б. Рагулем і іншымі паплечнікамі ў 1925 стаў заснавальнікам і адным з кіраўнікоў партыі «Беларускі сялянскі саюз», у 1926 — сузаснавальнікам Беларускага інстытута гаспадаркі і культуры. У 1925—1930 выдавец і рэдактар газэты «Сялянская Ніва». Актыўна ўдзельнічаў у працы Таварыства беларускай школы.

У 1926 г. у складзе польскай парлямэнцкай дэлегацыі разам зь Пятром Мятлом наведаў БССР. У 1928 на кароткі час быў арыштаваны польскімі ўладамі па палітычных матывах.

У час Другой сусьветнай вайны працаваў у органах грамадзянскай адміністрацыі ў Менску і Барысаве. Удзельнік Другога Ўсебеларускага кангрэсу (1944).

У 1945 рэпрэсаваны і зьняволены савецкімі ўладамі ў мардоўскім канцлягеры да 1956 году. Пасьля вярнуўся ў Вільню, дзе правёў два апошнія гады свайго жыцьця. Памёр у сваім доме ў Калёніі пад Вільняй (цяпер Павільнюс).